Adhyaya 94

Verse 1

दुष्यन्त उवाच। सुव्यक्तं राजपुत्री त्वं यथा कल्याणि भाषसे। भार्या मे भव सुश्रोणि ब्रूहि किं करवाणि ते।।

duṣyanta uvāca| suvyaktaṃ rājaputrī tvaṃ yathā kalyāṇi bhāṣase| bhāryā me bhava suśroṇi brūhi kiṃ karavāṇi te||

Verse 2

सुवर्णमालां वासांसि कुण्डले परिहाटके। नानापत्तनजे शुभ्रे मणिरत्ने च शोभने।।

suvarṇamālāṃ vāsāṃsi kuṇḍale parihāṭake| nānāpattanaje śubhre maṇiratne ca śobhane||

Verse 3

आहरामि तवाद्याहं निष्कादीन्यजिनानि च। सर्वं राज्यं तवाद्यास्तु भार्या मे भव शोभने।।

āharāmi tavādyāhaṃ niṣkādīnyajināni ca| sarvaṃ rājyaṃ tavādyāstu bhāryā me bhava śobhane||

Verse 4

गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरि। विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि संभवपर्वणि चतुर्नवतितमोऽध्यायः।। 94 ।।

gāndharveṇa ca māṃ bhīru vivāhenaihi sundari| vivāhānāṃ hi rambhoru gāndharvaḥ śreṣṭha ucyate|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi saṃbhavaparvaṇi caturnavatitamo'dhyāyaḥ|| 94 ||

Verse 5

शकुन्तलोवाच। फलाहारो गतो राजन्पिता मे इत आश्रमात्। मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व स मां तुभ्यं प्रदास्यति।। गान्धर्वो वरवध्वोरैकमत्येन कृतः।।

śakuntalovāca| phalāhāro gato rājanpitā me ita āśramāt| muhūrtaṃ saṃpratīkṣasva sa māṃ tubhyaṃ pradāsyati|| gāndharvo varavadhvoraikamatyena kṛtaḥ||

Verse 6

पिता हि मे प्रभुर्नित्यं दैवतं परमं मम। यस्मै मां दास्यति पिता स मे भर्ता भविष्यति।।

pitā hi me prabhurnityaṃ daivataṃ paramaṃ mama| yasmai māṃ dāsyati pitā sa me bhartā bhaviṣyati||

Verse 7

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने। पुत्रस्तु स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति।।

pitā rakṣati kaumāre bhartā rakṣati yauvane| putrastu sthāvire bhāve na strī svātantryamarhati||

Verse 8

समन्यमाना राजेन्द्र पितरं मे तपस्विनम्। अधर्मेण हि धर्मिष्ठ कथं वरमुपास्महे।।

samanyamānā rājendra pitaraṃ me tapasvinam| adharmeṇa hi dharmiṣṭha kathaṃ varamupāsmahe||

Verse 9

दुष्यन्त उवाच। मामैवं वद कल्याणि तपोराशिं दमात्मकम्। शकुन्तलोवाच। मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शस्त्रपाणयः।।

duṣyanta uvāca| māmaivaṃ vada kalyāṇi taporāśiṃ damātmakam| śakuntalovāca| manyupraharaṇā viprā na viprāḥ śastrapāṇayaḥ||

Verse 10

मन्युना घ्नन्ति ते शत्रून्वज्रेणेन्द्र इवासुरान्। अग्निर्दहति तेजोभिः सूर्यो दहति रश्मिभिः।।

manyunā ghnanti te śatrūnvajreṇendra ivāsurān| agnirdahati tejobhiḥ sūryo dahati raśmibhiḥ||

Verse 11

राजा दहति दण्डेन ब्राह्मणो मन्युना दहेत्। क्रोधिता मन्युना घ्नन्ति वज्रपाणिरिवासुरान्।।

rājā dahati daṇḍena brāhmaṇo manyunā dahet| krodhitā manyunā ghnanti vajrapāṇirivāsurān||

Verse 12

दुष्यन्त उवाच। जाने भद्रे महर्षिं तं तस्य मन्युर्न विद्यते। इच्छामि त्वां वरारोहे भजमानामनिन्दिते। त्वदर्थं मां स्थितं विद्धि त्वद्गतं हि मनो मम।।

duṣyanta uvāca| jāne bhadre maharṣiṃ taṃ tasya manyurna vidyate| icchāmi tvāṃ varārohe bhajamānāmanindite| tvadarthaṃ māṃ sthitaṃ viddhi tvadgataṃ hi mano mama||

