Chapter 25

Section 1

सुरा अध्यक्षः सुरा किण्व व्यवहारान् दुर्गे जन पदे स्कन्ध आवारे वा तज् जात सुरा किण्व व्यवहारिभिः कारयेद् एक मुखम् अनेक मुखं वा विक्रय क्रय वशेन वा

surā adhyakṣaḥ surā kiṇva vyavahārān durge jana pade skandha āvāre vā taj jāta surā kiṇva vyavahāribhiḥ kārayed eka mukham aneka mukhaṃ vā vikraya kraya vaśena vā

Section 2

षट् शतम् अत्ययम् अन्यत्र कर्तृ क्रेतृ विक्रेतॄणां स्थापयेत्

ṣaṭ śatam atyayam anyatra kartṛ kretṛ vikretṝṇāṃ sthāpayet

Section 3

ग्रामाद् अनिर्णयणम् असम्पातं च सुरायाः प्रमाद भयात् कर्मसु ञ्जिर्दिष्टानाम् मर्याद अतिक्रम भयाद् आर्याणाम् उत्साह भयाच् च तीष्क्णानाम्

grāmād anirṇayaṇam asampātaṃ ca surāyāḥ pramāda bhayāt karmasu ñjirdiṣṭānām maryāda atikrama bhayād āryāṇām utsāha bhayāc ca tīṣkṇānām

Section 4

लक्षितम् अल्पं वा चतुर् भागम् अर्ध कुडुबं कुडुबम् अर्ध प्रस्थं प्रस्थं वाइति ज्ँनात शौचा निर्हरेयुः

lakṣitam alpaṃ vā catur bhāgam ardha kuḍubaṃ kuḍubam ardha prasthaṃ prasthaṃ vāiti j~nāta śaucā nirhareyuḥ

Section 5

पान अगारेषु वा पिबेयुर् असंचारिणः

pāna agāreṣu vā pibeyur asaṃcāriṇaḥ

Section 6

निक्षेप उपनिधि प्रयोग अपहृतानाम् अनिष्ट उपगतानां च द्रव्याणां ज्ँनान अर्थम् अस्वामिकं कुप्यं हिरण्यं चौपलभ्य निष्केप्तारम् अन्यत्र व्यपदेशेन ग्राहयेद् अतिव्यय कर्तारम् अनायति व्ययं च

nikṣepa upanidhi prayoga apahṛtānām aniṣṭa upagatānāṃ ca dravyāṇāṃ j~nāna artham asvāmikaṃ kupyaṃ hiraṇyaṃ caupalabhya niṣkeptāram anyatra vyapadeśena grāhayed ativyaya kartāram anāyati vyayaṃ ca

Section 7

न चानर्घेण कालिकां वा सुरां दद्याद् अन्यत्र दुष्ट सुरायाः

na cānargheṇa kālikāṃ vā surāṃ dadyād anyatra duṣṭa surāyāḥ

Section 8

ताम् अन्यत्र विक्रापयेत्

tām anyatra vikrāpayet

Section 9

दास कर्म करेभ्यो वा वेतनं दद्यात्

dāsa karma karebhyo vā vetanaṃ dadyāt

Section 10

वाहन प्रतिपानं सूकर पोषणं वा दद्यात्

vāhana pratipānaṃ sūkara poṣaṇaṃ vā dadyāt

Section 11

पान अगाराण्य् अनेक कक्ष्याणि विभक्त शयन आसनवन्ति पान उद्देशानि गन्ध माल्य उदकवन्ति ऋतु सुखानि कारयेत्

pāna agārāṇy aneka kakṣyāṇi vibhakta śayana āsanavanti pāna uddeśāni gandha mālya udakavanti ṛtu sukhāni kārayet

