Chapter 20

Section 1

मान अध्यक्ष्यो देश काल मानं विद्यात्

māna adhyakṣyo deśa kāla mānaṃ vidyāt

Section 2

अष्टौ परम अणवो रथ चक्र विप्रुट्

aṣṭau parama aṇavo ratha cakra vipruṭ

Section 3

ता अष्टौ लिक्षा

tā aṣṭau likṣā

Section 4

ता अष्तौ यूका

tā aṣtau yūkā

Section 5

ता अष्टौ यव मध्यः

tā aṣṭau yava madhyaḥ

Section 6

अष्टौ यव मध्या अङ्गुलम्

aṣṭau yava madhyā aṅgulam

Section 7

मध्यमस्य पुरुषस्य मध्यमाया अनुगुल्या मध्य प्रकर्षो वाअङ्गुलम्

madhyamasya puruṣasya madhyamāyā anugulyā madhya prakarṣo vāaṅgulam

Section 8

चतुर् अङ्गुलो धनुर् ग्रहः

catur aṅgulo dhanur grahaḥ

Section 9

अष्ट अङ्गुला धनुर् मुष्टिः

aṣṭa aṅgulā dhanur muṣṭiḥ

Section 10

द्वादश अङ्गुला वितस्तिः छाया पौरुषं च

dvādaśa aṅgulā vitastiḥ chāyā pauruṣaṃ ca

Section 11

चतुर् दश अङ्गुलं शमः शलः परीरयः पदं च

catur daśa aṅgulaṃ śamaḥ śalaḥ parīrayaḥ padaṃ ca

Section 12

द्वि वितस्तिर् अरत्निः प्राजापत्यो हस्तः

dvi vitastir aratniḥ prājāpatyo hastaḥ

Section 13

स धनुर् ग्रहः पौतव विवीत मानम्

sa dhanur grahaḥ pautava vivīta mānam

Section 14

स धनुर् मुष्टिः कुष्कुः कंसो वा

sa dhanur muṣṭiḥ kuṣkuḥ kaṃso vā

Section 15

द्वि चत्वारिंशद् अङ्गुलस् तक्ष्णः क्राकचनिक किष्कुः स्कन्ध आवार दुर्ग राज परिग्रह मानम्

dvi catvāriṃśad aṅgulas takṣṇaḥ krākacanika kiṣkuḥ skandha āvāra durga rāja parigraha mānam