Verse 13

आत्मनो बन्धुरात्मैव गतिरात्मैव चात्मनः। आत्मनैवात्मनो दानं कर्तुमर्हसि धर्मतः।।

ātmano bandhurātmaiva gatirātmaiva cātmanaḥ| ātmanaivātmano dānaṃ kartumarhasi dharmataḥ||

Verse 14

अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मतः स्मृताः। ब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथाऽऽसुरः।।

aṣṭāveva samāsena vivāhā dharmataḥ smṛtāḥ| brāhmo daivastathaivārṣaḥ prājāpatyastathā''suraḥ||

Verse 15

गान्धर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमः स्मृतः। तेषां धर्म्यान्यथापूर्वं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्।।

gāndharvo rākṣasaścaiva paiśācaścāṣṭamaḥ smṛtaḥ| teṣāṃ dharmyānyathāpūrvaṃ manuḥ svāyaṃbhuvo'bravīt||

Verse 16

प्रशस्तांश्चतुरः पूर्वान्ब्राह्मणस्योपधारय। षडानुपूर्व्या क्षत्रस्य विद्धि धर्म्याननिन्दिते।।

praśastāṃścaturaḥ pūrvānbrāhmaṇasyopadhāraya| ṣaḍānupūrvyā kṣatrasya viddhi dharmyānanindite||

Verse 17

राज्ञां तु राक्षसोऽप्युक्तो विट्शूद्रेष्वासुरः स्मृतः। पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या अधर्म्यौ द्वौ स्मृताविह।। फलाहारः फळन्याहर्तुं गतः।।

rājñāṃ tu rākṣaso'pyukto viṭśūdreṣvāsuraḥ smṛtaḥ| pañcānāṃ tu trayo dharmyā adharmyau dvau smṛtāviha|| phalāhāraḥ phaḻanyāhartuṃ gataḥ||

Verse 18

पैशाच आसुरश्चैव न कर्तव्यौ कदाचन। अनेन विधिना कार्यो धर्मस्यैषा गतिः स्मृता।। पञ्चानां ब्राह्मादीनां त्रयो ब्राह्मदैवप्राजापत्या धर्म्याः। द्वावर्षासुरो कन्याशुल्कग्रहणादधर्म्यौ।।

paiśāca āsuraścaiva na kartavyau kadācana| anena vidhinā kāryo dharmasyaiṣā gatiḥ smṛtā|| pañcānāṃ brāhmādīnāṃ trayo brāhmadaivaprājāpatyā dharmyāḥ| dvāvarṣāsuro kanyāśulkagrahaṇādadharmyau||

Verse 19

गान्धर्वराक्षसौ क्षत्रे धर्म्यौ तौ मा विशङ्किथाः। पृथग्वा यदि वा मिश्रौ कर्तव्यौ नात्र संशयः।। तयोरप्यासुरः पैशाचवदत्यन्तं हेय इत्याह। पैशाच इति।।

gāndharvarākṣasau kṣatre dharmyau tau mā viśaṅkithāḥ| pṛthagvā yadi vā miśrau kartavyau nātra saṃśayaḥ|| tayorapyāsuraḥ paiśācavadatyantaṃ heya ityāha| paiśāca iti||

Verse 20

सा त्वं मम सकामस्य सकामा वरवर्णिनी। गान्धर्वेण विवाहेन भार्या भवितुमर्हसि।।

sā tvaṃ mama sakāmasya sakāmā varavarṇinī| gāndharveṇa vivāhena bhāryā bhavitumarhasi||

Verse 21

शकुन्तलोवाच। यदि धर्मपथस्त्वेव यदि चात्मा प्रभुर्मम। प्रदाने पौरवश्रेष्ठ शृणु मे समयं प्रभो।।

śakuntalovāca| yadi dharmapathastveva yadi cātmā prabhurmama| pradāne pauravaśreṣṭha śṛṇu me samayaṃ prabho||

Verse 22

सत्यं मे प्रतिजानीहि यथा वक्ष्याम्यहं रहः। मयि जायेत यः पुत्रः स भवेत्त्वदनन्तरः।।

satyaṃ me pratijānīhi yathā vakṣyāmyahaṃ rahaḥ| mayi jāyeta yaḥ putraḥ sa bhavettvadanantaraḥ||

