Adhyaya 7

Verse 1

अश्वत्थामवचनाद्दुर्योधनेन सैनापत्येऽभिषिक्तेन कर्णेन रणाय सेनानियोजनम्।। 1 ।। सञ्जय उवाच। हते द्रोणे महेष्वासे तस्मिन्नहनि भारत। कृते च मोघसंकल्पे द्रोणपुत्रे महारथे।।

aśvatthāmavacanādduryodhanena saināpatye'bhiṣiktena karṇena raṇāya senāniyojanam|| 1 || sañjaya uvāca| hate droṇe maheṣvāse tasminnahani bhārata| kṛte ca moghasaṃkalpe droṇaputre mahārathe||

Verse 2

द्रवमाणे महाराज कौरवाणां बलार्णवे। व्यूह्य पार्थः स्वकं सैन्यमतिष्ठद्वातृभिर्वृतः।।

dravamāṇe mahārāja kauravāṇāṃ balārṇave| vyūhya pārthaḥ svakaṃ sainyamatiṣṭhadvātṛbhirvṛtaḥ||

Verse 3

तमवस्थितमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ। विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा पौरुषेण न्यवारयत्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि सप्तमोऽध्यायः।। 7 ।।

tamavasthitamājñāya putraste bharatarṣabha| vidrutaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā pauruṣeṇa nyavārayat|| || iti śrīmanmahābhārate karṇaparvaṇi saptamo'dhyāyaḥ|| 7 ||

Verse 4

स्वमनीकमवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः। युद्धा च सुचिरं कालं पाण्डवैः सह भारत।।

svamanīkamavasthāpya bāhuvīryamupāśritaḥ| yuddhā ca suciraṃ kālaṃ pāṇḍavaiḥ saha bhārata||

Verse 5

लब्धलक्षैः परैर्हष्टैर्व्यायच्छद्भिश्चिरं तदा। सन्ध्याकालं समासाद्य प्रत्याहारमकारयत्।। स्वबलम्प्रति विद्रुतं दृष्ट्वा।।

labdhalakṣaiḥ parairhaṣṭairvyāyacchadbhiściraṃ tadā| sandhyākālaṃ samāsādya pratyāhāramakārayat|| svabalamprati vidrutaṃ dṛṣṭvā||

Verse 6

निवेश्य बलवद्वोरं क्षुत्पिपासाबलैर्युतम्। श्रमेण महता युक्तं तथा द्रोणवधेन च।।

niveśya balavadvoraṃ kṣutpipāsābalairyutam| śrameṇa mahatā yuktaṃ tathā droṇavadhena ca||

Verse 7

दीनरूपा रणे कर्म कृत्वा घोरं च शर्वरीम्। विशं प्राप्य सा सेना विश्रम्य मुदिताऽभवत्।। शराणां दर्शनेपि नालं किमुत स्पर्शे इत्यर्थः।।

dīnarūpā raṇe karma kṛtvā ghoraṃ ca śarvarīm| viśaṃ prāpya sā senā viśramya muditā'bhavat|| śarāṇāṃ darśanepi nālaṃ kimuta sparśe ityarthaḥ||

Verse 8

कृत्वाऽवहारं सैन्यानां प्रविश्य शिबिरं स्वकम्। कुरवः सहिता मन्त्रं मन्त्रयाञ्चक्रिरे मिथः।।

kṛtvā'vahāraṃ sainyānāṃ praviśya śibiraṃ svakam| kuravaḥ sahitā mantraṃ mantrayāñcakrire mithaḥ||

Verse 9

पर्यङ्केषु परार्ध्येषु स्पर्ध्यास्तरणवत्सु च। वरासनेषूपविष्टाः सुखशय्यास्विवामराः।। लब्धलक्षैः प्राप्ताजयैः। व्यायच्छद्भिः यतमानैः। प्रत्याहारं प्रत्यक्हारम्। प्रत्यहारमिति वा पाठः।।

paryaṅkeṣu parārdhyeṣu spardhyāstaraṇavatsu ca| varāsaneṣūpaviṣṭāḥ sukhaśayyāsvivāmarāḥ|| labdhalakṣaiḥ prāptājayaiḥ| vyāyacchadbhiḥ yatamānaiḥ| pratyāhāraṃ pratyakhāram| pratyahāramiti vā pāṭhaḥ||

