Adhyaya 197

Verse 1

स्कन्देन देवादीन्प्रति धर्मरहस्यविशेषकथनम्।। 1 ।। [स्कन्द उवाच। ममाप्यनुमतो धर्मस्तं शृणुध्वं समाहिताः। नीलषण्डस्य शृङ्गाभ्यां गृहीत्वा मृत्तिकां तु यः।।

skandena devādīnprati dharmarahasyaviśeṣakathanam|| 1 || [skanda uvāca| mamāpyanumato dharmastaṃ śṛṇudhvaṃ samāhitāḥ| nīlaṣaṇḍasya śṛṅgābhyāṃ gṛhītvā mṛttikāṃ tu yaḥ||

Verse 2

अभिषेकं त्र्यहं कुर्यात्तस्य धर्मं निबोधत। शोधयेदशुभं सर्वमाधिपत्यं परत्र च।।

abhiṣekaṃ tryahaṃ kuryāttasya dharmaṃ nibodhata| śodhayedaśubhaṃ sarvamādhipatyaṃ paratra ca||

Verse 3

यावच्च जायते मर्त्यस्तावच्छूरो भविष्यति। इदं चाप्यपरं गुह्यं सरहस्यं निबोधत।।

yāvacca jāyate martyastāvacchūro bhaviṣyati| idaṃ cāpyaparaṃ guhyaṃ sarahasyaṃ nibodhata||

Verse 4

प्रगृह्यौदुम्बरं पात्रं पक्वान्नं मधुना सह। सोमस्योत्तिष्ठमानस्यि पौर्णमास्यां बलिं हरेत्।।

pragṛhyaudumbaraṃ pātraṃ pakvānnaṃ madhunā saha| somasyottiṣṭhamānasyi paurṇamāsyāṃ baliṃ haret||

Verse 5

तस्य धर्मफलं नित्यं श्रद्दधाना निबोधत। साध्या रुद्रास्तथाऽऽदित्या विश्वेदेवास्तथाऽश्विनौ

tasya dharmaphalaṃ nityaṃ śraddadhānā nibodhata| sādhyā rudrāstathā''dityā viśvedevāstathā'śvinau

Verse 6

मरुतो वसवश्चैव प्रतिगृह्णन्ति तं बलिम्। सोमश्च वर्धते तेन समुद्रश्च महोदधिः।।

maruto vasavaścaiva pratigṛhṇanti taṃ balim| somaśca vardhate tena samudraśca mahodadhiḥ||

Verse 7

एष धर्मो मयोद्दिष्टः सरहस्यः सुखावहः।।

eṣa dharmo mayoddiṣṭaḥ sarahasyaḥ sukhāvahaḥ||

Verse 8

विष्णुरुवाच। धर्मगुह्यानि सर्वाणि देवतानां महात्मनाम्। ऋषीणां चैव गुह्यानि यः पठेदाह्निकं सदा।।

viṣṇuruvāca| dharmaguhyāni sarvāṇi devatānāṃ mahātmanām| ṛṣīṇāṃ caiva guhyāni yaḥ paṭhedāhnikaṃ sadā||

Verse 9

शृणुयाद्वाऽनसूयुर्यः श्रद्दधानः समाहितः। नास्य विघ्नः प्रभवति भयं चास्य न विद्यते।।

śṛṇuyādvā'nasūyuryaḥ śraddadhānaḥ samāhitaḥ| nāsya vighnaḥ prabhavati bhayaṃ cāsya na vidyate||

Verse 10

ये च धर्माः शुभाः पुण्याः सरहस्या उदाहृताः। तेषां धर्मफलं तस्य यः पठेत जितेन्द्रियः।।

ye ca dharmāḥ śubhāḥ puṇyāḥ sarahasyā udāhṛtāḥ| teṣāṃ dharmaphalaṃ tasya yaḥ paṭheta jitendriyaḥ||

Verse 11

नास्य पापं प्रभवति न च पापेन लिप्यते। पठेद्वा श्रावयेद्वाऽपि श्रुत्वा वा लभते फलम्।।

nāsya pāpaṃ prabhavati na ca pāpena lipyate| paṭhedvā śrāvayedvā'pi śrutvā vā labhate phalam||

Verse 12

भुञ्जते पितरो देवा हव्यं कव्यमथाक्षयम्। श्रावयंश्चापि विप्रेन्द्रान्पर्वसु प्रयतो नरः।।

bhuñjate pitaro devā havyaṃ kavyamathākṣayam| śrāvayaṃścāpi viprendrānparvasu prayato naraḥ||

Verse 13

ऋषीणां देवतानां च पितॄणां चैव नित्यदा। भवत्यभिमतः श्रीमान्धर्मेषु प्रयतः सदा।।

ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca pitṝṇāṃ caiva nityadā| bhavatyabhimataḥ śrīmāndharmeṣu prayataḥ sadā||

Verse 14

कृत्वाऽपि पापकं कर्म महापातकवर्जितम्। रहस्यधर्मं श्रुत्वेमं सर्वपापैः प्रमुच्यते।।

kṛtvā'pi pāpakaṃ karma mahāpātakavarjitam| rahasyadharmaṃ śrutvemaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate||

Verse 15

भीष्म उवाच। एतद्धर्मरहस्यं वै देवतानां नराधिप। व्यासोद्दिष्टं मया प्रोक्तं सर्वदेवनमस्कृतम्।।

bhīṣma uvāca| etaddharmarahasyaṃ vai devatānāṃ narādhipa| vyāsoddiṣṭaṃ mayā proktaṃ sarvadevanamaskṛtam||

Verse 16

पृथिवी रत्नसंपूर्णा ज्ञानं चेदमनुत्तमम्। इदमेव ततः श्राव्यमिति मन्येत धर्मवित्।।

pṛthivī ratnasaṃpūrṇā jñānaṃ cedamanuttamam| idameva tataḥ śrāvyamiti manyeta dharmavit||

Verse 17

नाश्रद्दधानाय न नास्तिकाय न नष्टधर्मायि न निर्घृणाय। न हेतुदुष्टाय गुरुद्विषे वा नानात्मभूताय निवेद्यमेतत्।।

nāśraddadhānāya na nāstikāya na naṣṭadharmāyi na nirghṛṇāya| na hetuduṣṭāya gurudviṣe vā nānātmabhūtāya nivedyametat||