Section 16

चतुष् पञ्चाशद् अङ्गुलः कूप्य वन हस्तः

catuṣ pañcāśad aṅgulaḥ kūpya vana hastaḥ

Section 17

चतुर् अशीत्य् अङ्गुलो व्यामो रज्जु मानं खात पौरुषं च

catur aśīty aṅgulo vyāmo rajju mānaṃ khāta pauruṣaṃ ca

Section 18

चतुर् अरत्निर् दण्डो धनुर् नालिका पौरुषं च गार्हपत्यम्

catur aratnir daṇḍo dhanur nālikā pauruṣaṃ ca gārhapatyam

Section 19

अष्ट शत अङ्गुलं धनुः पथि प्राकार मानं पौरुषं चाग्नि चित्यानाम्

aṣṭa śata aṅgulaṃ dhanuḥ pathi prākāra mānaṃ pauruṣaṃ cāgni cityānām

Section 20

षट् कंसो दण्डो ब्रह्म देय आतिथ्य मानम्

ṣaṭ kaṃso daṇḍo brahma deya ātithya mānam

Section 21

दश दण्डो रज्जुः

daśa daṇḍo rajjuḥ

Section 22

द्वि रज्जुकः परिदेशः

dvi rajjukaḥ parideśaḥ

Section 23

त्रि रज्जुकं निवर्तनम् एकतः

tri rajjukaṃ nivartanam ekataḥ

Section 24

द्वि दण्ड अधिको बाहुः

dvi daṇḍa adhiko bāhuḥ

Section 25

द्वि धनुः सहस्रं गो रुतम्

dvi dhanuḥ sahasraṃ go rutam

Section 26

चतुर् गो रुतं योजनम्

catur go rutaṃ yojanam

Section 27

इति देश मानम्

iti deśa mānam

Section 28

काल मानम् अत ऊर्ध्वम्

kāla mānam ata ūrdhvam

Section 29

तुटो लवो निमेषः काष्ठा कल्ला नालिका मुहूर्तः पूर्व अपर भागौ दिवसो रात्रिः पक्षो मास ऋतुर् अयनं संवत्सरो युगम् इति कालाः

tuṭo lavo nimeṣaḥ kāṣṭhā kallā nālikā muhūrtaḥ pūrva apara bhāgau divaso rātriḥ pakṣo māsa ṛtur ayanaṃ saṃvatsaro yugam iti kālāḥ

Section 30

द्वौ तुटौ लवः

dvau tuṭau lavaḥ

Section 31

द्वौ लवौ निमेषः

dvau lavau nimeṣaḥ

Section 32

पञ्च निमेषाः काष्ठाः

pañca nimeṣāḥ kāṣṭhāḥ

Section 33

त्रिंशत् काष्ठाः कलाः

triṃśat kāṣṭhāḥ kalāḥ

Section 34

चत्वारिंशत् कलाः नालिका

catvāriṃśat kalāḥ nālikā

Section 35

सुवर्ण माषकाश् चत्वारश् चतुर् अङ्गुल आयामाः कुम्भच् छिद्रम् आढकम् अम्भसो वा नालिका

suvarṇa māṣakāś catvāraś catur aṅgula āyāmāḥ kumbhac chidram āḍhakam ambhaso vā nālikā

Section 36

द्वि नालिको मुहूर्तः

dvi nāliko muhūrtaḥ

Section 37

पञ्च दश मुहूर्तो दिवसो रात्रिश् च चैत्रे चाअश्वयुजे च मासि भवतः

pañca daśa muhūrto divaso rātriś ca caitre cāaśvayuje ca māsi bhavataḥ

Section 38

ततः परं त्रिभिर् मुहूर्तैर् अन्यतरः षण् मासं वर्धते ह्रसते चैति

tataḥ paraṃ tribhir muhūrtair anyataraḥ ṣaṇ māsaṃ vardhate hrasate caiti

Section 39

छायायाम् अष्ट पौरुष्याम् अष्टादश भागश् छेदः षट् पौरुष्यां चतुर् दश भागः त्रि पौरुष्याम् अष्ट भागः द्वि पौरुष्यां षड् भागः पौरुष्यां चतुर् भागः अष्ट अङ्गुलायां त्रयो दश भागाः चतुर् अङ्गुलायां त्रयोअष्ट भागाः अच्छायो मध्य अह्न इति

chāyāyām aṣṭa pauruṣyām aṣṭādaśa bhāgaś chedaḥ ṣaṭ pauruṣyāṃ catur daśa bhāgaḥ tri pauruṣyām aṣṭa bhāgaḥ dvi pauruṣyāṃ ṣaḍ bhāgaḥ pauruṣyāṃ catur bhāgaḥ aṣṭa aṅgulāyāṃ trayo daśa bhāgāḥ catur aṅgulāyāṃ trayoaṣṭa bhāgāḥ acchāyo madhya ahna iti

Section 40

परावृत्ते दिवसे शेषम् एवं विद्यात्

parāvṛtte divase śeṣam evaṃ vidyāt

Section 41

आषाढे मासि नष्टच् छायो मध्य अह्नो भवति

āṣāḍhe māsi naṣṭac chāyo madhya ahno bhavati

Section 42

अतः परं श्रावण आदीनां षण् मासानां द्व्य् अङ्गुल उत्तरा माघ आदीनां द्व्य् अङ्गुल अवरा छाया इति

ataḥ paraṃ śrāvaṇa ādīnāṃ ṣaṇ māsānāṃ dvy aṅgula uttarā māgha ādīnāṃ dvy aṅgula avarā chāyā iti

