Lipi
Sign in
Classic reading room ↗

Chapter 9

Concerning Law · 37 sections

37 sections · free forever

Show
Listen to this section

Uses your saved HI voice · Narration settings

  1. Section 1

    ज्ँनाति सामन्त धनिकाः क्रमेण भूमि परिग्रहान् क्रेतुम् अभ्याभवेयुः

    j~nāti sāmanta dhanikāḥ krameṇa bhūmi parigrahān kretum abhyābhaveyuḥ

  2. Section 2

    ततोअन्ये बाह्याः

    tatoanye bāhyāḥ

  3. Section 3

    सामन्त चत्वारिंशत् कुल्येषु गृह प्रतिमुखे वेश्म श्रावयेयुः सामन्त ग्राम वृद्धेषु क्षेत्रम् आरामं सेतु बन्धं तटाकम् आधारं वा मर्यादासु यथा सेतु भोगं अनेनार्घेण कः क्रेता इति

    sāmanta catvāriṃśat kulyeṣu gṛha pratimukhe veśma śrāvayeyuḥ sāmanta grāma vṛddheṣu kṣetram ārāmaṃ setu bandhaṃ taṭākam ādhāraṃ vā maryādāsu yathā setu bhogaṃ anenārgheṇa kaḥ kretā iti

  4. Section 4

    त्रिर् आघुषितम् अव्याहतं क्रेता क्रेतुं लभेत

    trir āghuṣitam avyāhataṃ kretā kretuṃ labheta

  5. Section 5

    स्पर्धया वा मूल्य वर्धने मूल्य वृद्धिः स शुल्का कोशं गच्छेत्

    spardhayā vā mūlya vardhane mūlya vṛddhiḥ sa śulkā kośaṃ gacchet

  6. Section 6

    विक्रय प्रतिक्रोष्टा शुल्कं दद्यात्

    vikraya pratikroṣṭā śulkaṃ dadyāt

  7. Section 7

    अस्वामि प्रतिक्रोशे चतुर् विंशति पणो दण्डः

    asvāmi pratikrośe catur viṃśati paṇo daṇḍaḥ

  8. Section 8

    सप्त रात्राद् ऊर्ध्वम् अनभिसरतः प्रतिक्रुष्टो विक्रीणीत

    sapta rātrād ūrdhvam anabhisarataḥ pratikruṣṭo vikrīṇīta

  9. Section 9

    प्रतिक्रुष्ट अतिक्रमे वास्तुनि द्विशतो दण्डः अन्यत्र चतुर् विंशति पणो दण्डः इति वास्तु विक्रयः

    pratikruṣṭa atikrame vāstuni dviśato daṇḍaḥ anyatra catur viṃśati paṇo daṇḍaḥ iti vāstu vikrayaḥ

  10. Section 10

    सीम विवादं ग्रामयोर् उभयोः सामन्ता पञ्च ग्रामी दश ग्रामी वा सेतुभिः स्थावरैः कृत्रिमैर् वा कुर्यात्

    sīma vivādaṃ grāmayor ubhayoḥ sāmantā pañca grāmī daśa grāmī vā setubhiḥ sthāvaraiḥ kṛtrimair vā kuryāt

  11. Section 11

    कर्षक गो पालक वृद्धाः पूर्व भुक्तिका वा बाह्याः सेतूनाम् अभिज्ँना बहव एको वा निर्दिश्य सीम सेतून् विपरीत वेषाः सीमानं नयेयुः

    karṣaka go pālaka vṛddhāḥ pūrva bhuktikā vā bāhyāḥ setūnām abhij~nā bahava eko vā nirdiśya sīma setūn viparīta veṣāḥ sīmānaṃ nayeyuḥ

  12. Section 12

    उद्दिष्टानां सेतूनाम् अदर्शने सहस्रं दण्डः

    uddiṣṭānāṃ setūnām adarśane sahasraṃ daṇḍaḥ

  13. Section 13

    तद् एव नीते सीम अपहारिणां सेतुच् छिदां च कुर्यात्

    tad eva nīte sīma apahāriṇāṃ setuc chidāṃ ca kuryāt

  14. Section 14

    प्रनष्ट सेतु भोगं वा सीमानं राजा यथा उपकारं विभजेत् इति सीम विवादः

    pranaṣṭa setu bhogaṃ vā sīmānaṃ rājā yathā upakāraṃ vibhajet iti sīma vivādaḥ

  15. Section 15

    क्षेत्र विवादं सामन्त ग्राम वृद्धाः कुर्युः

    kṣetra vivādaṃ sāmanta grāma vṛddhāḥ kuryuḥ

  16. Section 16

    तेषां द्वैधी भावे यतो बहवः शुचयोअनुमता वा ततो नियच्छेयुः मध्यं वा गृह्णीयुः

    teṣāṃ dvaidhī bhāve yato bahavaḥ śucayoanumatā vā tato niyaccheyuḥ madhyaṃ vā gṛhṇīyuḥ

