Adhyaya 46

Verse 1

सनत्सुजातेन धृतराष्ट्रंप्रति तत्वोपदेशः ।। 1 ।। सनत्सुजात उवाच॥ यत्तच्छुक्रं महज्ज्योतिर्दीप्यमानं महद्यशः | तद्वै देवा उपासन्ते यस्मादर्को विराजते ॥१॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१॥ शुक्राद्ब्रह्म प्रभवति ब्रह्म शुक्रेण वर्धते | तच्छुक्रं ज्योतिषां मध्येऽतप्तं तपति तापनम् ॥२॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥२॥ आपोऽथ अद्भ्यः सलिलस्य मध्ये; उभौ देवौ शिश्रियातेऽन्तरिक्षे | स सध्रीचीः स विषूचीर्वसाना; उभे बिभर्ति पृथिवीं दिवं च ॥३॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥३॥ उभौ च देवौ पृथिवीं दिवं च; दिशश्च शुक्रं भुवनं बिभर्ति | तस्माद्दिशः सरितश्च स्रवन्ति; तस्मात्समुद्रा विहिता महान्तः ॥४॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥४॥ चक्रे रथस्य तिष्ठन्तं ध्रुवस्याव्ययकर्मणः | केतुमन्तं वहन्त्यश्वास्तं दिव्यमजरं दिवि ॥५॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥५॥ न सादृश्ये तिष्ठति रूपमस्य; न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् | मनीषयाथो मनसा हृदा च; य एवं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥६॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥६॥ द्वादशपूगां सरितं देवरक्षितम् | मधु ईशन्तस्तदा सञ्चरन्ति घोरम् ॥७॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥७॥ तदर्धमासं पिबति सञ्चित्य भ्रमरो मधु | ईशानः सर्वभूतेषु हविर्भूतमकल्पयत् ॥८॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥८॥ हिरण्यपर्णमश्वत्थमभिपत्य अपक्षकाः | ते तत्र पक्षिणो भूत्वा प्रपतन्ति यथादिशम् ॥९॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥९॥ पूर्णात्पूर्णान्युद्धरन्ति पूर्णात्पूर्णानि चक्रिरे | हरन्ति पूर्णात्पूर्णानि पूर्णमेवावशिष्यते ॥१०॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१०॥ तस्माद्वै वायुरायातस्तस्मिंश्च प्रयतः सदा | तस्मादग्निश्च सोमश्च तस्मिंश्च प्राण आततः ॥११॥ सर्वमेव ततो विद्यात्तत्तद्वक्तुं न शक्नुमः | योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१२॥ अपानं गिरति प्राणः प्राणं गिरति चन्द्रमाः | आदित्यो गिरते चन्द्रमादित्यं गिरते परः ॥१३॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१३॥ एकं पादं नोत्क्षिपति सलिलाद्धंस उच्चरन् | तं चेत्सततमृत्विजं न मृत्युर्नामृतं भवेत् ॥१४॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१४॥ एवं देवो महात्मा स पावकं पुरुषो गिरन् | यो वै तं पुरुषं वेद तस्येहात्मा न रिष्यते ॥१५॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१५॥ यः सहस्रं सहस्राणां पक्षान्सन्तत्य सम्पतेत् | मध्यमे मध्य आगच्छेदपि चेत्स्यान्मनोजवः ॥१६॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१६॥ न दर्शने तिष्ठति रूपमस्य; पश्यन्ति चैनं सुविशुद्धसत्त्वाः | हितो मनीषी मनसाभिपश्ये; द्ये तं श्रयेयुरमृतास्ते भवन्ति ॥१७॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१७॥ गूहन्ति सर्पा इव गह्वराणि; स्वशिक्षया स्वेन वृत्तेन मर्त्याः | तेषु प्रमुह्यन्ति जना विमूढा; यथाध्वानं मोहयन्ते भयाय ॥१८॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१८॥ सदा सदासत्कृतः स्यान्न मृत्युरमृतं कुतः | सत्यानृते सत्यसमानबन्धने; सतश्च योनिरसतश्चैक एव ॥१९॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥१९॥ न साधुना नोत असाधुना वा; समानमेतद्दृश्यते मानुषेषु | समानमेतदमृतस्य विद्या; देवंयुक्तो मधु तद्वै परीप्सेत् ॥२०॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥२०॥ नास्यातिवादा हृदयं तापयन्ति; नानधीतं नाहुतमग्निहोत्रम् | मनो ब्राह्मीं लघुतामादधीत; प्रज्ञानमस्य नाम धीरा लभन्ते ॥२१॥ योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥२१॥ एवं यः सर्वभूतेषु आत्मानमनुपश्यति | अन्यत्रान्यत्र युक्तेषु किं स शोचेत्ततः परम् ॥२२॥ यथोदपाने महति सर्वतः सम्प्लुतोदके | एवं सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ॥२३॥ अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो महात्मा; न दृश्यतेऽसौ हृदये निविष्टः | अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितश्च; स तं मत्वा कविरास्ते प्रसन्नः ॥२४॥ अहमेवास्मि वो माता पिता पुत्रोऽस्म्यहं पुनः | आत्माहमपि सर्वस्य यच्च नास्ति यदस्ति च ॥२५॥ पितामहोऽस्मि स्थविरः पिता पुत्रश्च भारत | ममैव यूयमात्मस्था न मे यूयं न वोऽप्यहम् ॥२६॥ आत्मैव स्थानं मम जन्म चात्मा; वेदप्रोक्तोऽहमजरप्रतिष्ठः | अणोरणीयान्सुमनाः सर्वभूतेषु जागृमि | पितरं सर्वभूतानां पुष्करे निहितं विदुः ॥२८॥ इति श्रीमन्महाभारते उद्यगपर्वणि सनत्सुजातपर्वणि षट्चत्वारिंशोऽध्यायः ।। सनत्सुजात उवाच। यत्तच्छुक्रं महञ्ज्योतिर्दीप्यमानं महद्यशः। तद्वै देवा उपासते तस्मात्सूर्यो विराजते। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

