Adhyaya 1

Verse 1

स्वर्गं गतेन युधिष्ठिरेण तत्र महासमुच्छ्रयेण शोभमानदुर्योधनदर्शनम्।। 1 ।। तथा तदुस्कर्षासहिष्णुतया तदीयदोषो द्धाटनेन तेन सह स्वन स्वर्गवासानभिरोचननिवेदनपूर्वकं नारदंप्रति स्वस्य भ्रात्रादिदिदृक्षानिवेदनम्।। 2 ।। श्रीवेदव्यासाय नमः। नारायणं नस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्। देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्।। जनमेजय उवाच। स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य मम पूर्वपितामहाः। पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च कानि स्थानानि भेजिरे।। ।। इति श्रीमन्महाभारते स्वर्गारोहणपर्वणि प्रथमोऽध्यायः।। 1 ।।

svargaṃ gatena yudhiṣṭhireṇa tatra mahāsamucchrayeṇa śobhamānaduryodhanadarśanam|| 1 || tathā taduskarṣāsahiṣṇutayā tadīyadoṣo ddhāṭanena tena saha svana svargavāsānabhirocananivedanapūrvakaṃ nāradaṃprati svasya bhrātrādididṛkṣānivedanam|| 2 || śrīvedavyāsāya namaḥ| nārāyaṇaṃ naskṛtya naraṃ caiva narottamam| devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet|| janamejaya uvāca| svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya mama pūrvapitāmahāḥ| pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśca kāni sthānāni bhejire|| || iti śrīmanmahābhārate svargārohaṇaparvaṇi prathamo'dhyāyaḥ|| 1 ||

Verse 2

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः। महर्षिणाऽभ्यनुज्ञातो व्यासेनाद्भुतकर्मणा।।

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ sarvaviccāsi me mataḥ| maharṣiṇā'bhyanujñāto vyāsenādbhutakarmaṇā||

Verse 3

वैशम्पायन उवाच। स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य तव पूर्वपितामहाः। युधिष्ठिरप्रभृतयो यदकुर्वत तच्छृणु।।

vaiśampāyana uvāca| svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya tava pūrvapitāmahāḥ| yudhiṣṭhiraprabhṛtayo yadakurvata tacchṛṇu||

Verse 4

स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः। दुर्योधनं श्रिया जुष्टं ददर्शासीनमासने।।

svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ| duryodhanaṃ śriyā juṣṭaṃ dadarśāsīnamāsane||

Verse 5

भ्राजमानमिवादित्यं वीरलक्ष्म्याऽभिसंवृतम्। देवैर्भ्राजिष्णुभिः साध्यैः सहितं पुण्यकर्मभिः।।

bhrājamānamivādityaṃ vīralakṣmyā'bhisaṃvṛtam| devairbhrājiṣṇubhiḥ sādhyaiḥ sahitaṃ puṇyakarmabhiḥ||

Verse 6

ततो युधिष्ठिरो राजा दुर्योधनममर्षितः। सहसा सन्निवृत्तोऽभूच्छ्रियं दृष्ट्वा सुयोधने।। त्रीणि विष्टपानि भुवनानि फलोत्कर्षवशाद्यत्रान्तर्भवन्ति तादृशं स्वर्गं प्राप्य।।

tato yudhiṣṭhiro rājā duryodhanamamarṣitaḥ| sahasā sannivṛtto'bhūcchriyaṃ dṛṣṭvā suyodhane|| trīṇi viṣṭapāni bhuvanāni phalotkarṣavaśādyatrāntarbhavanti tādṛśaṃ svargaṃ prāpya||

Verse 7

ब्रुवन्नुच्चैर्वचस्तान्वै नाहं दुर्योधनेन वै। सहितः कामये लोकाँल्लब्धेनादीर्घदर्शिना।।

bruvannuccairvacastānvai nāhaṃ duryodhanena vai| sahitaḥ kāmaye lokā~llabdhenādīrghadarśinā||

Verse 8

यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा। हतास्माभिः प्रसह्याजौ किल्ष्टैः पूर्वं महावने।।

yatkṛte pṛthivī sarvā suhṛdo bāndhavāstathā| hatāsmābhiḥ prasahyājau kilṣṭaiḥ pūrvaṃ mahāvane||

Verse 9

द्रौपदी च सभामध्ये पाञ्चाली धर्मचारिणी। पर्याकृष्टाऽनवद्याङ्गी पत्नी नो गुरुसन्निधौ।। तत इति। स्वर्गेऽप्यमर्षो दुस्त्यज इति संस्काराणां प्राबल्यमुक्तम्।।

draupadī ca sabhāmadhye pāñcālī dharmacāriṇī| paryākṛṣṭā'navadyāṅgī patnī no gurusannidhau|| tata iti| svarge'pyamarṣo dustyaja iti saṃskārāṇāṃ prābalyamuktam||

Verse 10

अस्ति देवा न मे कामः सुयोधनमुदीक्षितुम्। तत्राहं गन्तुमिच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम।।

asti devā na me kāmaḥ suyodhanamudīkṣitum| tatrāhaṃ gantumicchāmi yatra te bhrātaro mama||