Verse 10

ततो दुर्योधनो राजा साम्ना परमवल्गुना। तानाभाष्य महेष्वासान्प्राप्तकालमभाषत।।

tato duryodhano rājā sāmnā paramavalgunā| tānābhāṣya maheṣvāsānprāptakālamabhāṣata||

Verse 11

मतं मतिमतां श्रेष्ठाः सर्वे प्रब्रूत मा चिरम्। एवङ्गतेन यत्कार्यं भवेत्कार्यतरं नृपाः।। पर्यङ्केष्वेव वरासनेषु ।।

mataṃ matimatāṃ śreṣṭhāḥ sarve prabrūta mā ciram| evaṅgatena yatkāryaṃ bhavetkāryataraṃ nṛpāḥ|| paryaṅkeṣveva varāsaneṣu ||

Verse 12

सञ्जय उवाच। एवमुक्ते नरेन्द्रेण नरसिंहा युयुत्सवः। चक्रुर्नानाविधाश्चेष्टाः सिंहासनगतास्तदा।। कार्यतरं आवश्यकतरं यत्कार्यं कर्तव्यं परं मतं सम्मतं तत् प्रब्रूत।।

sañjaya uvāca| evamukte narendreṇa narasiṃhā yuyutsavaḥ| cakrurnānāvidhāśceṣṭāḥ siṃhāsanagatāstadā|| kāryataraṃ āvaśyakataraṃ yatkāryaṃ kartavyaṃ paraṃ mataṃ sammataṃ tat prabrūta||

Verse 13

तेषां निशाम्येङ्गितानि युद्धे प्राणाञ्जुहूषताम्। समुद्वीक्ष्य मुखं राज्ञो बालार्कसमवर्चसम्। आचार्यपुत्रो मेधावी वाक्यज्ञो वाक्यमाददे।। चेष्टाः शौर्याभिनयरूपाः भुजास्फालनाद्याः।।

teṣāṃ niśāmyeṅgitāni yuddhe prāṇāñjuhūṣatām| samudvīkṣya mukhaṃ rājño bālārkasamavarcasam| ācāryaputro medhāvī vākyajño vākyamādade|| ceṣṭāḥ śauryābhinayarūpāḥ bhujāsphālanādyāḥ||

Verse 14

रागो योगस्तथा दाक्ष्यां नयश्चेत्यर्थसाधकाः। उपायाः पण्डितैः प्रोक्तास्ते तु दैवमुपाश्रिताः।। निशाम्य आलोच्य। वर्चसं छान्दसष्टच्।।

rāgo yogastathā dākṣyāṃ nayaścetyarthasādhakāḥ| upāyāḥ paṇḍitaiḥ proktāste tu daivamupāśritāḥ|| niśāmya ālocya| varcasaṃ chāndasaṣṭac||

Verse 15

लोकप्रवीरा येऽस्माकं देवकल्पा महारथाः। नीतिमन्तस्तथा युक्ता दक्षा रक्ताश्च ते हताः।।

lokapravīrā ye'smākaṃ devakalpā mahārathāḥ| nītimantastathā yuktā dakṣā raktāśca te hatāḥ||

Verse 16

न त्वेव कार्यं नैराश्यमस्माभिर्विजयं प्रति। सुनीतैरिह सर्वार्थैर्दैवमप्यनुलोम्यते।। रागः स्वामिभक्तिः। योगो देशकालादिसम्पत्तिः। दाक्ष्यं बलम्। नयो नीतिः।।

na tveva kāryaṃ nairāśyamasmābhirvijayaṃ prati| sunītairiha sarvārthairdaivamapyanulomyate|| rāgaḥ svāmibhaktiḥ| yogo deśakālādisampattiḥ| dākṣyaṃ balam| nayo nītiḥ||

