Lipi
Sign in
Classic reading room ↗

Chapter 31

Government Superintendents · 17 sections

17 sections · free forever

Show
Listen to this section

Uses your saved HI voice · Narration settings

  1. Section 1

    हस्त्य् अध्यक्षो हस्ति वन रक्षां दम्य कर्म क्षान्तानां हस्ति हस्तिनी कलभानां शाला स्थान शय्या कर्म विधा यवस प्रमाणं कर्मस्व् आयोगं बन्धन उपकरणं सांग्रामिकम् अलंकारं चिकित्सक अनीकस्थ औपस्थायिक वर्गं चानुतिष्ठेत्

    hasty adhyakṣo hasti vana rakṣāṃ damya karma kṣāntānāṃ hasti hastinī kalabhānāṃ śālā sthāna śayyā karma vidhā yavasa pramāṇaṃ karmasv āyogaṃ bandhana upakaraṇaṃ sāṃgrāmikam alaṃkāraṃ cikitsaka anīkastha aupasthāyika vargaṃ cānutiṣṭhet

  2. Section 2

    हस्त्य् आयाम द्वि गुण उत्सेध विष्कम्भ आयामां हस्तिनी स्थान अधिकां सप्रग्रीवां कुमारी संग्रहां प्रान् मुखीम् उदन् मुखीं वा शालां निवेशयेत्

    hasty āyāma dvi guṇa utsedha viṣkambha āyāmāṃ hastinī sthāna adhikāṃ sapragrīvāṃ kumārī saṃgrahāṃ prān mukhīm udan mukhīṃ vā śālāṃ niveśayet

  3. Section 3

    हस्त्य् आयाम चतुर् अश्र श्लक्ष्ण आलान स्तम्भ फलक आस्तरकं स मूत्र पुरीष उत्सर्गं स्थानं निवेशयेत्

    hasty āyāma catur aśra ślakṣṇa ālāna stambha phalaka āstarakaṃ sa mūtra purīṣa utsargaṃ sthānaṃ niveśayet

  4. Section 4

    स्थान समां शय्याम् अर्ध अपाश्रयां दुर्गे साम्नाह्य औपवाह्यानां बहिर् दम्य व्यालानाम्

    sthāna samāṃ śayyām ardha apāśrayāṃ durge sāmnāhya aupavāhyānāṃ bahir damya vyālānām

  5. Section 5

    प्रथम सप्तम अष्टम भागाव् अह्नः स्नान कालौ तद् अनन्तरं विधायाः

    prathama saptama aṣṭama bhāgāv ahnaḥ snāna kālau tad anantaraṃ vidhāyāḥ

  6. Section 6

    पूर्व अह्ने व्यायाम कालः पश्च अह्नः प्रतिपान कालः

    pūrva ahne vyāyāma kālaḥ paśca ahnaḥ pratipāna kālaḥ

  7. Section 7

    रात्रि भागौ द्वौ स्वप्न काला त्रि भागः संवेशन उत्थानिकः

    rātri bhāgau dvau svapna kālā tri bhāgaḥ saṃveśana utthānikaḥ

  8. Section 8

    ग्रीष्मे ग्रहण कालः

    grīṣme grahaṇa kālaḥ

  9. Section 9

    विंशति वर्षो ग्राह्यः

    viṃśati varṣo grāhyaḥ

  10. Section 10

    विक्को मोढो मक्कणो व्याथितो गर्भिणी धेनुका हस्तिनी चाग्राह्याः

    vikko moḍho makkaṇo vyāthito garbhiṇī dhenukā hastinī cāgrāhyāḥ

  11. Section 11

    सप्त अरत्नि उत्सेधो नव आयामो दश परिणाहः प्रमाणतश् चत्वारिंशद् वर्षो भवत्य् उत्तमः त्रिंशद् वर्षो मध्यमः पञ्च विंशति वर्षोअवरः

    sapta aratni utsedho nava āyāmo daśa pariṇāhaḥ pramāṇataś catvāriṃśad varṣo bhavaty uttamaḥ triṃśad varṣo madhyamaḥ pañca viṃśati varṣoavaraḥ

  12. Section 12

    तयोः पाद अवरो विधा विधिः

    tayoḥ pāda avaro vidhā vidhiḥ

  13. Section 13

    अरत्नौ तणुल द्रोणः अर्ध आढकं तैलस्य सर्पिषस् त्रयः प्रस्थाः दश पलं लवणस्य मांसं पञ्चाशत् पलिकम् रसस्याअढकं द्वि गुणं वा दध्नः पिण्ड क्लेदन अर्थम् क्षार दश पलिकं मद्यस्याअढकं द्वि गुणं वा पयसः प्रतिपानम् गात्र अवसेकस् तैल प्रस्थः शिरसोअष्ट भागः प्रादीपिकश् च यवसस्य द्वौ भारौ स पादौ शष्पस्य शुष्कस्यार्ध तृतीयो भारः कडङ्करस्यानियमः

    aratnau taṇula droṇaḥ ardha āḍhakaṃ tailasya sarpiṣas trayaḥ prasthāḥ daśa palaṃ lavaṇasya māṃsaṃ pañcāśat palikam rasasyāaḍhakaṃ dvi guṇaṃ vā dadhnaḥ piṇḍa kledana artham kṣāra daśa palikaṃ madyasyāaḍhakaṃ dvi guṇaṃ vā payasaḥ pratipānam gātra avasekas taila prasthaḥ śirasoaṣṭa bhāgaḥ prādīpikaś ca yavasasya dvau bhārau sa pādau śaṣpasya śuṣkasyārdha tṛtīyo bhāraḥ kaḍaṅkarasyāniyamaḥ

  14. Section 14

    सप्त अरत्निना तुल्य भोजनोअष्ट अरत्निर् अत्यरालः

    sapta aratninā tulya bhojanoaṣṭa aratnir atyarālaḥ

  15. Section 15

    यथा हस्तम् अवशेषः षड् अरत्निः पञ्च अरत्निश् च

    yathā hastam avaśeṣaḥ ṣaḍ aratniḥ pañca aratniś ca

  16. Section 16

    क्षीर यावसिको विक्कः क्रीडा अर्थं ग्राह्यः

    kṣīra yāvasiko vikkaḥ krīḍā arthaṃ grāhyaḥ

  17. Section 17

    संजात लोहिता प्रतिच्छन्ना सम्लिप्त पक्षा सम कक्ष्या व्यतिकीर्ण मांसा सम तल्प तला जात द्रोणिकाइति शोभाः KआZ०२ ३१ १८अब् शोभा वशेन व्यायामं भद्र्म मन्दं च कारयेत् KआZ०२ ३१ १८च्द् मृगं संकीर्ण लिङ्गं च कर्मस्व् ऋतु वशेन वा आच्तिवित्य् ओफ़् एलेफन्त्स्

    saṃjāta lohitā praticchannā samlipta pakṣā sama kakṣyā vyatikīrṇa māṃsā sama talpa talā jāta droṇikāiti śobhāḥ KāZ02 31 18ab śobhā vaśena vyāyāmaṃ bhadrma mandaṃ ca kārayet KāZ02 31 18cd mṛgaṃ saṃkīrṇa liṅgaṃ ca karmasv ṛtu vaśena vā āctivity of elephants