Adhyaya 104
Drona Parva · 33 verses
33 verses · free forever
Listen at your pace. New audio may take a moment to prepare. Narration settings
Verse 1
धृतराष्ट्र उवाच तथा तु नर्दमानं तं भीमसेनं महाबलम् मेघस्तनितनिर्घोषं के वीराः पर्यवारयन्
dhṛtarāṣṭra uvāca tathā tu nardamānaṃ taṃ bhīmasenaṃ mahābalam meghastanitanirghoṣaṃ ke vīrāḥ paryavārayan
Dhritarashtra said: As he thus roared, that mighty Bhimasena whose roar was like the thunder of clouds — what heroes surrounded him?
धृतराष्ट्र ने कहा — मेघगर्जना के समान शब्द वाले उस महाबली भीमसेन को, जब वह इस प्रकार गरज रहा था, किन वीरों ने घेरा?
Verse 2
न हि पश्याम्य् अहं तं वै त्रिषु लोकेषु संजय क्रुद्धस्य भिमसेनस्य यस् तिष्ठेद् अग्रतो रणे
na hi paśyāmy ahaṃ taṃ vai triṣu lokeṣu saṃjaya kruddhasya bhimasenasya yas tiṣṭhed agrato raṇe
For I do not see in the three worlds, O Sanjaya, one who could stand in battle before the wrathful Bhimasena,
हे संजय! तीनों लोकों में मैं उसे नहीं देखता जो क्रुद्ध भीमसेन के सामने रण में खड़ा रह सके,
Verse 3
गदाम् उद्यच्छमानस्य कालस्येव महामृधे न हि पश्याम्य् अहं तात यस् तिष्ठेत रणाजिरे
gadām udyacchamānasya kālasyeva mahāmṛdhe na hi paśyāmy ahaṃ tāta yas tiṣṭheta raṇājire
as he raises his mace in the great fray like Death itself; I do not see, my son, one who could stand upon the field of battle before him.
जो महायुद्ध में काल के समान गदा उठाता हो; हे तात! मैं उसे नहीं देखता जो उसके सामने रणभूमि में खड़ा रह सके।
Verse 4
रथं रथेन यो हन्यात् कुञ्जरं कुञ्जरेण च कस् तस्य समरे स्थाता साक्षाद् अपि शतक्रतुः
rathaṃ rathena yo hanyāt kuñjaraṃ kuñjareṇa ca kas tasya samare sthātā sākṣād api śatakratuḥ
He who would smite chariot with chariot and elephant with elephant — who could withstand him in battle, even Shatakratu (Indra) himself in person?
जो रथ से रथ को और हाथी से हाथी को मार गिराए — समर में उसका सामना कौन करेगा, साक्षात शतक्रतु (इन्द्र) भी?
Verse 5
क्रुद्धस्य भीमसेनस्य मम पुत्राञ् जिघांसतः दुर्योधनहिते युक्ताः समतिष्ठन्त के ऽग्रतः
kruddhasya bhīmasenasya mama putrāñ jighāṃsataḥ duryodhanahite yuktāḥ samatiṣṭhanta ke 'grataḥ
Who stood in front of the wrathful Bhimasena, bent on slaying my sons — they that were devoted to Duryodhana's welfare?
मेरे पुत्रों को मारने पर उद्यत क्रुद्ध भीमसेन के सामने दुर्योधन के हित में लगे कौन खड़े रहे?
Verse 6
भीमसेनदवाग्नेस् तु मम पुत्रतृणोलपम् प्रधक्ष्यतो रणमुखे के वीराः प्रमुखे स्थिताः
bhīmasenadavāgnes tu mama putratṛṇolapam pradhakṣyato raṇamukhe ke vīrāḥ pramukhe sthitāḥ
What heroes stood in the van before the forest-fire that is Bhimasena, about to burn up my sons like grass and reeds at the front of battle?
भीमसेन-रूपी दावाग्नि के, जो रणमुख में मेरे पुत्रों को तृण-घास के समान भस्म करने को उद्यत है, सम्मुख कौन वीर खड़े रहे?
Verse 7
काल्यमानान् हि मे पुत्रान् भीमेनावेक्ष्य संयुगे कालेनेव प्रजाः सर्वाः के भीमं पर्यवारयन्
kālyamānān hi me putrān bhīmenāvekṣya saṃyuge kāleneva prajāḥ sarvāḥ ke bhīmaṃ paryavārayan
Beholding my sons being driven to death by Bhima in the fray, as all creatures are driven by Time, who surrounded Bhima?
