Adhyaya 375

Verse 1

भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रत्युञ्छवृत्त्युपाख्यानोपदेशपरम्पराक्रमकथनपूर्वकमुञ्छवृत्तिब्राह्मणस्य वनप्रवेशकथनम्।। 1।। भीष्म उवाच। स चामन्त्र्योरगश्रेष्ठं ब्राह्मणः कृतनिश्चयः। दीक्षाकाङ्क्षी तदा राजंश्च्यवनं भार्गवं श्रितः।। यमा अहिंसादयः नियमाः शौचादयः। वनान्तरं वनमध्यं प्रविष्टः। उञ्छः कणश आदानं कणिशाद्यर्जनं शिलम्। परिगणितं परिमितमुञ्छशिलार्जितमन्नमश्नन् फणिपत्युक्तामुञ्छवृत्तेर्गतिं प्रापेति शेषः। शमनियमसमाहितो वनान्तमिति ट. पाठः।। समाप्तं च मोक्षधर्मपर्व।। 3।। शान्तिपर्व च समाप्तम्।। 12।। अस्यानन्तरमनुशासनपर्व भविष्यति तस्मायमाद्यः श्लोकः। वैशंपायन उवाच। शरतल्पे महात्मानं शयानमपराजितम्।

bhīṣmeṇa yudhiṣṭhiraṃpratyuñchavṛttyupākhyānopadeśaparamparākramakathanapūrvakamuñchavṛttibrāhmaṇasya vanapraveśakathanam|| 1|| bhīṣma uvāca| sa cāmantryoragaśreṣṭhaṃ brāhmaṇaḥ kṛtaniścayaḥ| dīkṣākāṅkṣī tadā rājaṃścyavanaṃ bhārgavaṃ śritaḥ|| yamā ahiṃsādayaḥ niyamāḥ śaucādayaḥ| vanāntaraṃ vanamadhyaṃ praviṣṭaḥ| uñchaḥ kaṇaśa ādānaṃ kaṇiśādyarjanaṃ śilam| parigaṇitaṃ parimitamuñchaśilārjitamannamaśnan phaṇipatyuktāmuñchavṛttergatiṃ prāpeti śeṣaḥ| śamaniyamasamāhito vanāntamiti ṭa. pāṭhaḥ|| samāptaṃ ca mokṣadharmaparva|| 3|| śāntiparva ca samāptam|| 12|| asyānantaramanuśāsanaparva bhaviṣyati tasmāyamādyaḥ ślokaḥ| vaiśaṃpāyana uvāca| śaratalpe mahātmānaṃ śayānamaparājitam|

Verse 2

स तेन कृतसत्कारो धर्ममेवाधितस्थिवान्। तथैव च कथामेतां राजन्कथितवांस्तदा।।

sa tena kṛtasatkāro dharmamevādhitasthivān| tathaiva ca kathāmetāṃ rājankathitavāṃstadā||

Verse 3

भार्गवेणापि राजेन्द्र जनकस्य निवेशने। कथैषा कथिता पुण्या नारदाय महात्मने।।

bhārgaveṇāpi rājendra janakasya niveśane| kathaiṣā kathitā puṇyā nāradāya mahātmane||

Verse 4

नारदेनापि राजेन्द्र देवेन्द्रस्य निवेशने। कथिता भरतश्रेष्ठ पृष्टेनाक्लिष्टकर्मणा।।

nāradenāpi rājendra devendrasya niveśane| kathitā bharataśreṣṭha pṛṣṭenākliṣṭakarmaṇā||

Verse 5

देवराजेन च पुरा कथितैषा कथा शुभा। समस्तेभ्यः प्रशस्तेभ्यो विप्रेभ्यो वसुधाधिप।।

devarājena ca purā kathitaiṣā kathā śubhā| samastebhyaḥ praśastebhyo viprebhyo vasudhādhipa||

Verse 6

यदा च मम रामेण युद्धमासीत्सुदारुणम्। वसुभिश्च तदा राजन्कथेयं कथिता मम।।

yadā ca mama rāmeṇa yuddhamāsītsudāruṇam| vasubhiśca tadā rājankatheyaṃ kathitā mama||

Verse 7

पृच्छमानाय तत्त्वेन मया चैवोत्तमा तव। कथेयं कथिता पुण्या धर्म्या धर्मभृतांवर।। ।। इति श्रीमन्महाभारते शतसाहस्रिकायां संहितायां वैयासिक्यां शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि उञ्छवृत्त्युपाख्याने पञ्चसप्तत्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः।। 375।।

pṛcchamānāya tattvena mayā caivottamā tava| katheyaṃ kathitā puṇyā dharmyā dharmabhṛtāṃvara|| || iti śrīmanmahābhārate śatasāhasrikāyāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi uñchavṛttyupākhyāne pañcasaptatyadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ|| 375||

Verse 8

तदेव परमो धर्मो यन्मां पृच्छसि भारत। आसीद्धीरो ह्यनाकाङ्क्षी धर्मार्थकरणे नृप।।

tadeva paramo dharmo yanmāṃ pṛcchasi bhārata| āsīddhīro hyanākāṅkṣī dharmārthakaraṇe nṛpa||

Verse 9

स च किल कृतनिश्चयो द्विजो भुजगपतिप्रतिदशितात्मकृत्यः। यमनियमसहो वनान्तरं परिगणितोञ्छशिलाशनः प्रविष्टः।। मयाप्यद्य तवानद्येति ट. पाठः।।

sa ca kila kṛtaniścayo dvijo bhujagapatipratidaśitātmakṛtyaḥ| yamaniyamasaho vanāntaraṃ parigaṇitoñchaśilāśanaḥ praviṣṭaḥ|| mayāpyadya tavānadyeti ṭa. pāṭhaḥ||