sanatsujātena dhṛtarāṣṭraṃprati tatvopadeśaḥ || 1 || sanatsujāta uvāca|| yattacchukraṃ mahajjyotirdīpyamānaṃ mahadyaśaḥ | tadvai devā upāsante yasmādarko virājate ||1|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||1|| śukrādbrahma prabhavati brahma śukreṇa vardhate | tacchukraṃ jyotiṣāṃ madhye'taptaṃ tapati tāpanam ||2|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||2|| āpo'tha adbhyaḥ salilasya madhye; ubhau devau śiśriyāte'ntarikṣe | sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīrvasānā; ubhe bibharti pṛthivīṃ divaṃ ca ||3|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||3|| ubhau ca devau pṛthivīṃ divaṃ ca; diśaśca śukraṃ bhuvanaṃ bibharti | tasmāddiśaḥ saritaśca sravanti; tasmātsamudrā vihitā mahāntaḥ ||4|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||4|| cakre rathasya tiṣṭhantaṃ dhruvasyāvyayakarmaṇaḥ | ketumantaṃ vahantyaśvāstaṃ divyamajaraṃ divi ||5|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||5|| na sādṛśye tiṣṭhati rūpamasya; na cakṣuṣā paśyati kaścidenam | manīṣayātho manasā hṛdā ca; ya evaṃ viduramṛtāste bhavanti ||6|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||6|| dvādaśapūgāṃ saritaṃ devarakṣitam | madhu īśantastadā sañcaranti ghoram ||7|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||7|| tadardhamāsaṃ pibati sañcitya bhramaro madhu | īśānaḥ sarvabhūteṣu havirbhūtamakalpayat ||8|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||8|| hiraṇyaparṇamaśvatthamabhipatya apakṣakāḥ | te tatra pakṣiṇo bhūtvā prapatanti yathādiśam ||9|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||9|| pūrṇātpūrṇānyuddharanti pūrṇātpūrṇāni cakrire | haranti pūrṇātpūrṇāni pūrṇamevāvaśiṣyate ||10|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||10|| tasmādvai vāyurāyātastasmiṃśca prayataḥ sadā | tasmādagniśca somaśca tasmiṃśca prāṇa ātataḥ ||11|| sarvameva tato vidyāttattadvaktuṃ na śaknumaḥ | yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||12|| apānaṃ girati prāṇaḥ prāṇaṃ girati candramāḥ | ādityo girate candramādityaṃ girate paraḥ ||13|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||13|| ekaṃ pādaṃ notkṣipati salilāddhaṃsa uccaran | taṃ cetsatatamṛtvijaṃ na mṛtyurnāmṛtaṃ bhavet ||14|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||14|| evaṃ devo mahātmā sa pāvakaṃ puruṣo giran | yo vai taṃ puruṣaṃ veda tasyehātmā na riṣyate ||15|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||15|| yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ pakṣānsantatya sampatet | madhyame madhya āgacchedapi cetsyānmanojavaḥ ||16|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||16|| na darśane tiṣṭhati rūpamasya; paśyanti cainaṃ suviśuddhasattvāḥ | hito manīṣī manasābhipaśye; dye taṃ śrayeyuramṛtāste bhavanti ||17|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||17|| gūhanti sarpā iva gahvarāṇi; svaśikṣayā svena vṛttena martyāḥ | teṣu pramuhyanti janā vimūḍhā; yathādhvānaṃ mohayante bhayāya ||18|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||18|| sadā sadāsatkṛtaḥ syānna mṛtyuramṛtaṃ kutaḥ | satyānṛte satyasamānabandhane; sataśca yonirasataścaika eva ||19|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||19|| na sādhunā nota asādhunā vā; samānametaddṛśyate mānuṣeṣu | samānametadamṛtasya vidyā; devaṃyukto madhu tadvai parīpset ||20|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||20|| nāsyātivādā hṛdayaṃ tāpayanti; nānadhītaṃ nāhutamagnihotram | mano brāhmīṃ laghutāmādadhīta; prajñānamasya nāma dhīrā labhante ||21|| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||21|| evaṃ yaḥ sarvabhūteṣu ātmānamanupaśyati | anyatrānyatra yukteṣu kiṃ sa śocettataḥ param ||22|| yathodapāne mahati sarvataḥ samplutodake | evaṃ sarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ ||23|| aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo mahātmā; na dṛśyate'sau hṛdaye niviṣṭaḥ | ajaścaro divārātramatandritaśca; sa taṃ matvā kavirāste prasannaḥ ||24|| ahamevāsmi vo mātā pitā putro'smyahaṃ punaḥ | ātmāhamapi sarvasya yacca nāsti yadasti ca ||25|| pitāmaho'smi sthaviraḥ pitā putraśca bhārata | mamaiva yūyamātmasthā na me yūyaṃ na vo'pyaham ||26|| ātmaiva sthānaṃ mama janma cātmā; vedaprokto'hamajarapratiṣṭhaḥ | aṇoraṇīyānsumanāḥ sarvabhūteṣu jāgṛmi | pitaraṃ sarvabhūtānāṃ puṣkare nihitaṃ viduḥ ||28|| iti śrīmanmahābhārate udyagaparvaṇi sanatsujātaparvaṇi ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ || sanatsujāta uvāca| yattacchukraṃ mahañjyotirdīpyamānaṃ mahadyaśaḥ| tadvai devā upāsate tasmātsūryo virājate| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 2