समर में भीम द्वारा, काल द्वारा सब प्रजा के समान, खदेड़े जाते मेरे पुत्रों को देखकर किसने भीम को घेरा?
Verse 8
भीमवह्नेः प्रदीप्तस्य मम पुत्रान् दिधक्षतः के शूराः पर्यवर्तन्त तन् ममाचक्ष्व संजय
bhīmavahneḥ pradīptasya mama putrān didhakṣataḥ ke śūrāḥ paryavartanta tan mamācakṣva saṃjaya
What brave ones turned to face the blazing fire that is Bhima, eager to burn up my sons? Tell me that, O Sanjaya.
मेरे पुत्रों को भस्म करने को उद्यत प्रज्वलित भीम-रूपी अग्नि के सामने कौन शूर टिके — वह मुझे बताओ, संजय।
Verse 9
संजय उवाच तथा तु नर्दमानं तं भीमसेनं महारथम् तुमुलेनैव शब्देन कर्णो ऽप्य् अभ्यपतद् बली
saṃjaya uvāca tathā tu nardamānaṃ taṃ bhīmasenaṃ mahāratham tumulenaiva śabdena karṇo 'py abhyapatad balī
Sanjaya said: As that great car-warrior Bhimasena was thus roaring with a tumultuous sound, the mighty Karna too rushed against him.
संजय ने कहा — उस महारथी भीमसेन के इस प्रकार तुमुल शब्द से गरजते समय महाबली कर्ण भी उस पर टूट पड़ा।
Verse 10
व्याक्षिपन् बलवच् चापम् अतिमात्रम् अमर्षणः कर्णस् तु युद्धम् आकाङ्क्षन् दर्शयिष्यन् बलं बली
vyākṣipan balavac cāpam atimātram amarṣaṇaḥ karṇas tu yuddham ākāṅkṣan darśayiṣyan balaṃ balī
Drawing his strong bow to its utmost, the wrathful Karna, that mighty one, desiring battle and about to display his strength —
अपने बलवान धनुष को अत्यधिक खींचते हुए, युद्ध की इच्छा से और अपना बल दिखाने को उद्यत वह अमर्षी बलवान कर्ण —
Verse 11
प्रावेपन्न् इव गात्राणि कर्णभीमसमागमे रथिनां सादिनां चैव तयोः श्रुत्वा तलस्वनम्
prāvepann iva gātrāṇi karṇabhīmasamāgame rathināṃ sādināṃ caiva tayoḥ śrutvā talasvanam
the limbs of the car-warriors and horsemen seemed to tremble at the meeting of Karna and Bhima, on hearing the twang of the two men's bowstrings.
कर्ण और भीम के मिलन पर, उन दोनों की प्रत्यंचा का टंकार सुनकर, रथियों और घुड़सवारों के अंग मानो काँप उठे।
Verse 12
भीमसेनस्य निनदं घोरं श्रुत्वा रणाजिरे खं च भूमिं च संबद्धां मेनिरे क्षत्रियर्षभाः
bhīmasenasya ninadaṃ ghoraṃ śrutvā raṇājire khaṃ ca bhūmiṃ ca saṃbaddhāṃ menire kṣatriyarṣabhāḥ
Hearing the terrible roar of Bhimasena on the field of battle, the bulls among kshatriyas deemed the sky and the earth to be joined into one.
रणभूमि में भीमसेन का घोर नाद सुनकर क्षत्रियश्रेष्ठों ने आकाश और पृथ्वी को (मानो) परस्पर जुड़ा हुआ माना।
Verse 13
पुनर् घोरेण नादेन पाण्डवस्य महात्मनः समरे सर्वयोधानां धनूंष्य् अभ्यपतन् क्षितौ
punar ghoreṇa nādena pāṇḍavasya mahātmanaḥ samare sarvayodhānāṃ dhanūṃṣy abhyapatan kṣitau
Again, at the terrible roar of the high-souled Pandava, the bows of all the warriors in the battle fell to the ground.