Verse 17

ते वयं प्रवरं नॄणां सर्वैर्योधगुणैर्युतम्। कर्णमेवाभिषेभ्यामः सैनापत्येन भारत।।

te vayaṃ pravaraṃ nṝṇāṃ sarvairyodhaguṇairyutam| karṇamevābhiṣebhyāmaḥ saināpatyena bhārata||

Verse 18

कर्णं सेनापतिं कृत्वा प्रमथिष्यामहे रिपून्।।

karṇaṃ senāpatiṃ kṛtvā pramathiṣyāmahe ripūn||

Verse 19

एष ह्यतिबलः शूरः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः। वैवस्वत इवासह्यः शक्तो जेतुं रणे निपून्।।

eṣa hyatibalaḥ śūraḥ kṛtāstro yuddhadurmadaḥ| vaivasvata ivāsahyaḥ śakto jetuṃ raṇe nipūn||

Verse 20

एतदाचार्यतनयाच्छ्रुत्वा राजंस्तवात्मजः। दुर्योधनो महाराज भृशं प्रीतमनास्तदा।।

etadācāryatanayācchrutvā rājaṃstavātmajaḥ| duryodhano mahārāja bhṛśaṃ prītamanāstadā||

Verse 21

आशां बहुमतीं चक्रे वर्णं प्रति स वै तदा। हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णो जेष्यति पाण्डवान्।। सर्वार्थैः रागादिभिः सुनीतैः दैवमनुलोम्यतेऽनुकूलं क्रियते। न केवलं रागाद्यपेक्षया दैवस्य प्राबल्यमपितु दैवापेक्षयापि सुप्रणीता रागादयः प्रबला इत्यर्थः।।

āśāṃ bahumatīṃ cakre varṇaṃ prati sa vai tadā| hate bhīṣme ca droṇe ca karṇo jeṣyati pāṇḍavān|| sarvārthaiḥ rāgādibhiḥ sunītaiḥ daivamanulomyate'nukūlaṃ kriyate| na kevalaṃ rāgādyapekṣayā daivasya prābalyamapitu daivāpekṣayāpi supraṇītā rāgādayaḥ prabalā ityarthaḥ||

Verse 22

तामाशां हृदये कृत्वा समाश्वस्य च भारत। [ततो दुर्योधनः प्रीतः प्रियं श्रुत्वाऽस्य तद्वचः। प्रीतिसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महितं शूभम्।।] बहुमतीं वाहुल्यवतीं अतिशयितामिति यावत्।।

tāmāśāṃ hṛdaye kṛtvā samāśvasya ca bhārata| [tato duryodhanaḥ prītaḥ priyaṃ śrutvā'sya tadvacaḥ| prītisatkārasaṃyuktaṃ tathyamātmahitaṃ śūbham||] bahumatīṃ vāhulyavatīṃ atiśayitāmiti yāvat||

Verse 23

स्वं मनः समवस्थाप्य बाहुवीर्यमुपाश्रितः।।

svaṃ manaḥ samavasthāpya bāhuvīryamupāśritaḥ||

Verse 24

प्रियसत्कारसंयुक्तं तथ्यमात्महिते रतम्। दुर्योधनो महाराज राधेयमिदमब्रवीत्।।

priyasatkārasaṃyuktaṃ tathyamātmahite ratam| duryodhano mahārāja rādheyamidamabravīt||

Verse 25

कर्ण जानामि ते वीर्यं सौहृदं परमं मयि। तथाऽपि त्वां महाबाहो प्रवक्ष्यामि हितं वचः।।

karṇa jānāmi te vīryaṃ sauhṛdaṃ paramaṃ mayi| tathā'pi tvāṃ mahābāho pravakṣyāmi hitaṃ vacaḥ||

