Lipi
Sign in
Classic reading room ↗

Chapter 21

Government Superintendents · 30 sections

30 sections · free forever

Show
Listen to this section

Uses your saved HI voice · Narration settings

  1. Section 1

    शुल्क अध्यक्षः शुल्क शालां ध्वजं च प्रान् मुखम् उदन् मुखं वा महा द्वार अभ्याशे निवेशयेत्

    śulka adhyakṣaḥ śulka śālāṃ dhvajaṃ ca prān mukham udan mukhaṃ vā mahā dvāra abhyāśe niveśayet

  2. Section 2

    शुल्क आदायिनश् चत्वारः पञ्च वा सार्थ उपयातान् वणिजो लिखेयुः के कुतस्त्याः कियत् पण्याः क्व चाभिज्ँनानं मुद्रा वा कृता इति

    śulka ādāyinaś catvāraḥ pañca vā sārtha upayātān vaṇijo likheyuḥ ke kutastyāḥ kiyat paṇyāḥ kva cābhij~nānaṃ mudrā vā kṛtā iti

  3. Section 3

    अमुद्राणाम् अत्ययो देय द्वि गुणः

    amudrāṇām atyayo deya dvi guṇaḥ

  4. Section 4

    कूट मुद्राणां शुल्क अष्ट गुणो दण्डः

    kūṭa mudrāṇāṃ śulka aṣṭa guṇo daṇḍaḥ

  5. Section 5

    भिन्न मुद्राणाम् अत्ययो घटिका स्थाने स्थानम्

    bhinna mudrāṇām atyayo ghaṭikā sthāne sthānam

  6. Section 6

    राज मुद्रा परिवर्तने नाम कृते वा स पाद पणिकं वहनं दापयेत्

    rāja mudrā parivartane nāma kṛte vā sa pāda paṇikaṃ vahanaṃ dāpayet

  7. Section 7

    ध्वज मूल उपस्थितस्य प्रमाणम् अर्घं च वैदेहिकाः पण्यस्य ब्रूयुः एतत् प्रमाणेनार्घेण पण्यम् इदं कः क्रेता इति

    dhvaja mūla upasthitasya pramāṇam arghaṃ ca vaidehikāḥ paṇyasya brūyuḥ etat pramāṇenārgheṇa paṇyam idaṃ kaḥ kretā iti

  8. Section 8

    त्रि रुद्ध उषितम् अर्थिभ्यो दद्यात्

    tri ruddha uṣitam arthibhyo dadyāt

  9. Section 9

    क्रेतृ संघर्षे मूल्य वृद्धिः स शुल्का कोशं गच्छेत्

    kretṛ saṃgharṣe mūlya vṛddhiḥ sa śulkā kośaṃ gacchet

  10. Section 10

    शुल्क भयात् पण्य प्रमाण मूल्यं वा हीनं ब्रुवतस् तद् अतिरिक्तं राजा हरेत्

    śulka bhayāt paṇya pramāṇa mūlyaṃ vā hīnaṃ bruvatas tad atiriktaṃ rājā haret

  11. Section 11

    शुल्कम् अष्ट गुणं वा दद्यात्

    śulkam aṣṭa guṇaṃ vā dadyāt

  12. Section 12

    तद् एव निविष्ट पण्यस्य भाण्डस्य हीन प्रतिवर्णकेनार्घ अपकर्षणे सार भाण्डस्य फल्गु भाण्डेन प्रतिच्छादने च कुर्यात्

    tad eva niviṣṭa paṇyasya bhāṇḍasya hīna prativarṇakenārgha apakarṣaṇe sāra bhāṇḍasya phalgu bhāṇḍena praticchādane ca kuryāt

  13. Section 13

    प्रतिक्रेतृ भयाद् वा पण्य मूल्याद् उपरि मूल्यं वर्धयतो मूल्य वृद्धिं राजा हरेत् द्वि गुणं वा शुल्कं कुर्यात्

    pratikretṛ bhayād vā paṇya mūlyād upari mūlyaṃ vardhayato mūlya vṛddhiṃ rājā haret dvi guṇaṃ vā śulkaṃ kuryāt

  14. Section 14

    तद् एवाष्ट गुणम् अध्यक्षस्यच् छादयतः

    tad evāṣṭa guṇam adhyakṣasyac chādayataḥ

  15. Section 15

    तस्माद् विक्रयः पण्यानां धृतो मितो गणितो वा कार्यः तर्कः फल्गु भाण्डानाम् आनुग्राहिकाणां च

    tasmād vikrayaḥ paṇyānāṃ dhṛto mito gaṇito vā kāryaḥ tarkaḥ phalgu bhāṇḍānām ānugrāhikāṇāṃ ca

  16. Section 16

    ध्वज मूलम् अतिक्रान्तानां चाकृत शुल्कानां शुल्काद् अष्ट गुणो दण्डः

    dhvaja mūlam atikrāntānāṃ cākṛta śulkānāṃ śulkād aṣṭa guṇo daṇḍaḥ

  17. Section 17

    पथिक उत्पथिकास् तद् विद्युः

    pathika utpathikās tad vidyuḥ

  18. Section 18

    वैवाहिकम् अन्वायनम् औपायिकं यज्ँन कृत्य प्रसव नैमित्तिकं देवैज्या चौल उपनयन गो दान व्रत दीक्षा आदिषु क्रिया विशेषेषु भाण्डम् उच्छुल्कं गच्छेत्

    vaivāhikam anvāyanam aupāyikaṃ yaj~na kṛtya prasava naimittikaṃ devaijyā caula upanayana go dāna vrata dīkṣā ādiṣu kriyā viśeṣeṣu bhāṇḍam ucchulkaṃ gacchet