महात्मा पाण्डव के फिर उस घोर नाद से समर में सब योद्धाओं के धनुष पृथ्वी पर गिर पड़े।
Verse 14
वित्रस्तानि च सर्वाणि शकृन्मूत्रं प्रसुस्रुवुः वाहनानि महाराज बभूवुर् विमनांसि च
vitrastāni ca sarvāṇi śakṛnmūtraṃ prasusruvuḥ vāhanāni mahārāja babhūvur vimanāṃsi ca
And all the mounts, terrified, O great king, discharged dung and urine, and became dispirited.
हे महाराज! और सब वाहन त्रस्त होकर मल-मूत्र त्यागने लगे और विमनस्क (हतोत्साह) हो गए।
Verse 15
प्रादुरासन् निमित्तानि घोराणि च बहूनि च तस्मिंस् तु तुमुले राजन् भीमकर्णसमागमे
prādurāsan nimittāni ghorāṇi ca bahūni ca tasmiṃs tu tumule rājan bhīmakarṇasamāgame
And many terrible omens appeared in that tumult, O king, at the meeting of Bhima and Karna.
हे राजन्! भीम और कर्ण के उस मिलन के तुमुल में बहुत-से घोर अपशकुन प्रकट हुए।
Verse 16
ततः कर्णस् तु विंशत्या शराणां भीमम् आर्दयत् विव्याध चास्य त्वरितः सूतं पञ्चभिर् आशुगैः
tataḥ karṇas tu viṃśatyā śarāṇāṃ bhīmam ārdayat vivyādha cāsya tvaritaḥ sūtaṃ pañcabhir āśugaiḥ
Then Karna afflicted Bhima with twenty arrows, and swiftly pierced his charioteer with five swift shafts.
तब कर्ण ने भीम को बीस बाणों से पीड़ित किया और शीघ्र ही उसके सारथि को पाँच शीघ्रगामी बाणों से बींधा।
Verse 17
प्रहस्य भीमसेनस् तु कर्णं प्रत्यर्पयद् रणे सायकानां चतुःषष्ट्या क्षिप्रकारी महाबलः
prahasya bhīmasenas tu karṇaṃ pratyarpayad raṇe sāyakānāṃ catuḥṣaṣṭyā kṣiprakārī mahābalaḥ
But Bhimasena, laughing, repaid Karna in battle with sixty-four arrows, that mighty one of swift action.
किंतु शीघ्रकारी महाबली भीमसेन ने हँसते हुए रण में कर्ण को चौंसठ बाणों से बदले में बींधा।
Verse 18
तस्य कर्णो महेष्वासः सायकांश् चतुरो ऽक्षिपत् असंप्राप्तांस् तु तान् भीमः सायकैर् नतपर्वभिः चिच्छेद बहुधा राजन् दर्शयन् पाणिलाघवम्
tasya karṇo maheṣvāsaḥ sāyakāṃś caturo 'kṣipat asaṃprāptāṃs tu tān bhīmaḥ sāyakair nataparvabhiḥ ciccheda bahudhā rājan darśayan pāṇilāghavam
At him Karna, the great bowman, sped four shafts; but Bhima, ere they reached him, cut them apart in many ways with his straight-jointed arrows, O king, displaying the deftness of his hand.
हे राजन्! उस पर महाधनुर्धर कर्ण ने चार बाण छोड़े; किंतु भीम ने उनके पहुँचने से पूर्व ही सीधे जोड़ वाले बाणों से उन्हें अनेक प्रकार से काट डाला, अपने हस्तलाघव को दिखाते हुए।
Verse 19
तं कर्णश् छादयाम् आस शरव्रातैर् अनेकशः संछाद्यमानः कर्णेन बहुधा पाण्डुनन्दनः
taṃ karṇaś chādayām āsa śaravrātair anekaśaḥ saṃchādyamānaḥ karṇena bahudhā pāṇḍunandanaḥ
Karna covered him again and again with volleys of arrows; and, thus covered in many ways by Karna, the son of Pandu
कर्ण ने उसे बार-बार बाणसमूहों से ढँक दिया; कर्ण द्वारा अनेक प्रकार से ढँके जाते हुए पाण्डुनंदन ने,
Verse 20
चिच्छेद चापं कर्णस्य मुष्टिदेशे महारथः विव्याध चैनं बहुभिः सायकैर् नतपर्वभिः
ciccheda cāpaṃ karṇasya muṣṭideśe mahārathaḥ vivyādha cainaṃ bahubhiḥ sāyakair nataparvabhiḥ
cut Karna's bow at the grip, that great car-warrior, and pierced him with many straight-jointed shafts.