  17. Section 17

    तद् उभय परा उक्तं वास्तु राजा हरेत् प्रनष्ट स्वामिकं च

    tad ubhaya parā uktaṃ vāstu rājā haret pranaṣṭa svāmikaṃ ca

  18. Section 18

    यथा उपकारं वा विभजेत्

    yathā upakāraṃ vā vibhajet

  19. Section 19

    प्रसह्य आदाने वास्तुनि स्तेय दण्डः

    prasahya ādāne vāstuni steya daṇḍaḥ

  20. Section 20

    कारण आदाने प्रयासम् आजीवं च परिसंख्याय बन्धं दद्यात् इति क्षेत्र विवादः

    kāraṇa ādāne prayāsam ājīvaṃ ca parisaṃkhyāya bandhaṃ dadyāt iti kṣetra vivādaḥ

  21. Section 21

    मर्यादा अपहरणे पूर्वः साहस दण्डः

    maryādā apaharaṇe pūrvaḥ sāhasa daṇḍaḥ

  22. Section 22

    मर्यादा भेदे चतुर् विंशति पणः

    maryādā bhede catur viṃśati paṇaḥ

  23. Section 23

    तेन तपो वन विवीत महा पथ श्मशान देव कुल यजन पुण्य स्थान विवादा व्याख्याताः इति मर्यादा स्थापनम्

    tena tapo vana vivīta mahā patha śmaśāna deva kula yajana puṇya sthāna vivādā vyākhyātāḥ iti maryādā sthāpanam

  24. Section 24

    सर्व एव विवादाः सामन्त प्रत्ययाः

    sarva eva vivādāḥ sāmanta pratyayāḥ

  25. Section 25

    विवीत स्थल केदार षण्ड खल वेश्म वाहन कोष्ठानां पूर्वं पूर्वम् आबाधं सहेत

    vivīta sthala kedāra ṣaṇḍa khala veśma vāhana koṣṭhānāṃ pūrvaṃ pūrvam ābādhaṃ saheta

  26. Section 26

    ब्रह्म सोम अरण्य देव यजन पुण्य स्थान वर्जाः स्थल प्रदेशाः

    brahma soma araṇya deva yajana puṇya sthāna varjāḥ sthala pradeśāḥ

  27. Section 27

    आधार परिवाह केदार उपभोगैः पर क्षेत्र कृष्ट बीज हिंसायां यथा उपघातं मूल्यं दद्युः

    ādhāra parivāha kedāra upabhogaiḥ para kṣetra kṛṣṭa bīja hiṃsāyāṃ yathā upaghātaṃ mūlyaṃ dadyuḥ

  28. Section 28

    केदार आराम सेतु बन्धानां परस्पर हिंसायां हिंसा द्वि गुणो दण्डः

    kedāra ārāma setu bandhānāṃ paraspara hiṃsāyāṃ hiṃsā dvi guṇo daṇḍaḥ

  29. Section 29

    पश्चान् निविष्टम् अधर तटाकं नौपरि तटाकस्य केदारम् उदकेनाअप्लावयेत्

    paścān niviṣṭam adhara taṭākaṃ naupari taṭākasya kedāram udakenāaplāvayet

  30. Section 30

    उपरि निविष्टं नाधर तटाकस्य पूर आस्रावं वारयेद् अन्यत्र त्रि वर्ष उपरत कर्मणः

    upari niviṣṭaṃ nādhara taṭākasya pūra āsrāvaṃ vārayed anyatra tri varṣa uparata karmaṇaḥ

  31. Section 31

    तस्यातिक्रमे पूर्वः साहस दण्डः तटाक वामनं च

    tasyātikrame pūrvaḥ sāhasa daṇḍaḥ taṭāka vāmanaṃ ca

  32. Section 32

    पञ्च वर्ष उपरत कर्मणः सेतु बन्धस्य स्वाम्यं लुप्येत अन्यत्राअपद्भ्यः

    pañca varṣa uparata karmaṇaḥ setu bandhasya svāmyaṃ lupyeta anyatrāapadbhyaḥ

  33. Section 33

    तटाक सेतु बन्धानां नव प्रवर्तने पाञ्चवर्षिकः परिहारः भग्न उत्सृष्टानां चातुर्वर्षिकः समुपारूढानां त्रैवर्षिकः स्थलस्य द्वैवर्षिकः

    taṭāka setu bandhānāṃ nava pravartane pāñcavarṣikaḥ parihāraḥ bhagna utsṛṣṭānāṃ cāturvarṣikaḥ samupārūḍhānāṃ traivarṣikaḥ sthalasya dvaivarṣikaḥ

  34. Section 34

    स्व आत्म आधाने विक्रये च

    sva ātma ādhāne vikraye ca

  35. Section 35

    खात प्रावृत्तिम् अनदी निबन्ध आयतन तटाक केदार आराम षण्ड वापानां सस्य वर्ण भाग उत्तरिकम् अन्येभ्यो वा यथा उपकारं दद्युः

    khāta prāvṛttim anadī nibandha āyatana taṭāka kedāra ārāma ṣaṇḍa vāpānāṃ sasya varṇa bhāga uttarikam anyebhyo vā yathā upakāraṃ dadyuḥ

  36. Section 36

    प्रक्रय अवक्रय अधिभाग भोगनिषृष्ट उपभोक्तारश् चएषां प्रतिकुर्युः

    prakraya avakraya adhibhāga bhoganiṣṛṣṭa upabhoktāraś caeṣāṃ pratikuryuḥ

  37. Section 37

    अर्पतीकारे हीन द्वि गुणो दण्डः KआZ०३ ९ ३८अब् सेतुभ्यो मुञ्चतस् तोयम् अवारे षट् पणो दमः KआZ०३ ९ ३८च्द् वारे वा तोयम् अन्येषां प्रमादेनौपरुन्धतः E डमगे तो पस्तुरेस् फ़िएल्द्स् अन्द् रोअद्स्

    arpatīkāre hīna dvi guṇo daṇḍaḥ KāZ03 9 38ab setubhyo muñcatas toyam avāre ṣaṭ paṇo damaḥ KāZ03 9 38cd vāre vā toyam anyeṣāṃ pramādenauparundhataḥ E ḍamage to pastures fields and roads