Verse 23

युवराजो महाराज सत्यमेतद्ब्रवीमि ते। यद्येतदेवं दुष्यन्त अस्तु मे सङ्गमस्त्वया।।

yuvarājo mahārāja satyametadbravīmi te| yadyetadevaṃ duṣyanta astu me saṅgamastvayā||

Verse 24

वैशंपायन उवाच। तस्यास्तु सर्वं संश्रुत्य यथोक्तं स विशांपतिः। दुष्यन्तः पुनरेवाह यद्यदिच्छसि तद्वद।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tasyāstu sarvaṃ saṃśrutya yathoktaṃ sa viśāṃpatiḥ| duṣyantaḥ punarevāha yadyadicchasi tadvada||

Verse 25

शकुन्तलोवाच। ख्यातो लोकप्रवादोयं विवाह इति शास्त्रतः। वैवाहिकीं क्रियां सन्तः प्रशंसन्ति प्रजाहिताम्।।

śakuntalovāca| khyāto lokapravādoyaṃ vivāha iti śāstrataḥ| vaivāhikīṃ kriyāṃ santaḥ praśaṃsanti prajāhitām||

Verse 26

लोकप्रवादशान्त्यर्थं विवाहं विधिना कुरु। सन्त्यत्र यज्ञपात्राणि दर्भाः सुमनसोऽक्षताः।।

lokapravādaśāntyarthaṃ vivāhaṃ vidhinā kuru| santyatra yajñapātrāṇi darbhāḥ sumanaso'kṣatāḥ||

Verse 27

यथा युक्तो विवाहः स्यात्तथा युक्ता प्रजा भवेत्। तस्मादाज्यं हविर्लाजाः सिकता ब्राह्मणास्तव।।

yathā yukto vivāhaḥ syāttathā yuktā prajā bhavet| tasmādājyaṃ havirlājāḥ sikatā brāhmaṇāstava||

Verse 28

वैवाहिकानि चान्यानि समस्तानीह पार्थिव। दुरुक्तमपि राजेन्द्र क्षन्तव्यं धर्मकारणात्।।

vaivāhikāni cānyāni samastānīha pārthiva| duruktamapi rājendra kṣantavyaṃ dharmakāraṇāt||

Verse 29

वैशंपायन उवाच। एवमस्त्विति तां राजा प्रत्युवाचाविचारयन्। अपि च त्वां हि नेष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते।।

vaiśaṃpāyana uvāca| evamastviti tāṃ rājā pratyuvācāvicārayan| api ca tvāṃ hi neṣyāmi nagaraṃ svaṃ śucismite||

Verse 30

यथा त्वमर्हा सुश्रोणि मन्यसे तद्ब्रवीमि ते। एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम्।।

yathā tvamarhā suśroṇi manyase tadbravīmi te| evamuktvā sa rājarṣistāmaninditagāminīm||

Verse 31

पुरोहितं समाहूय वचनं युक्तमब्रवीत्। राजपुत्र्या यदुक्तं वै न वृथा कर्तुमुत्सहे।।

purohitaṃ samāhūya vacanaṃ yuktamabravīt| rājaputryā yaduktaṃ vai na vṛthā kartumutsahe||

Verse 32

क्रियाहीनो हि न भवेन्मम पुत्रो महाद्युतिः। तथा कुरुष्व शास्त्रोक्तं विवाहं मा चिरंकुरु।।

kriyāhīno hi na bhavenmama putro mahādyutiḥ| tathā kuruṣva śāstroktaṃ vivāhaṃ mā ciraṃkuru||

Verse 33

एवमुक्तो नृपतिना द्विजः परमयन्त्रितः। शोभनं राजराजेति विधिना कृतवान्द्विजः।।

evamukto nṛpatinā dvijaḥ paramayantritaḥ| śobhanaṃ rājarājeti vidhinā kṛtavāndvijaḥ||

Verse 34

शासनाद्विप्रमुख्यस्य कृतकौतुकमङ्गलः। जग्राह विधिवत्पाणावुवास च तया सह।।

śāsanādvipramukhyasya kṛtakautukamaṅgalaḥ| jagrāha vidhivatpāṇāvuvāsa ca tayā saha||

Verse 35

विश्वास्य चैनां स प्रायादब्रवीच्च पुनः पुनः। प्रेषयिष्ये तवार्थाय वाहिनीं चतुरङ्गिणीम्।।

viśvāsya caināṃ sa prāyādabravīcca punaḥ punaḥ| preṣayiṣye tavārthāya vāhinīṃ caturaṅgiṇīm||