उस महारथी ने कर्ण के धनुष को मुट्ठी के स्थान पर काट डाला और उसे बहुत-से सीधे जोड़ वाले बाणों से बींधा।
Verse 21
अथान्यद् धनुर् आदाय सज्यं कृत्वा च सूतजः विव्याध समरे भीमं भीमकर्मा महारथः
athānyad dhanur ādāya sajyaṃ kṛtvā ca sūtajaḥ vivyādha samare bhīmaṃ bhīmakarmā mahārathaḥ
Then, taking up another bow and stringing it, the son of the charioteer (Karna), of terrible deeds, that great car-warrior, pierced Bhima in the battle.
तब दूसरा धनुष लेकर और उसे चढ़ाकर भयंकर कर्मों वाले महारथी सूतपुत्र (कर्ण) ने समर में भीम को बींधा।
Verse 22
तस्य भीमो भृशं क्रुद्धस् त्रीञ् शरान् नतपर्वणः निचखानोरसि तदा सूतपुत्रस्य वेगितः
tasya bhīmo bhṛśaṃ kruddhas trīñ śarān nataparvaṇaḥ nicakhānorasi tadā sūtaputrasya vegitaḥ
At him Bhima, exceedingly wrathful, then drove with speed three straight-jointed arrows into the breast of the charioteer's son.
उस पर अत्यंत क्रुद्ध भीम ने तब वेग से तीन सीधे जोड़ वाले बाण सूतपुत्र की छाती में गड़ा दिए।
Verse 23
तैः कर्णो ऽभ्राजत शरैर् उरोमध्यगतैस् तदा महीधर इवोदग्रस् त्रिशृङ्गो भरतर्षभ
taiḥ karṇo 'bhrājata śarair uromadhyagatais tadā mahīdhara ivodagras triśṛṅgo bharatarṣabha
With those arrows lodged in the midst of his breast, Karna then shone, O bull of the Bharatas, like a lofty three-peaked mountain.
हे भरतर्षभ! वक्षःस्थल के बीच धँसे उन बाणों से कर्ण तब ऊँचे तीन शिखरों वाले पर्वत के समान सुशोभित हुआ।
Verse 24
सुस्राव चास्य रुधिरं विद्धस्य परमेषुभिः धातुप्रस्यन्दिनः शैलाद् यथा गैरिकराजयः
susrāva cāsya rudhiraṃ viddhasya parameṣubhiḥ dhātuprasyandinaḥ śailād yathā gairikarājayaḥ
And blood flowed from him, pierced by those excellent shafts, as streaks of red chalk, oozing minerals, flow down from a mountain.
उन श्रेष्ठ बाणों से बींधे गए उससे रक्त वैसे बहा जैसे पर्वत से धातु बहाती गैरिक (गेरू) की लाल रेखाएँ।
Verse 25
किं चिद् विचलितः कर्णः सुप्रहाराभिपीडितः ससायकं धनुः कृत्वा भीमं विव्याध मारिष चिक्षेप च पुनर् बाणाञ् शतशो ऽथ सहस्रशः
kiṃ cid vicalitaḥ karṇaḥ suprahārābhipīḍitaḥ sasāyakaṃ dhanuḥ kṛtvā bhīmaṃ vivyādha māriṣa cikṣepa ca punar bāṇāñ śataśo 'tha sahasraśaḥ
Somewhat shaken, Karna, sore afflicted by that heavy blow, setting arrow to bow, pierced Bhima, O sire, and again shot shafts by the hundreds and thousands.
हे माननीय! उस भारी प्रहार से पीड़ित कुछ विचलित कर्ण ने बाण सहित धनुष चढ़ाकर भीम को बींधा, और फिर सैकड़ों-सहस्रों बाण छोड़े।
Verse 26
स छाद्यमानः सहसा कर्णेन दृढधन्विना धनुर्ज्याम् अच्छिनत् तूर्णम् उत्स्मयन् पाण्डुनन्दनः
sa chādyamānaḥ sahasā karṇena dṛḍhadhanvinā dhanurjyām acchinat tūrṇam utsmayan pāṇḍunandanaḥ
Being suddenly covered by Karna the firm bowman, the son of Pandu, smiling, swiftly cut his bowstring.