  19. Section 19

    अन्यथा वादिनः स्तेय दण्डः

    anyathā vādinaḥ steya daṇḍaḥ

  20. Section 20

    कृत शुल्केनाकृत शुल्कं निर्वाहयतो द्वितीयम् एक मुद्रया भित्त्वा पण्य पुटम् अपहरतो वैदेहकस्य तच्च तावच् च दण्डः

    kṛta śulkenākṛta śulkaṃ nirvāhayato dvitīyam eka mudrayā bhittvā paṇya puṭam apaharato vaidehakasya tacca tāvac ca daṇḍaḥ

  21. Section 21

    शुल्क स्थानाद् गोमय पलालं प्रमाणं कृत्वाअपहरत उत्तमः साहस दण्डः

    śulka sthānād gomaya palālaṃ pramāṇaṃ kṛtvāapaharata uttamaḥ sāhasa daṇḍaḥ

  22. Section 22

    शस्त्र वर्म कवच लोह रथ रत्न धान्य पशूनाम् अन्यतमम् अनिर्वाह्यं निर्वाहयतो यथाअवघुषितो दण्डः पण्य नाशश्च

    śastra varma kavaca loha ratha ratna dhānya paśūnām anyatamam anirvāhyaṃ nirvāhayato yathāavaghuṣito daṇḍaḥ paṇya nāśaśca

  23. Section 23

    तेषाम् अन्यतमस्याअनयने बहिर् एवौच्छुल्को विक्रयः

    teṣām anyatamasyāanayane bahir evaucchulko vikrayaḥ

  24. Section 24

    अन्त पालः स पाद पणिकां वर्तनीं गृह्णीयात् पण्य वहनस्य पणिकाम् एक खुरस्य पशूनाम् अर्ध पणिकां क्षुद्र पशूनां पादिकाम् अंस भारस्य माषिकाम्

    anta pālaḥ sa pāda paṇikāṃ vartanīṃ gṛhṇīyāt paṇya vahanasya paṇikām eka khurasya paśūnām ardha paṇikāṃ kṣudra paśūnāṃ pādikām aṃsa bhārasya māṣikām

  25. Section 25

    नष्ट अपहृतं च प्रतिविदध्यात्

    naṣṭa apahṛtaṃ ca pratividadhyāt

  26. Section 26

    वैदेश्यं सार्थं कृत सार फल्गु भाण्ड विचयनम् अभिज्ँनानं मुद्रां च दत्त्वा प्रेषयेद् अध्यक्षस्य

    vaideśyaṃ sārthaṃ kṛta sāra phalgu bhāṇḍa vicayanam abhij~nānaṃ mudrāṃ ca dattvā preṣayed adhyakṣasya

  27. Section 27

    वैदेहक व्यञ्जनो वा सार्थ प्रमाणं राज्ँनः प्रेषयेत्

    vaidehaka vyañjano vā sārtha pramāṇaṃ rāj~naḥ preṣayet

  28. Section 28

    तेन प्रदेशेन राजा शुल्क अध्यक्षस्य सार्थ प्रमाणम् उपदिशेत् सर्वज्ँन ख्यापनार्थम्

    tena pradeśena rājā śulka adhyakṣasya sārtha pramāṇam upadiśet sarvaj~na khyāpanārtham

  29. Section 29

    ततः सार्थम् अध्यक्षोअभिगम्य ब्रूयात् इदम् अमुष्याम् उष्य च सार भाण्डं फल्गु भाण्डं च न निहूहितव्यम् एष राज्ँनः प्रभावः इति

    tataḥ sārtham adhyakṣoabhigamya brūyāt idam amuṣyām uṣya ca sāra bhāṇḍaṃ phalgu bhāṇḍaṃ ca na nihūhitavyam eṣa rāj~naḥ prabhāvaḥ iti

  30. Section 30

    निहूहतः फल्गु भाण्डं शुल्क अष्ट गुणो दण्डः सार भाण्डं सर्व अपहारः KआZ०२ २१ ३१अब् राष्ट्र पीडा करं भाण्डम् उच्छिन्द्याद् अफलं च यत् KआZ०२ २१ ३१च्द् महा उपकारम् उच्छुल्कं कुर्याद् बीजं च दुर्लभम् E टरिफ़्फ़् ओफ़् दुतिएस् अन्द् तोल्ल्स्

    nihūhataḥ phalgu bhāṇḍaṃ śulka aṣṭa guṇo daṇḍaḥ sāra bhāṇḍaṃ sarva apahāraḥ KāZ02 21 31ab rāṣṭra pīḍā karaṃ bhāṇḍam ucchindyād aphalaṃ ca yat KāZ02 21 31cd mahā upakāram ucchulkaṃ kuryād bījaṃ ca durlabham E ṭariff of duties and tolls