Verse 36

त्रैविद्यवृद्धैः सहितां नानाराजजनैः सह। शिबिकासहस्रैः सहिता वयमायान्ति बान्धवाः।।

traividyavṛddhaiḥ sahitāṃ nānārājajanaiḥ saha| śibikāsahasraiḥ sahitā vayamāyānti bāndhavāḥ||

Verse 37

मूकाश्चैव किराताश्च कुब्जा वामनकैः सह। सहिताः कञ्चुकिवरैर्वाहिनी सूतमागधैः।।

mūkāścaiva kirātāśca kubjā vāmanakaiḥ saha| sahitāḥ kañcukivarairvāhinī sūtamāgadhaiḥ||

Verse 38

शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्वनं च समुपैष्यति। तथा त्वामानयिष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते।।

śaṅkhadundubhinirghoṣairvanaṃ ca samupaiṣyati| tathā tvāmānayiṣyāmi nagaraṃ svaṃ śucismite||

Verse 39

अन्यथा त्वां न नेष्यामि स्वनिवेशमसत्कृताम्। सर्वमङ्गलसत्कारैः सुभ्रु सत्यं करोमि ते।।

anyathā tvāṃ na neṣyāmi svaniveśamasatkṛtām| sarvamaṅgalasatkāraiḥ subhru satyaṃ karomi te||

Verse 40

वैशंपायन उवाच। एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम्। परिष्वज्य च बाहुभ्यां स्मितपूर्वमुदैक्षत।।

vaiśaṃpāyana uvāca| evamuktvā sa rājarṣistāmaninditagāminīm| pariṣvajya ca bāhubhyāṃ smitapūrvamudaikṣata||

Verse 41

प्रदक्षिणीकृतां देवीं पुनस्तां परिषस्वजे। शकुन्तला सा सुमुखी पपात नृपपादयोः।।

pradakṣiṇīkṛtāṃ devīṃ punastāṃ pariṣasvaje| śakuntalā sā sumukhī papāta nṛpapādayoḥ||

Verse 42

तां देवीं पुनरुत्थाप्य मा शुचेति पुनः पुनः। शपेयं सुकृतेनैव प्रापयिष्ये नृपात्मजे।। परिशेषाद्गन्धर्वराक्षसौ क्षत्रियस्य धर्म्यावित्याह गान्धर्वेति।।

tāṃ devīṃ punarutthāpya mā śuceti punaḥ punaḥ| śapeyaṃ sukṛtenaiva prāpayiṣye nṛpātmaje|| pariśeṣādgandharvarākṣasau kṣatriyasya dharmyāvityāha gāndharveti||

Verse 43

इति तस्याः प्रतिश्रुत्य स नृपो जनमेजय। मनसा चिन्तयन्प्रायात्काश्यपं प्रति पार्थिव।।

iti tasyāḥ pratiśrutya sa nṛpo janamejaya| manasā cintayanprāyātkāśyapaṃ prati pārthiva||

Verse 44

भगवांस्तपसा युक्तः श्रुत्वा किं नु करिष्यति। तं न प्रसाद्यागतोऽहं प्रसीदेति द्विजोत्तमम्। एवं संचिन्तयन्नेव प्रविवेश स्वकं पुरम्।।

bhagavāṃstapasā yuktaḥ śrutvā kiṃ nu kariṣyati| taṃ na prasādyāgato'haṃ prasīdeti dvijottamam| evaṃ saṃcintayanneva praviveśa svakaṃ puram||

Verse 45

ततो मुहूर्ते याते तु कण्वोऽप्याश्रममागमत्। शकुन्तला च पितरं ह्रिया नोपजगाम तम्।।

tato muhūrte yāte tu kaṇvo'pyāśramamāgamat| śakuntalā ca pitaraṃ hriyā nopajagāma tam||

Verse 46

शङ्कितेव च विप्रर्षिमुपचक्राम सा शनैः। ततोऽस्य भारं जग्राह आसनं चाप्यकल्पयत्।।

śaṅkiteva ca viprarṣimupacakrāma sā śanaiḥ| tato'sya bhāraṃ jagrāha āsanaṃ cāpyakalpayat||