दृढ़ धनुर्धर कर्ण द्वारा सहसा ढँके जाने पर पाण्डुनंदन ने मुस्कराते हुए शीघ्र ही उसकी प्रत्यंचा काट डाली।
Verse 27
सारथिं चास्य भल्लेन प्राहिणोद् यमसादनम् वाहांश् च चतुरः संख्ये व्यसूंश् चक्रे महारथः
sārathiṃ cāsya bhallena prāhiṇod yamasādanam vāhāṃś ca caturaḥ saṃkhye vyasūṃś cakre mahārathaḥ
And with a broad-headed shaft he dispatched his charioteer to the abode of Yama; and that great car-warrior made his four steeds lifeless in the battle.
और एक भल्ल से उसके सारथि को यमसदन भेज दिया; उस महारथी ने संग्राम में उसके चारों घोड़ों को भी प्राणहीन कर दिया।
Verse 28
हताश्वात् तु रथात् कर्णः समाप्लुत्य विशां पते स्यन्दनं वृषसेनस्य समारोहन् महारथः
hatāśvāt tu rathāt karṇaḥ samāplutya viśāṃ pate syandanaṃ vṛṣasenasya samārohan mahārathaḥ
From his chariot with slain steeds Karna leapt down, O lord of the people, and that great car-warrior mounted the chariot of Vrishasena.
हे प्रजापते! घोड़े मारे जाने पर कर्ण उस रथ से कूदकर उस महारथी ने वृषसेन के रथ पर चढ़ गया।
Verse 29
निर्जित्य तु रणे कर्णं भीमसेनः प्रतापवान् ननाद सुमहानादं पर्जन्यनिनदोपमम्
nirjitya tu raṇe karṇaṃ bhīmasenaḥ pratāpavān nanāda sumahānādaṃ parjanyaninadopamam
Having vanquished Karna in battle, the valorous Bhimasena uttered a very great roar, like the thunder of a rain-cloud.
रण में कर्ण को जीतकर प्रतापी भीमसेन ने मेघ की गर्जना के समान अत्यंत महान नाद किया।
Verse 30
तस्य तं निनदं श्रुत्वा प्रहृष्टो ऽभूद् युधिष्ठिरः कर्णं च निर्जितं मत्वा भीमसेनेन भारत
tasya taṃ ninadaṃ śrutvā prahṛṣṭo 'bhūd yudhiṣṭhiraḥ karṇaṃ ca nirjitaṃ matvā bhīmasenena bhārata
Hearing that roar of his, Yudhishthira was gladdened, O Bharata, deeming that Karna had been vanquished by Bhimasena.
हे भारत! उसका वह नाद सुनकर युधिष्ठिर प्रसन्न हो गए, यह मानकर कि भीमसेन ने कर्ण को जीत लिया है।
Verse 31
समन्ताच् छङ्खनिनदं पाण्डुसेनाकरोत् तदा शत्रुसेनाध्वनिं श्रुत्वा तावका ह्य् अपि नानदन् गाण्डीवं प्राक्षिपत् पार्थः कृष्णो ऽप्य् अब्जम् अवादयत्
samantāc chaṅkhaninadaṃ pāṇḍusenākarot tadā śatrusenādhvaniṃ śrutvā tāvakā hy api nānadan gāṇḍīvaṃ prākṣipat pārthaḥ kṛṣṇo 'py abjam avādayat
Then the Pandava army sounded the blare of conches on every side; and hearing the din of the enemy's host, your men too roared; Partha made Gandiva resound, and Krishna also blew his conch.
तब पाण्डव-सेना ने चारों ओर शंखों का घोष किया; और शत्रुसेना का शब्द सुनकर आपके लोग भी गरज उठे; पार्थ (अर्जुन) ने गाण्डीव का टंकार किया और कृष्ण ने भी शंख बजाया।
Verse 32
तम् अन्तर्धाय निनदं ध्वनिर् भीमस्य नर्दतः अश्रूयत महाराज सर्वसैन्येषु भारत
tam antardhāya ninadaṃ dhvanir bhīmasya nardataḥ aśrūyata mahārāja sarvasainyeṣu bhārata
Surpassing that former roar, the sound of the bellowing Bhima was heard, O great king, throughout all the armies, O Bharata.