Verse 11

नैवमित्यब्रवीत्तं तु नारदः प्रहसन्निव। स्वर्गे निवासे राजेन्द्र विरुद्धं चापि नश्यति।। हताः अस्माभिः संधिरार्षः।।

naivamityabravīttaṃ tu nāradaḥ prahasanniva| svarge nivāse rājendra viruddhaṃ cāpi naśyati|| hatāḥ asmābhiḥ saṃdhirārṣaḥ||

Verse 12

युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोचः कथञ्चन। दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम।।

yudhiṣṭhira mahābāho maivaṃ vocaḥ kathañcana| duryodhanaṃ prati nṛpaṃ śṛṇu cedaṃ vaco mama||

Verse 13

एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशैः सह। सद्भिश्च राजप्रवरैते इमे स्वर्गवासिनः।

eṣa duryodhano rājā pūjyate tridaśaiḥ saha| sadbhiśca rājapravaraite ime svargavāsinaḥ|

Verse 14

वीरलोकगतिं प्राप्ता युद्धे हुत्वाऽऽत्मनस्तनुम्। यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धेन बाधिताः।।

vīralokagatiṃ prāptā yuddhe hutvā''tmanastanum| yūyaṃ sarve surasamā yena yuddhena bādhitāḥ||

Verse 15

स एष क्षत्रधर्मेण स्थानमेतदवाप्तवान्। भये महति योऽभीतो बभूव पृथिवीपतिः।।

sa eṣa kṣatradharmeṇa sthānametadavāptavān| bhaye mahati yo'bhīto babhūva pṛthivīpatiḥ||

Verse 16

न तन्मनसि कर्तव्यं पुत्र यद्द्यूतकारितम्। द्रौपद्याश्च परिक्लेशं न चिन्तयितुमर्हसि।।

na tanmanasi kartavyaṃ putra yaddyūtakāritam| draupadyāśca parikleśaṃ na cintayitumarhasi||

Verse 17

ये चान्येऽपि परिक्लेशा युष्माकं ज्ञातिकारिताः। संग्रामेष्वथवाऽन्यत्र न तान्संस्मर्तुमर्हसि।।

ye cānye'pi parikleśā yuṣmākaṃ jñātikāritāḥ| saṃgrāmeṣvathavā'nyatra na tānsaṃsmartumarhasi||

Verse 18

समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै। स्वर्गोऽयं नेह वैराणि भन्ति मनुजाधिप।।

samāgaccha yathānyāyaṃ rājñā duryodhanena vai| svargo'yaṃ neha vairāṇi bhanti manujādhipa||

Verse 19

नारदेनैवमुक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिरः। भ्रातॄन्पप्रच्छ मेधावी वाक्यमेतदुवाच ह।।

nāradenaivamuktastu kururājo yudhiṣṭhiraḥ| bhrātṝnpapraccha medhāvī vākyametaduvāca ha||

Verse 20

यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोकाः सनातनाः। अधर्मज्ञस्य पापस्य पृथिवीसुहृदद्रुहः।। विरुद्धं वैरादिकं नश्यति अन्तर्धीयते।।

yadi duryodhanasyaite vīralokāḥ sanātanāḥ| adharmajñasya pāpasya pṛthivīsuhṛdadruhaḥ|| viruddhaṃ vairādikaṃ naśyati antardhīyate||

Verse 21

यत्कृते पृथिवी नष्टा सहसा सनरद्विपा। वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षवः।।

yatkṛte pṛthivī naṣṭā sahasā sanaradvipā| vayaṃ ca manyunā dagdhā vairaṃ praticikīrṣavaḥ||

Verse 22

ये ते वीरी महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रताः। सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिनः। तेषामिदानीं के लोका द्रष्टुमिच्छामि तानहम्।।

ye te vīrī mahātmāno bhrātaro me mahāvratāḥ| satyapratijñā lokasya śūrā vai satyavādinaḥ| teṣāmidānīṃ ke lokā draṣṭumicchāmi tānaham||

Verse 23

कर्णं चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसङ्गरम्। धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान्।।

karṇaṃ caiva mahātmānaṃ kaunteyaṃ satyasaṅgaram| dhṛṣṭadyumnaṃ sātyakiṃ ca dhṛṣṭadyumnasya cātmajān||

Verse 24

ये च शस्त्रैर्वधं प्राप्ताः क्षत्रधर्मेण पार्थिवाः। क्वनु ते पार्थिवान्ब्रह्मन्नैतान्पश्यामि नारद।।

ye ca śastrairvadhaṃ prāptāḥ kṣatradharmeṇa pārthivāḥ| kvanu te pārthivānbrahmannaitānpaśyāmi nārada||

Verse 25

विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्च तान्। शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं द्रौपदेयांश्च सर्वशः। अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रष्टुमिच्छामि नारद।।

virāṭadrupadau caiva dhṛṣṭaketumukhāṃśca tān| śikhaṇḍinaṃ ca pāñcālyaṃ draupadeyāṃśca sarvaśaḥ| abhimanyuṃ ca durdharṣaṃ draṣṭumicchāmi nārada||