Verse 26

श्रुत्वा यथेष्टं च कुरु वीर यत्तव रोचते। भवान्प्राज्ञतमो नित्यं मम चैव परा गतिः।।

śrutvā yatheṣṭaṃ ca kuru vīra yattava rocate| bhavānprājñatamo nityaṃ mama caiva parā gatiḥ||

Verse 27

भीष्मद्रोणावतिरथौ हतौ सेनापती मम। सेनापतिर्भवानस्तु ताभ्यां द्रविणवत्तरः।। शुभं वचः श्रुत्वा मनः समवस्थाप्य समाधायाब्रवीदिति द्वयोः सम्बन्धः।।

bhīṣmadroṇāvatirathau hatau senāpatī mama| senāpatirbhavānastu tābhyāṃ draviṇavattaraḥ|| śubhaṃ vacaḥ śrutvā manaḥ samavasthāpya samādhāyābravīditi dvayoḥ sambandhaḥ||

Verse 28

वृद्धो च तौ महेष्वासौ सापेक्षो च धनञ्जये। मानितौ च मया वीरौ राधेय वचनात्तव।।

vṛddho ca tau maheṣvāsau sāpekṣo ca dhanañjaye| mānitau ca mayā vīrau rādheya vacanāttava||

Verse 29

पितामहत्वं सम्प्रेक्ष्य पाण्डुपुत्रा महारणे। रक्षितास्तात भीष्मेण दिवसानि दशैव तु।।

pitāmahatvaṃ samprekṣya pāṇḍuputrā mahāraṇe| rakṣitāstāta bhīṣmeṇa divasāni daśaiva tu||

Verse 30

न्यस्तशस्त्रे तु भवति हतो भीष्मः पितामहः। शिखण्डिनं पुरुस्कृत्य फल्गुनेन महाहवे।।

nyastaśastre tu bhavati hato bhīṣmaḥ pitāmahaḥ| śikhaṇḍinaṃ puruskṛtya phalgunena mahāhave||

Verse 31

हते तस्मिन्महेष्वासे शरतल्पगते तथा। त्वयोक्ते पुरुषव्याघ्र द्रोणो ह्यासीत्पुरःसरः।।

hate tasminmaheṣvāse śaratalpagate tathā| tvayokte puruṣavyāghra droṇo hyāsītpuraḥsaraḥ||

Verse 32

तेनापि रक्षिताः पार्थाः शिष्यत्वादिति मे मतिः। स चापि निहतो वृद्धो धृष्टद्युम्नेन सत्वरम्।।

tenāpi rakṣitāḥ pārthāḥ śiṣyatvāditi me matiḥ| sa cāpi nihato vṛddho dhṛṣṭadyumnena satvaram||

Verse 33

निहताभ्यां प्रधानाभ्यां ताभ्यामतुलविक्रम। त्वत्समं समरे योधं नान्यं पश्यामि चिन्तयन्।।

nihatābhyāṃ pradhānābhyāṃ tābhyāmatulavikrama| tvatsamaṃ samare yodhaṃ nānyaṃ paśyāmi cintayan||

Verse 34

भवानेव तु नः शक्तो विजयाय न संशयः। पूर्वं मध्ये च पश्चाश्च तथैव विहितं हितम्।। ताभ्यां सकाशात् द्रविणवत्तरः बलवत्तरः।।

bhavāneva tu naḥ śakto vijayāya na saṃśayaḥ| pūrvaṃ madhye ca paścāśca tathaiva vihitaṃ hitam|| tābhyāṃ sakāśāt draviṇavattaraḥ balavattaraḥ||

Verse 35

स भवान्धुर्यवत्सङ्ख्ये धुरमुद्वोऽढुमर्हति। अभिषेचय सैनान्ये स्वयमात्मानमात्मना।। विहितं त्वयेति शेषः।।

sa bhavāndhuryavatsaṅkhye dhuramudvo'ḍhumarhati| abhiṣecaya sainānye svayamātmānamātmanā|| vihitaṃ tvayeti śeṣaḥ||

