Adhyaya 4

Verse 1

सौतिशौनकसंवादमुखेन कथोपोद्धातः।। 1 ।। पौराणिकः पुराणे कृतश्रमः स कृताञ्जलिस्तानुवाच। मयोत्तङ्कस्य चरितमशेषमुक्तं जनमेजयस्य सार्पसत्रे निमित्तान्तरमिदमपि। किं भवन्तः श्रोतुमिच्छन्ति किमहं ब्रवाणीति।।

sautiśaunakasaṃvādamukhena kathopoddhātaḥ|| 1 || paurāṇikaḥ purāṇe kṛtaśramaḥ sa kṛtāñjalistānuvāca| mayottaṅkasya caritamaśeṣamuktaṃ janamejayasya sārpasatre nimittāntaramidamapi| kiṃ bhavantaḥ śrotumicchanti kimahaṃ bravāṇīti||

Verse 3

तमृषय ऊचुः। परं रौमहर्षणे प्रवक्ष्यामस्त्वां नः प्रतिवक्ष्यसि वचः शुश्रूषतां कथायोगं नः कथायोगे।।

tamṛṣaya ūcuḥ| paraṃ raumaharṣaṇe pravakṣyāmastvāṃ naḥ prativakṣyasi vacaḥ śuśrūṣatāṃ kathāyogaṃ naḥ kathāyoge||

Verse 4

तत्र भगवान् कुलपतिस्तु शौनकोऽग्निशरणमध्यास्ते। दीर्घसत्रत्वात्सर्वाः कथाः श्रोतुं कालोस्ति।।

tatra bhagavān kulapatistu śaunako'gniśaraṇamadhyāste| dīrghasatratvātsarvāḥ kathāḥ śrotuṃ kālosti||

Verse 5

यौऽसौ दिव्याः कथा वेद देवतासुरसंश्रिताः। मनुष्योरगगन्धर्वकथा वेद च सर्वशः।।

yau'sau divyāḥ kathā veda devatāsurasaṃśritāḥ| manuṣyoragagandharvakathā veda ca sarvaśaḥ||

Verse 6

स चाप्यस्मिन्मशे सौते विद्वान्कुलपतिर्दिवजः। दक्षो धृतव्रतो धीमाञ्शास्त्रे चारण्यके गुरुः।।

sa cāpyasminmaśe saute vidvānkulapatirdivajaḥ| dakṣo dhṛtavrato dhīmāñśāstre cāraṇyake guruḥ||

Verse 7

सत्यवादी शमपरस्तपस्वी नियतव्रतः। सर्वेषामेव नो मान्यः स तावत्प्रतिपाल्यताम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि पौलोमपर्वणि चतुर्थोऽध्यायः।। 4 ।।

satyavādī śamaparastapasvī niyatavrataḥ| sarveṣāmeva no mānyaḥ sa tāvatpratipālyatām|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi paulomaparvaṇi caturtho'dhyāyaḥ|| 4 ||

Verse 8

तस्मिन्नध्यासति गुरावासनं परमार्चितम्। ततो वक्ष्यसि यत्त्वां स प्रक्ष्यति द्विजसत्तमः।।

tasminnadhyāsati gurāvāsanaṃ paramārcitam| tato vakṣyasi yattvāṃ sa prakṣyati dvijasattamaḥ||

Verse 9

सौतिरुवाच। एवमस्तु गुरौ तस्मिन्नुपविष्टे महात्मनि। तेन पृष्टः कथाः पुण्या वक्ष्यामि विविधाश्रयाः।।

sautiruvāca| evamastu gurau tasminnupaviṣṭe mahātmani| tena pṛṣṭaḥ kathāḥ puṇyā vakṣyāmi vividhāśrayāḥ||

Verse 10

सोऽथ विप्रर्षभः सर्वं कृत्वा कार्यं यथाविधि। देवान्वाग्भिः पितॄनद्भिस्तर्पयित्वाऽऽजगाम ह।। प्रतिपाल्यतां प्रतीक्ष्यतां।।

so'tha viprarṣabhaḥ sarvaṃ kṛtvā kāryaṃ yathāvidhi| devānvāgbhiḥ pitṝnadbhistarpayitvā''jagāma ha|| pratipālyatāṃ pratīkṣyatāṃ||

Verse 11

यत्र ब्रह्मर्षयः सिद्धाः सुखासीना धृतव्रताः। यज्ञायतनमाश्रित्य सूतपुत्रपुरस्पराः।।

yatra brahmarṣayaḥ siddhāḥ sukhāsīnā dhṛtavratāḥ| yajñāyatanamāśritya sūtaputrapurasparāḥ||

Verse 12

ऋत्विक्ष्वथ सदस्येषु स वै गृहपतिस्तदा। उपविष्टेषूपविष्टः शौनकोऽथाब्रवीदिदम्।।

ṛtvikṣvatha sadasyeṣu sa vai gṛhapatistadā| upaviṣṭeṣūpaviṣṭaḥ śaunako'thābravīdidam||