हे महाराज! हे भारत! उस (पूर्व) नाद को दबाते हुए गरजते भीम का शब्द सब सेनाओं में सुनाई दिया।
Verse 33
ततो व्यायच्छताम् अस्त्रैः पृथक् पृथग् अरिंदमौ मृदुपूर्वं च राधेयो दृढपूर्वं च पाण्डवः भीमो ऽपि च महाराज वैकर्तनम् उपाद्रवत् आसुरे तु महासैन्ये तारकं पावकिर् यथा तयोर् एवं महद् युद्धम् अभवद् भीमकर्णयोः तं भीमसेनो महता शरवर्षेण वारयन् विव्याध सारथिं चास्य हयांश् च चतुरः शरैः ध्वजं चास्य पताकां च भल्लैः संनतपर्वभिः रथं च चक्ररक्षौ च भीमश् चिच्छेद मारिष कर्णो ऽपि रथिनां श्रेष्ठो भीमसेनेन कम्पितः खड्गचर्मधरो राजन् भीमम् अभ्यद्रवद् बली भीमश् चिच्छेद खड्गं च चर्मणा सह मारिष दृष्ट्वा कर्णं च पार्थेन बाधितं बहुभिः शरैः दुर्योधनो महाराज दुःशलं प्रत्यभाषत कर्णं कृच्छ्रगतं पश्य शीघ्रं यानं प्रयच्छ ह एवम् उक्तस् ततो राजा दुःशलः समुपाद्रवत् दुःशलस्य रथं कर्णश् चारुरोह महारथः तौ पार्थः सहसा गत्वा विव्याध दशभिः शरैः पुनश् च कर्णं विद्ध्वापि दुःशलस्य शिरो ऽहरत् दुःशलं निहतं दृष्ट्वा भीमसेनेन मारिष तस्यैव धनुर् आदाय कर्णो विव्याध पाण्डवम् अन्योन्यं समरे वीरौ युयुधाते महाबलौ शत्रुघ्नौ शत्रुमध्ये तु बलवज्रभृताव् इव भीमो विद्ध्वा हयांश् चैव सारथिं च पुनः पुनः कर्णम् अभ्यद्रवत् पार्थः प्रहसंश् च महाबलः ततो व्यायच्छमानस्य भीमसेनस्य संयुगे तत् सैन्यं शकलीभूतं न प्राज्ञायत किं चन
tato vyāyacchatām astraiḥ pṛthak pṛthag ariṃdamau mṛdupūrvaṃ ca rādheyo dṛḍhapūrvaṃ ca pāṇḍavaḥ bhīmo 'pi ca mahārāja vaikartanam upādravat āsure tu mahāsainye tārakaṃ pāvakir yathā tayor evaṃ mahad yuddham abhavad bhīmakarṇayoḥ taṃ bhīmaseno mahatā śaravarṣeṇa vārayan vivyādha sārathiṃ cāsya hayāṃś ca caturaḥ śaraiḥ dhvajaṃ cāsya patākāṃ ca bhallaiḥ saṃnataparvabhiḥ rathaṃ ca cakrarakṣau ca bhīmaś ciccheda māriṣa karṇo 'pi rathināṃ śreṣṭho bhīmasenena kampitaḥ khaḍgacarmadharo rājan bhīmam abhyadravad balī bhīmaś ciccheda khaḍgaṃ ca carmaṇā saha māriṣa dṛṣṭvā karṇaṃ ca pārthena bādhitaṃ bahubhiḥ śaraiḥ duryodhano mahārāja duḥśalaṃ pratyabhāṣata karṇaṃ kṛcchragataṃ paśya śīghraṃ yānaṃ prayaccha ha evam uktas tato rājā duḥśalaḥ samupādravat duḥśalasya rathaṃ karṇaś cāruroha mahārathaḥ tau pārthaḥ sahasā gatvā vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ punaś ca karṇaṃ viddhvāpi duḥśalasya śiro 'harat duḥśalaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhīmasenena māriṣa tasyaiva dhanur ādāya karṇo vivyādha pāṇḍavam anyonyaṃ samare vīrau yuyudhāte mahābalau śatrughnau śatrumadhye tu balavajrabhṛtāv iva bhīmo viddhvā hayāṃś caiva sārathiṃ ca punaḥ punaḥ karṇam abhyadravat pārthaḥ prahasaṃś ca mahābalaḥ tato vyāyacchamānasya bhīmasenasya saṃyuge tat sainyaṃ śakalībhūtaṃ na prājñāyata kiṃ cana