Verse 36

देवतानां यथा स्कन्दः सेनानीः प्रभुरव्ययः। तथा भवानिमां सेनां धार्तराष्ट्रीं बिभर्तु वै।।

devatānāṃ yathā skandaḥ senānīḥ prabhuravyayaḥ| tathā bhavānimāṃ senāṃ dhārtarāṣṭrīṃ bibhartu vai||

Verse 37

जहि शत्रुगणान्सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव। अवस्थितं रमे दृष्ट्वा पाण्डवास्त्वां महारथाः। द्रविष्यन्ति च पाञ्चाला विष्णुं दृष्ट्वेव दानवाः।।

jahi śatrugaṇānsarvānmahendro dānavāniva| avasthitaṃ rame dṛṣṭvā pāṇḍavāstvāṃ mahārathāḥ| draviṣyanti ca pāñcālā viṣṇuṃ dṛṣṭveva dānavāḥ||

Verse 38

तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र प्रकर्षैतां महाचमूम्।।

tasmāttvaṃ puruṣavyāghra prakarṣaitāṃ mahācamūm||

Verse 39

भवत्यवस्थिते यत्ते पाण्डवा मन्दचेतसः। द्रविष्यन्ति सहामात्याः पाञ्चालाः सृञ्जयाश्च ह।

bhavatyavasthite yatte pāṇḍavā mandacetasaḥ| draviṣyanti sahāmātyāḥ pāñcālāḥ sṛñjayāśca ha|

Verse 40

यथा ह्यभ्युदितः सूर्यः प्रतपन्स्वेन तेजसा। व्यपोहति तमस्तीव्रं तथा शत्रून्प्रतापय।।

yathā hyabhyuditaḥ sūryaḥ pratapansvena tejasā| vyapohati tamastīvraṃ tathā śatrūnpratāpaya||

Verse 41

सञ्जय उवाच। एवमुक्तस्तु राधेयो राज्ञा दुर्योधनेन ह। राज्ञां मध्ये महाबाहुः प्रीतात्मा स महाबलः। हर्षयन्नब्रवीत्कर्णो दुर्योधनमिदं वचः।।

sañjaya uvāca| evamuktastu rādheyo rājñā duryodhanena ha| rājñāṃ madhye mahābāhuḥ prītātmā sa mahābalaḥ| harṣayannabravītkarṇo duryodhanamidaṃ vacaḥ||

Verse 42

कर्ण उवाच। उक्तमेतन्मया पूर्वं गान्धारे तव सन्निधौ। जेष्यामि पाण्डवान्सर्वान्सपुत्रान्सजनार्दनान्।।

karṇa uvāca| uktametanmayā pūrvaṃ gāndhāre tava sannidhau| jeṣyāmi pāṇḍavānsarvānsaputrānsajanārdanān||

Verse 43

सेनापतिर्भविष्यामि तवाहं नात्र संशयः। स्थिरो भव महाराज जितान्विद्वि च पाण्डवान्।।

senāpatirbhaviṣyāmi tavāhaṃ nātra saṃśayaḥ| sthiro bhava mahārāja jitānvidvi ca pāṇḍavān||

Verse 44

सञ्जय उवाच। एवमुक्तो महाराज ततो दुर्याधनो नृपः। उत्तस्थौ राजभिः सार्धं देवैरिव शतक्रतुः।।

sañjaya uvāca| evamukto mahārāja tato duryādhano nṛpaḥ| uttasthau rājabhiḥ sārdhaṃ devairiva śatakratuḥ||

Verse 45

सैनापत्येन सत्कर्तुं कर्णं स्कन्दमिवामराः। ततोऽभिषिषिचुः कर्णं विधिदृष्टेन कर्मणा।।

saināpatyena satkartuṃ karṇaṃ skandamivāmarāḥ| tato'bhiṣiṣicuḥ karṇaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā||