शुक्राद्ब्रह्म प्रभवति ब्रह्म शुक्रेण वर्धते। तच्छुकं ज्योतिषां मध्येऽतप्तं तपति तापनम् । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।। 5-45-2a

śukrādbrahma prabhavati brahma śukreṇa vardhate| tacchukaṃ jyotiṣāṃ madhye'taptaṃ tapati tāpanam | yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam || 5-45-2a

Verse 3

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 4

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 5

चक्रे रथस्य तिष्ठन्तोऽध्रुवस्याव्ययकर्मणः। केतुमन्तं वहन्त्यश्वास्तं दिव्यमजरं दिवि। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

cakre rathasya tiṣṭhanto'dhruvasyāvyayakarmaṇaḥ| ketumantaṃ vahantyaśvāstaṃ divyamajaraṃ divi| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 6

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 7

द्वादशपूगां सरितं पिबन्तो देवरक्षिताम्। मध्वीक्षन्तश्च ते तस्याः संचरन्तीह घोराम् । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

dvādaśapūgāṃ saritaṃ pibanto devarakṣitām| madhvīkṣantaśca te tasyāḥ saṃcarantīha ghorām | yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 8

तदर्धमासं पिबति संचितं भ्रमरो मधु। ईशानः सर्वभूतेषु हविर्भूतमकल्पयत्। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

tadardhamāsaṃ pibati saṃcitaṃ bhramaro madhu| īśānaḥ sarvabhūteṣu havirbhūtamakalpayat| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 9

हिरण्यपर्णमश्वत्थमभिपद्य ह्यपक्षकाः। ते तत्र पक्षिणो भूत्वा प्रपतन्ति यथादिशम्। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

hiraṇyaparṇamaśvatthamabhipadya hyapakṣakāḥ| te tatra pakṣiṇo bhūtvā prapatanti yathādiśam| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 10

पूर्णात्पूर्णान्युद्धरन्ति पूर्णात्पूर्णानि चक्रिरे। हरन्ति पूर्णात्पूर्णानि पूर्णमेवावशिष्यते। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

pūrṇātpūrṇānyuddharanti pūrṇātpūrṇāni cakrire| haranti pūrṇātpūrṇāni pūrṇamevāvaśiṣyate| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 11