Verse 47

प्राक्षालयच्च सा पादौ काश्यपस्य महात्मनः। न चैनं लज्जयाऽशक्नोदक्षिभ्यामभिवीक्षितुम्।।

prākṣālayacca sā pādau kāśyapasya mahātmanaḥ| na cainaṃ lajjayā'śaknodakṣibhyāmabhivīkṣitum||

Verse 48

शकुन्तला च सव्रीडा तमृषिं नाभ्यभाषत। तस्मात्स्वधर्मात्स्खलिता भीता सा भरतर्षभ।।

śakuntalā ca savrīḍā tamṛṣiṃ nābhyabhāṣata| tasmātsvadharmātskhalitā bhītā sā bharatarṣabha||

Verse 49

अभवद्दोषदर्शित्वाद्ब्रह्मचारिण्ययन्त्रिता। स तदा व्रीडितां दृष्ट्वा ऋषिस्तां प्रत्यभाषत।।

abhavaddoṣadarśitvādbrahmacāriṇyayantritā| sa tadā vrīḍitāṃ dṛṣṭvā ṛṣistāṃ pratyabhāṣata||

Verse 50

कण्व उवाच। 1-95-50x सव्रीडैव च दीर्घायुः पुरेव भविता न च। वृत्तं कथय रम्भोरु मा त्रासं च प्रकल्पय।।

kaṇva uvāca| 1-95-50x savrīḍaiva ca dīrghāyuḥ pureva bhavitā na ca| vṛttaṃ kathaya rambhoru mā trāsaṃ ca prakalpaya||

Verse 51

वैशंपायन उवाच। ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं पुनरब्रवीत्। निधाय कामं तस्यर्षेः कन्दानि च फलानि च।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tataḥ prakṣālya pādau sā viśrāntaṃ punarabravīt| nidhāya kāmaṃ tasyarṣeḥ kandāni ca phalāni ca||

Verse 52

ततः संवाह्य पादौ सा विश्रान्तं वेदिमध्यमा। शकुन्तला पौरवाणां दुष्यन्तं जग्मुषी पतिम्।।

tataḥ saṃvāhya pādau sā viśrāntaṃ vedimadhyamā| śakuntalā pauravāṇāṃ duṣyantaṃ jagmuṣī patim||

Verse 53

ततः कृच्छ्रादतिशुभा सव्रीडा श्रमती तदा। सगद्गदमुवाचेदं काश्यपं सा शुचिस्मिता।।

tataḥ kṛcchrādatiśubhā savrīḍā śramatī tadā| sagadgadamuvācedaṃ kāśyapaṃ sā śucismitā||

Verse 54

शकुन्तलोवाच। राजा ताताजगामेह दुष्यन्त इलिलात्मजः। मया पतिर्वृतो योऽसौ दैवयोगादिहागतः।।

śakuntalovāca| rājā tātājagāmeha duṣyanta ililātmajaḥ| mayā patirvṛto yo'sau daivayogādihāgataḥ||

Verse 55

तस्य तात प्रसीद त्वं भर्ता मे सुमहायशाः। अतः सर्वं तु यद्वृत्तं दिव्यज्ञानेन पश्यसि।।

tasya tāta prasīda tvaṃ bhartā me sumahāyaśāḥ| ataḥ sarvaṃ tu yadvṛttaṃ divyajñānena paśyasi||

Verse 56

अभयं क्षत्रियकुले प्रसादं कर्तुमर्हसि। वैशंपायन उवाच। चक्षुषा स तु दिव्येन सर्वं विज्ञाय काश्यपः।।

abhayaṃ kṣatriyakule prasādaṃ kartumarhasi| vaiśaṃpāyana uvāca| cakṣuṣā sa tu divyena sarvaṃ vijñāya kāśyapaḥ||

Verse 57

ततो धर्मिष्ठतां मत्वा धर्मे चास्खलितं मनः। उवाच भगवान्प्रीतस्तद्वृत्तं सुमहातपाः।।

tato dharmiṣṭhatāṃ matvā dharme cāskhalitaṃ manaḥ| uvāca bhagavānprītastadvṛttaṃ sumahātapāḥ||

Verse 58

कण्व उवाच। एवमेतन्मया ज्ञातं दृष्टं दिव्येन चक्षुषा। त्वयाऽद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतम्।।

kaṇva uvāca| evametanmayā jñātaṃ dṛṣṭaṃ divyena cakṣuṣā| tvayā'dya rājānvayayā māmanādṛtya yatkṛtam||