Section 12

तत्रस्थाः प्रकृत्य् औत्पत्तिकौ व्ययौ गूढा विद्युः आगन्तूंश् च

tatrasthāḥ prakṛty autpattikau vyayau gūḍhā vidyuḥ āgantūṃś ca

Section 13

क्रेतॄणां मत्त सुप्तानाम् अलङ्कारात्छादन हिरण्यानि च विद्युः

kretṝṇāṃ matta suptānām alaṅkārātchādana hiraṇyāni ca vidyuḥ

Section 14

तन् नाशे वणिजस् तच् च तावच् च दण्डं दद्युः

tan nāśe vaṇijas tac ca tāvac ca daṇḍaṃ dadyuḥ

Section 15

वणिजश्स् तु संवृतेषु कक्ष्या विभागेषु स्व दासीभिः पेशल रूपाभिर् आगन्तूनां वास्तव्यानां चाअर्य रूपाणां मत्त सुप्तानां भावं विद्युः

vaṇijaśs tu saṃvṛteṣu kakṣyā vibhāgeṣu sva dāsībhiḥ peśala rūpābhir āgantūnāṃ vāstavyānāṃ cāarya rūpāṇāṃ matta suptānāṃ bhāvaṃ vidyuḥ

Section 16

मेदक प्रसन्न आसव अरिष्ट मैरेय मधूनाम्

medaka prasanna āsava ariṣṭa maireya madhūnām

Section 17

उदक द्रोणं तण्डुलानाम् अर्ध आढकं त्रयः प्रस्थाः किण्वस्यैति मेदक योगः

udaka droṇaṃ taṇḍulānām ardha āḍhakaṃ trayaḥ prasthāḥ kiṇvasyaiti medaka yogaḥ

Section 18

द्वादश आढकं पिष्टस्य पञ्च प्रस्थाः किण्वस्य क्रमुक त्वक् फल युक्तो वा जाति सम्भारः प्रसन्ना योगः

dvādaśa āḍhakaṃ piṣṭasya pañca prasthāḥ kiṇvasya kramuka tvak phala yukto vā jāti sambhāraḥ prasannā yogaḥ

Section 19

कपित्थ तुला फाणितं पञ्च तौलिकं प्रस्थो मधुन इत्य् आसव योगः KआZऊ२ २५ २० पाद् अधिको ज्येष्ठः पाद हीनः कनिष्ठः KआZऊ२ २५ २१ चिकित्सक प्रमाणाः प्रत्येकशो विकाराणाम् अरिष्टाः KआZऊ२ २५ २२ मेष शृङ्गी त्वक् क्वाथ अभिषुतो गुड प्रतीवापः पिप्पली मरिच सम्भारस् त्रि फला युक्तो वा मैरेयः KआZय़्२ २५ २३ गुड युक्तानां वा सर्वेषां त्रि फला सम्भारः KआZऊ२ २५ २४ मृद्वीका रसो मधु KआZउ२ २५ २५ तस्य स्व देशो व्याख्यानं कापि शायनं हार हूरकम् इति KआZऊ२ २५ २६ माषकलनीद्रोणमामं सिद्धं वा त्रि भाग अधिक तण्डुलं मोरट आदीनां कार्षिक भाग युक्तं किण्व बन्धः

kapittha tulā phāṇitaṃ pañca taulikaṃ prastho madhuna ity āsava yogaḥ KāZū2 25 20 pād adhiko jyeṣṭhaḥ pāda hīnaḥ kaniṣṭhaḥ KāZū2 25 21 cikitsaka pramāṇāḥ pratyekaśo vikārāṇām ariṣṭāḥ KāZū2 25 22 meṣa śṛṅgī tvak kvātha abhiṣuto guḍa pratīvāpaḥ pippalī marica sambhāras tri phalā yukto vā maireyaḥ KāZẏ2 25 23 guḍa yuktānāṃ vā sarveṣāṃ tri phalā sambhāraḥ KāZū2 25 24 mṛdvīkā raso madhu KāZu2 25 25 tasya sva deśo vyākhyānaṃ kāpi śāyanaṃ hāra hūrakam iti KāZū2 25 26 māṣakalanīdroṇamāmaṃ siddhaṃ vā tri bhāga adhika taṇḍulaṃ moraṭa ādīnāṃ kārṣika bhāga yuktaṃ kiṇva bandhaḥ

Section 27

पाठा लोघ्र तेजोवत्य् एला वालुक मधुक मधु रसा प्रियङ्गु दारु हरिद्रा मरिच पिप्पलीनां च पञ्च कार्षिकः सम्भार योगो मेदकस्य प्रसन्नायाश् च

pāṭhā loghra tejovaty elā vāluka madhuka madhu rasā priyaṅgu dāru haridrā marica pippalīnāṃ ca pañca kārṣikaḥ sambhāra yogo medakasya prasannāyāś ca