तस्माद्वै वायुरायातस्तस्मिंश्च प्रयतः सदा। तस्मादग्निश्च सोमश्च तस्मिंश्च प्राण आततः ।।

tasmādvai vāyurāyātastasmiṃśca prayataḥ sadā| tasmādagniśca somaśca tasmiṃśca prāṇa ātataḥ ||

Verse 12

सर्वमेव ततो विद्यात्तत्तद्वक्तुं न शक्नुमः। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

sarvameva tato vidyāttattadvaktuṃ na śaknumaḥ| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 13

अपानं गिरपि प्राणः प्राणं गिरति चन्द्रमाः। आदित्यो गिरते चन्द्रमादित्यं गिरते परः । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

apānaṃ girapi prāṇaḥ prāṇaṃ girati candramāḥ| ādityo girate candramādityaṃ girate paraḥ | yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 14

एकं पादं नोत्क्षिपति सलिलाद्धंस उच्चरन्। तं चेत्सन्ततमूर्ध्वाय न मृत्युर्नामृतं भवेत्। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

ekaṃ pādaṃ notkṣipati salilāddhaṃsa uccaran| taṃ cetsantatamūrdhvāya na mṛtyurnāmṛtaṃ bhavet| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 15

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 16

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 17

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 18

एवंरूपो महात्मा स पावकं पुरुषो गिरन्। यो वै तं पुरुषं वेद तस्येहार्थो न रिष्यते। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

evaṃrūpo mahātmā sa pāvakaṃ puruṣo giran| yo vai taṃ puruṣaṃ veda tasyehārtho na riṣyate| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 19

यः सहस्रं सहस्राणां पक्षान्संतत्य संपतेत्। मध्यमे मध्य आगच्छेदपिचेत्स्यान्मनोजवः। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ pakṣānsaṃtatya saṃpatet| madhyame madhya āgacchedapicetsyānmanojavaḥ| yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 20

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 21

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 22

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 23

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 24

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ।।

yoginastaṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||

Verse 25

एवं यः सर्वभूतेषु आत्मानमनुपश्यति। अन्यत्रान्यत्र युक्तेषु किं स शोचेत्ततः परम् ।

evaṃ yaḥ sarvabhūteṣu ātmānamanupaśyati| anyatrānyatra yukteṣu kiṃ sa śocettataḥ param |

Verse 26

यथोदपाने महति सर्वतः संप्लुतोदके। एवं सर्वेषु वेदेषु आत्मानमनुजानतः ।।

yathodapāne mahati sarvataḥ saṃplutodake| evaṃ sarveṣu vedeṣu ātmānamanujānataḥ ||

Verse 27

अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो महात्मा न दृश्यतेऽसौ हृदि संनिविष्टः । अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितश्च स तं मत्वा कविरास्ते प्रसन्नः ।।

aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo mahātmā na dṛśyate'sau hṛdi saṃniviṣṭaḥ | ajaścaro divārātramatandritaśca sa taṃ matvā kavirāste prasannaḥ ||

Verse 28

अहमेव स्मृतो माता पिता पुत्रोऽस्म्यहं पुनः। आत्माहमपि सर्वस्य यच्च नास्ति यदस्ति च ।।

ahameva smṛto mātā pitā putro'smyahaṃ punaḥ| ātmāhamapi sarvasya yacca nāsti yadasti ca ||

Verse 29

पितामहोऽस्मि स्थविरः पिता पुत्रश्च भारत। ममैव यूयमात्मस्था न मे यूयं न वो ह्यहम् ।।

pitāmaho'smi sthaviraḥ pitā putraśca bhārata| mamaiva yūyamātmasthā na me yūyaṃ na vo hyaham ||

Verse 30

आत्मैव स्थानं मम जन्म चात्मा ओतप्रोतोऽहमजरप्रतिष्ठः। अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितोऽहं मां विज्ञाय कविरास्ते प्रसन्नः ।।

ātmaiva sthānaṃ mama janma cātmā otaproto'hamajarapratiṣṭhaḥ| ajaścaro divārātramatandrito'haṃ māṃ vijñāya kavirāste prasannaḥ ||

Verse 31

अणोरणीयान्सुमनाः सर्वभूतेषु जाग्रति। पितरं सर्वभूतेषु पुष्करे निहितं विदुः ।।

aṇoraṇīyānsumanāḥ sarvabhūteṣu jāgrati| pitaraṃ sarvabhūteṣu puṣkare nihitaṃ viduḥ ||