Verse 59

पुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः। न भयं विद्यते भद्रे मा शुचः सुकृतं कृतम्।।

puṃsā saha samāyogo na sa dharmopaghātakaḥ| na bhayaṃ vidyate bhadre mā śucaḥ sukṛtaṃ kṛtam||

Verse 60

क्षत्रियस्य तु गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते। सकामायाः सकामेन निमन्त्रः श्रेष्ठ उच्यते।।

kṣatriyasya tu gāndharvo vivāhaḥ śreṣṭha ucyate| sakāmāyāḥ sakāmena nimantraḥ śreṣṭha ucyate||

Verse 61

किं पुनर्विधिवत्कृत्वा सुप्रजस्त्वमवाप्स्यसि। धर्मात्मा च महात्मा च दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः।।

kiṃ punarvidhivatkṛtvā suprajastvamavāpsyasi| dharmātmā ca mahātmā ca duṣyantaḥ puruṣottamaḥ||

Verse 62

अभ्यागच्छत्पतिर्यस्त्वां भजमानां शकुन्तले। महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महायशाः।।

abhyāgacchatpatiryastvāṃ bhajamānāṃ śakuntale| mahātmā janitā loke putrastava mahāyaśāḥ||

Verse 63

स च सर्वां समुद्रान्तां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम्। परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनः।।

sa ca sarvāṃ samudrāntāṃ kṛtsnāṃ bhokṣyati medinīm| paraṃ cābhiprayātasya cakraṃ tasya mahātmanaḥ||

Verse 64

भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः। प्रसन्न एव तस्याहं त्वकृते वरवर्णिनि।।

bhaviṣyatyapratihataṃ satataṃ cakravartinaḥ| prasanna eva tasyāhaṃ tvakṛte varavarṇini||

Verse 65

ऋतवो बहवस्ते वै गता व्यर्थाः शुचिस्मिते। सार्थकं सांप्रतं ह्येतन्न च पाप्मास्ति तेऽनघे। गृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम्।।

ṛtavo bahavaste vai gatā vyarthāḥ śucismite| sārthakaṃ sāṃprataṃ hyetanna ca pāpmāsti te'naghe| gṛhāṇa ca varaṃ mattastatkṛte yadabhīpsitam||

Verse 66

शकुन्तलोवाच। मया पतिर्वृतो योऽसौ दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः। मम चैव पतिर्दृष्टो देवतानां समक्षतः। तस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि।।

śakuntalovāca| mayā patirvṛto yo'sau duṣyantaḥ puruṣottamaḥ| mama caiva patirdṛṣṭo devatānāṃ samakṣataḥ| tasmai sasacivāya tvaṃ prasādaṃ kartumarhasi||

Verse 67

वैशंपायन उवाच। इत्येवमुक्त्वा मनसा प्रणिधाय मनस्विनी। ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्ये चास्खलनं तथा।।

vaiśaṃpāyana uvāca| ityevamuktvā manasā praṇidhāya manasvinī| tato dharmiṣṭhatāṃ vavre rājye cāskhalanaṃ tathā||

Verse 68

शकुन्तलां पौरवाणां दुष्यन्तहितकाम्यया। एवमस्त्विति तां प्राह कण्वो धर्मभृतां वरः।।

śakuntalāṃ pauravāṇāṃ duṣyantahitakāmyayā| evamastviti tāṃ prāha kaṇvo dharmabhṛtāṃ varaḥ||

Verse 69

पस्पर्श चापि पाणिभ्यां सुतां श्रीमिवरूपिणीम्।।

pasparśa cāpi pāṇibhyāṃ sutāṃ śrīmivarūpiṇīm||

Verse 70

कण्व उवाच। अद्यप्रभृति देवी त्वं दुष्यन्तस्य महात्मनः। पतिव्रतानां या वृत्तिस्तां वृत्तिमनुपालय।।

kaṇva uvāca| adyaprabhṛti devī tvaṃ duṣyantasya mahātmanaḥ| pativratānāṃ yā vṛttistāṃ vṛttimanupālaya||

Verse 71

वैशंपायन उवाच। इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा तां विशुद्ध्यर्थमस्पृशत्। स्पृष्टमात्रे शरीरे तु परं हर्षमवाप सा।।

vaiśaṃpāyana uvāca| ityevamuktvā dharmātmā tāṃ viśuddhyarthamaspṛśat| spṛṣṭamātre śarīre tu paraṃ harṣamavāpa sā||