Section 28

मधुक निर्यूह युक्ता कट शर्करा वर्ण प्रसादनी च

madhuka niryūha yuktā kaṭa śarkarā varṇa prasādanī ca

Section 29

चोच चित्रक विलङ्ग गज पिप्पलीनां च कार्षिकः क्रमुक मधुक मुस्ता लोध्राणां द्वि कार्षिकश् चाअसव सम्भारः

coca citraka vilaṅga gaja pippalīnāṃ ca kārṣikaḥ kramuka madhuka mustā lodhrāṇāṃ dvi kārṣikaś cāasava sambhāraḥ

Section 30

दश भागश् चएषां बीज बन्धः

daśa bhāgaś caeṣāṃ bīja bandhaḥ

Section 31

प्रसन्ना योगः श्वेत सुरायाः

prasannā yogaḥ śveta surāyāḥ

Section 32

सहकार सुरा रस उत्तरा बीज उत्तरा वा महा सुरा सम्भारिकी वा

sahakāra surā rasa uttarā bīja uttarā vā mahā surā sambhārikī vā

Section 33

तासां मोरटा पलाश पत्तूर मेष शृङ्गी करञ्ज क्षीर वृक्ष कषाय भावितं दग्ध कट शर्करा चूर्णं लोघ्र चित्रक विलङ्ग पाठा मुस्ता कलिङ्ग यव दारु हरिद्र इन्दीवर शत पुष्प अपामार्ग सप्त पर्ण निम्ब आस्फोत कल्क अर्ध युक्तम् अन्तर् नखो मुष्टिः कुम्भीं राज पेयां प्रसादयति

tāsāṃ moraṭā palāśa pattūra meṣa śṛṅgī karañja kṣīra vṛkṣa kaṣāya bhāvitaṃ dagdha kaṭa śarkarā cūrṇaṃ loghra citraka vilaṅga pāṭhā mustā kaliṅga yava dāru haridra indīvara śata puṣpa apāmārga sapta parṇa nimba āsphota kalka ardha yuktam antar nakho muṣṭiḥ kumbhīṃ rāja peyāṃ prasādayati

Section 34

फाणितः पञ्च पलिकश् चात्र रस वृद्धिर् देयः

phāṇitaḥ pañca palikaś cātra rasa vṛddhir deyaḥ

Section 35

कुटुम्बिनः कृत्येषु श्वेत सुराम् औषध अर्थं वारिष्टम् अन्यद् वा कर्तुं लभेरन्

kuṭumbinaḥ kṛtyeṣu śveta surām auṣadha arthaṃ vāriṣṭam anyad vā kartuṃ labheran

Section 36

उत्सव समाज यात्रासु चतुर् अहः सौरिको देयः

utsava samāja yātrāsu catur ahaḥ sauriko deyaḥ

Section 37

तेष्व् अननुज्ँनातानां प्रहवन अन्तं दैवसिकम् अत्ययं गृह्णीयात्

teṣv ananuj~nātānāṃ prahavana antaṃ daivasikam atyayaṃ gṛhṇīyāt

Section 38

सुरा किण्व विचयं स्त्रियो बालाश् च कुर्युः

surā kiṇva vicayaṃ striyo bālāś ca kuryuḥ

Section 39

अराज पण्याः पञ्चकं शतं शुल्कं दद्युः सुरका मेदक अरिष्ट मधु फल आम्ल आम्ल शीधूनां च KआZ०२ २५ ४०अब् अह्नश् च विक्रयं ज्ँनात्वा व्याजीं मान हिरण्ययोः KआZ०२ २५ ४०च्द् तथा वैधरणं कुर्याद् उचितं चानुवर्तयेत् E षुपेर्विसोर् ओफ़् अनिमल् स्लौघ्तेर्

arāja paṇyāḥ pañcakaṃ śataṃ śulkaṃ dadyuḥ surakā medaka ariṣṭa madhu phala āmla āmla śīdhūnāṃ ca KāZ02 25 40ab ahnaś ca vikrayaṃ j~nātvā vyājīṃ māna hiraṇyayoḥ KāZ02 25 40cd tathā vaidharaṇaṃ kuryād ucitaṃ cānuvartayet E ṣupervisor of animal slaughter