Section 43

पञ्चदश अहो रात्राः पक्षः

pañcadaśa aho rātrāḥ pakṣaḥ

Section 44

सोम आप्यायनः शुक्लः

soma āpyāyanaḥ śuklaḥ

Section 45

सोम अवच्छेदनो बहुलः

soma avacchedano bahulaḥ

Section 46

द्वि पक्षो मासः

dvi pakṣo māsaḥ

Section 47

त्रिंशद् अहो रात्रः कर्म मासः

triṃśad aho rātraḥ karma māsaḥ

Section 48

स अर्धः सौरः

sa ardhaḥ sauraḥ

Section 49

अर्ध न्यूनश् चान्द्र मासः

ardha nyūnaś cāndra māsaḥ

Section 50

सप्त विंशतिर् नाक्षत्र मासः

sapta viṃśatir nākṣatra māsaḥ

Section 51

द्वात्रिंशद् बल मासः

dvātriṃśad bala māsaḥ

Section 52

पञ्चत्रिंशद् अश्व वाहायाः

pañcatriṃśad aśva vāhāyāḥ

Section 53

चत्वारिंशद्द् हस्ति वाहायाः

catvāriṃśadd hasti vāhāyāḥ

Section 54

द्वौ मासाव् ऋतुः

dvau māsāv ṛtuḥ

Section 55

श्रावणः प्रौष्ठपदश् च वर्षाः

śrāvaṇaḥ prauṣṭhapadaś ca varṣāḥ

Section 56

आश्वयुजः कार्त्तिकश् च शरत्

āśvayujaḥ kārttikaś ca śarat

Section 57

मार्ग शीर्षः पौषश् च हेमन्तः

mārga śīrṣaḥ pauṣaś ca hemantaḥ

Section 58

माघः फाल्गुनश् च शिशिरः

māghaḥ phālgunaś ca śiśiraḥ

Section 59

चैत्रो वैशाखश् च वसन्तः

caitro vaiśākhaś ca vasantaḥ

Section 60

ज्येष्ठामूलीय आषाढश् च ग्रीष्मः

jyeṣṭhāmūlīya āṣāḍhaś ca grīṣmaḥ

Section 61

शिशिर आद्य् उत्तर अयणम्

śiśira ādy uttara ayaṇam

Section 62

वर्ष आदि दक्षिण अयनम्

varṣa ādi dakṣiṇa ayanam

Section 63

द्व्य् अयनः संवत्सरः

dvy ayanaḥ saṃvatsaraḥ

Section 64

पञ्च संवत्सरो युगम् इति KआZ०२ २० ६५अब् दिवसस्य हरत्य् अर्कः षष्टि भागम् ऋतौ ततः KआZ०२ २० ६५च्द् करोत्य् एकम् अहश् छेदं तथाएवएकं च चन्द्रमाः KआZ०२ २० ६६अब् एवम् अर्ध तृतीयानाम् अब्दानाम् अधिमासकम् KआZ०२ २० ६६च्द् ग्रीष्मे जनयतः पूर्वं पञ्च अब्द अन्ते च पश्चिमम् E Cओल्लेच्तोर् ओफ़् चोस्तुम्स् अन्द् तोल्ल्स्

pañca saṃvatsaro yugam iti KāZ02 20 65ab divasasya haraty arkaḥ ṣaṣṭi bhāgam ṛtau tataḥ KāZ02 20 65cd karoty ekam ahaś chedaṃ tathāevaekaṃ ca candramāḥ KāZ02 20 66ab evam ardha tṛtīyānām abdānām adhimāsakam KāZ02 20 66cd grīṣme janayataḥ pūrvaṃ pañca abda ante ca paścimam E Collector of costums and tolls