Verse 46

दुर्योधनमुक्ता राजन्राजानो विजयैषिणः। शातकुम्भमयैः कुम्भेर्माहेयैश्चाभिमन्त्रितैः।। सैनान्ये सेनानीत्ये।।

duryodhanamuktā rājanrājāno vijayaiṣiṇaḥ| śātakumbhamayaiḥ kumbhermāheyaiścābhimantritaiḥ|| sainānye senānītye||

Verse 47

तोयपूर्णैर्विषाणैश्च द्विपखङ्गमहर्षभैः। मणिमुक्तायुतैश्चान्यैः पुण्यगन्धैस्तथौषधैः।। शातकुम्भमयैः सौवर्णैर्माहेयैर्महीमयैश्च कुम्भैः।।

toyapūrṇairviṣāṇaiśca dvipakhaṅgamaharṣabhaiḥ| maṇimuktāyutaiścānyaiḥ puṇyagandhaistathauṣadhaiḥ|| śātakumbhamayaiḥ sauvarṇairmāheyairmahīmayaiśca kumbhaiḥ||

Verse 48

औदुम्बरे सुखासीनमासने क्षौमसंवृते। शास्त्रदृष्टेन विधिना सम्भारैश्च सुसम्भृतैः।।

audumbare sukhāsīnamāsane kṣaumasaṃvṛte| śāstradṛṣṭena vidhinā sambhāraiśca susambhṛtaiḥ||

Verse 49

ब्राह्मणः क्षत्रिया वैश्यास्तथा शूद्राश्च सम्मताः। तुष्टुवुस्तं महात्मानमभिषिक्तं वरासने।।

brāhmaṇaḥ kṣatriyā vaiśyāstathā śūdrāśca sammatāḥ| tuṣṭuvustaṃ mahātmānamabhiṣiktaṃ varāsane||

Verse 50

ततोऽभिषिक्ते राजेन्द्र निष्कैर्गोभिर्धनेन च। वाचयामास विप्राग्र्यान्राधेयः परवीरहा।।

tato'bhiṣikte rājendra niṣkairgobhirdhanena ca| vācayāmāsa viprāgryānrādheyaḥ paravīrahā||

Verse 51

स व्यरोचत राधेयः सूतमागधबन्दिभिः। स्तूयमानो यथा भानुरुदये ब्रह्मवादिभिः।।

sa vyarocata rādheyaḥ sūtamāgadhabandibhiḥ| stūyamāno yathā bhānurudaye brahmavādibhiḥ||

Verse 52

ततः पुण्याहघोषेण वादित्रनिनदेन च। जयशब्देन शूराणां तुमुलः सर्वतोऽभवत्।।

tataḥ puṇyāhaghoṣeṇa vāditraninadena ca| jayaśabdena śūrāṇāṃ tumulaḥ sarvato'bhavat||

Verse 53

जयेत्यूचुर्नृपाः सर्वे राधेयं तत्र सङ्गताः।।

jayetyūcurnṛpāḥ sarve rādheyaṃ tatra saṅgatāḥ||

Verse 54

जय पार्थान्सगोविन्दान्सानुगांस्तान्महामृधे। इति तं बन्दिनः प्राहुर्द्विजाश्च पुरुषर्षभम्।।

jaya pārthānsagovindānsānugāṃstānmahāmṛdhe| iti taṃ bandinaḥ prāhurdvijāśca puruṣarṣabham||

Verse 55

जहि पार्थान्सपाञ्चालान्राधेय विजयाय नः। उद्यन्निव सदा भानुस्तमांस्युग्रैर्गभस्तिभिः।।

jahi pārthānsapāñcālānrādheya vijayāya naḥ| udyanniva sadā bhānustamāṃsyugrairgabhastibhiḥ||