Then the two foe-subduers strove with their weapons, each apart — Radheya (Karna) with gentleness at first, and the Pandava with firmness. And Bhima, O great king, rushed upon Vaikartana (Karna) as the Fire-god's son (Skanda) rushed upon Taraka in the great host of the asuras. Thus a great battle took place between the two, Bhima and Karna. Bhimasena, checking him with a great shower of arrows, pierced his charioteer and his four horses with shafts, and cut down his banner and pennon with broad-headed straight-jointed arrows, and shattered his chariot and its two wheel-guards, O sire. Karna too, foremost of car-warriors, shaken by Bhimasena, taking up sword and shield, O king, the mighty one rushed upon Bhima; and Bhima cut off his sword together with the shield, O sire. Beholding Karna afflicted by Partha (Bhima) with many shafts, Duryodhana, O great king, spoke to Duhshala: 'Behold Karna in distress; quickly furnish him a vehicle.' Thus addressed, Duhshala then rushed forth, and Karna, that great car-warrior, mounted Duhshala's chariot. Swiftly coming upon the two, Partha pierced them with ten arrows, and, having pierced Karna again, struck off Duhshala's head. Beholding Duhshala slain by Bhimasena, O sire, Karna, taking up his (Duhshala's) very bow, pierced the Pandava. The two mighty heroes fought each other in battle, slayers of foes amid the foes, like two wielders of the mighty thunderbolt. Bhima, having pierced the horses and charioteer again and again, the mighty Partha (Bhima), laughing, rushed upon Karna. Then, as Bhimasena strove in the fray, that army, broken to pieces, could no longer be discerned at all.
तब वे दोनों अरिंदम अलग-अलग अस्त्रों से भिड़ गए — राधेय (कर्ण) पहले कोमलता से और पाण्डव दृढ़ता से। हे महाराज! भीम भी वैकर्तन (कर्ण) पर वैसे टूट पड़ा जैसे अग्निपुत्र (स्कंद) असुरों की महासेना में तारक पर। इस प्रकार भीम और कर्ण का महान युद्ध हुआ। भीमसेन ने महान बाणवर्षा से उसे रोकते हुए उसके सारथि को और चार घोड़ों को बाणों से बींधा, और सीधे जोड़ वाले भल्लों से उसकी ध्वजा और पताका को काट डाला; हे माननीय! भीम ने उसके रथ और दोनों चक्ररक्षकों को भी काट डाला। हे राजन्! रथियों में श्रेष्ठ कर्ण भी भीमसेन से कँपाया जाकर, तलवार और ढाल धारण करके उस बलवान ने भीम पर आक्रमण किया; हे माननीय! किंतु भीम ने ढाल सहित उसकी तलवार काट डाली। कर्ण को पार्थ (भीम) द्वारा बहुत-से बाणों से पीड़ित देखकर, हे महाराज, दुर्योधन ने दुःशल से कहा — 'कर्ण को संकट में देखो, शीघ्र उसे वाहन दो।' इस प्रकार कहे जाने पर तब राजा दुःशल टूट पड़ा; और महारथी कर्ण दुःशल के रथ पर चढ़ गया। पार्थ (भीम) ने सहसा जाकर उन दोनों को दस बाणों से बींधा, और फिर कर्ण को बींधकर दुःशल का सिर काट लिया। हे माननीय! दुःशल को भीमसेन द्वारा मारा गया देखकर कर्ण ने उसी (दुःशल) का धनुष लेकर पाण्डव को बींधा। वे दोनों महाबली वीर, शत्रुओं के बीच शत्रुहंता, बलवान वज्रधारियों के समान, समर में एक-दूसरे से लड़े। भीम ने घोड़ों और सारथि को बार-बार बींधकर, महाबली पार्थ (भीम) हँसते हुए कर्ण पर टूट पड़ा। तब संग्राम में प्रयत्न करते भीमसेन के (प्रहारों से) वह सेना टुकड़े-टुकड़े होकर कुछ भी पहचानी न जा सकी।