Verse 56

न ह्यलं त्वद्विसृष्टानां शराणां वै सकेशवाः। उलूकाः सूर्यरश्मीनां ज्वलतामिव दर्शने।। विषाणैः द्विपस्य गजस्य दन्तमयैः पात्रैः। खङ्गस्य गण्डकस्य। महर्षभस्य गवयस्य च शृङ्गैः। विषाणं दन्तशृङ्गयोरिति विश्वः। द्विपखङ्गमहर्षभीयैरिति तद्धितलोप आर्षः।।

na hyalaṃ tvadvisṛṣṭānāṃ śarāṇāṃ vai sakeśavāḥ| ulūkāḥ sūryaraśmīnāṃ jvalatāmiva darśane|| viṣāṇaiḥ dvipasya gajasya dantamayaiḥ pātraiḥ| khaṅgasya gaṇḍakasya| maharṣabhasya gavayasya ca śṛṅgaiḥ| viṣāṇaṃ dantaśṛṅgayoriti viśvaḥ| dvipakhaṅgamaharṣabhīyairiti taddhitalopa ārṣaḥ||

Verse 57

न हि पार्थाः सपाञ्चालाः स्थातुं शक्तास्तवाग्रतः। आत्तवज्रस्य समरे महेन्द्रस्येव दानवाः।।

na hi pārthāḥ sapāñcālāḥ sthātuṃ śaktāstavāgrataḥ| āttavajrasya samare mahendrasyeva dānavāḥ||

Verse 58

सञ्जय उवाच। स सत्कृतः स्तूयमानः सुहृद्गणवृतो रुषा। कर्णो दुर्योधनं वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्प्रियम्।।

sañjaya uvāca| sa satkṛtaḥ stūyamānaḥ suhṛdgaṇavṛto ruṣā| karṇo duryodhanaṃ vākyamabravītprahasanpriyam||

Verse 59

दुर्योधनाद्य सगणं पाण्डूनां प्रवरैः सह। फल्गुनं सूदयिष्यामि त्वत्प्रियार्थं सबान्धवम्।।

duryodhanādya sagaṇaṃ pāṇḍūnāṃ pravaraiḥ saha| phalgunaṃ sūdayiṣyāmi tvatpriyārthaṃ sabāndhavam||

Verse 60

सपर्वतार्णवद्वीपां शाधि गां गतपाण्डवाम्। पुत्रपौत्रप्रपौत्रेषु प्रतिष्ठां गमयिष्यमि।।

saparvatārṇavadvīpāṃ śādhi gāṃ gatapāṇḍavām| putrapautraprapautreṣu pratiṣṭhāṃ gamayiṣyami||

Verse 61

नासह्यं विद्यते मह्यं त्वत्प्रियार्थमरिन्दम। सत्यधर्मानुरक्तस्य सिद्धिरात्मवतो यथा।।

nāsahyaṃ vidyate mahyaṃ tvatpriyārthamarindama| satyadharmānuraktasya siddhirātmavato yathā||

Verse 62

अभिषिक्तस्तु राघेयः प्रभया सोऽमितप्रभः। अत्यरिच्यत रूपेण दिवाकर इवापरः।।

abhiṣiktastu rāgheyaḥ prabhayā so'mitaprabhaḥ| atyaricyata rūpeṇa divākara ivāparaḥ||

Verse 63

सैनापत्ये तु राधेयमभिषिच्य सुतस्तव। अमन्यत तदात्मानं कृतार्थं कालचोदितः।।

saināpatye tu rādheyamabhiṣicya sutastava| amanyata tadātmānaṃ kṛtārthaṃ kālacoditaḥ||

Verse 64

कर्णोऽपि राज्ञः संप्राप्य सैनापत्यमरिन्दमः। योगमाज्ञापयामास सूर्यस्योदयनं प्रति।।

karṇo'pi rājñaḥ saṃprāpya saināpatyamarindamaḥ| yogamājñāpayāmāsa sūryasyodayanaṃ prati||

Verse 65

तव पुत्रैर्वृतः कर्णः शुशुभे तत्र भारत। देवैरिव यथा स्कन्दः सङ्ग्रामे तारकामये।।

tava putrairvṛtaḥ karṇaḥ śuśubhe tatra bhārata| devairiva yathā skandaḥ saṅgrāme tārakāmaye||