Adhyaya 207

Verse 1

पाण्डवावासे धृष्टद्युम्नस्य निलीयावस्थानम्।। 1 ।। भीमाद्यानीतस्य भैक्षस्य कुन्त्याज्ञया द्रौपद्या परिवेषणम्।। 2 ।। सर्वं पाण्डववृत्तान्तं ज्ञात्वा धृष्टद्युम्नस्य प्रतिनिवर्तनम्।। 3 ।। वैशंपायन उवाच। धृष्टद्युमनस्तु पाञ्चाल्यः पृष्ठतः कुरुनन्दनौ। अन्वगच्छत्तदा यान्तौ भार्गवस्य निवेशने।।

pāṇḍavāvāse dhṛṣṭadyumnasya nilīyāvasthānam|| 1 || bhīmādyānītasya bhaikṣasya kuntyājñayā draupadyā pariveṣaṇam|| 2 || sarvaṃ pāṇḍavavṛttāntaṃ jñātvā dhṛṣṭadyumnasya pratinivartanam|| 3 || vaiśaṃpāyana uvāca| dhṛṣṭadyumanastu pāñcālyaḥ pṛṣṭhataḥ kurunandanau| anvagacchattadā yāntau bhārgavasya niveśane||

Verse 2

सोज्ञायमानः पुरुषानवधाय समन्ततः। स्वयमारान्निलीनोऽभूद्भार्गवस्य निवेशने।।

sojñāyamānaḥ puruṣānavadhāya samantataḥ| svayamārānnilīno'bhūdbhārgavasya niveśane||

Verse 3

सायं च भीमस्तु रिपुप्रमाथी जिष्णुर्यमौ चापि महानुभावौ। भैक्षं चरित्वा तु युधिष्ठिराय निवेदयांचक्रुरदीनसत्वाः।।

sāyaṃ ca bhīmastu ripupramāthī jiṣṇuryamau cāpi mahānubhāvau| bhaikṣaṃ caritvā tu yudhiṣṭhirāya nivedayāṃcakruradīnasatvāḥ||

Verse 4

ततस्तु कुन्ती द्रुपदात्मजां ता- मुवाच काले वचनं वदान्या। ततोऽग्रमादाय कुरुष्व भद्रे बलिं च विप्राय च देहि भिक्षाम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि स्वयंवरपर्वणि सप्ताधिकद्विशततमोऽध्यायः।। 207 ।। ।। समाप्तं स्वयंवरपर्व ।।

tatastu kuntī drupadātmajāṃ tā- muvāca kāle vacanaṃ vadānyā| tato'gramādāya kuruṣva bhadre baliṃ ca viprāya ca dehi bhikṣām|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi svayaṃvaraparvaṇi saptādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ|| 207 || || samāptaṃ svayaṃvaraparva ||

Verse 5

ये चान्नमिच्छन्ति ददस्व तेभ्यः परिश्रिता ये परितो मनुष्याः। ततश्च शेषं प्रविभज्य शीघ्र- मर्धं चतुर्णां मम चात्मनश्च।।

ye cānnamicchanti dadasva tebhyaḥ pariśritā ye parito manuṣyāḥ| tataśca śeṣaṃ pravibhajya śīghra- mardhaṃ caturṇāṃ mama cātmanaśca||

Verse 6

अर्धं तु भीमाय च देहि भद्रे य एष नागर्षभतुल्यरूपः। गौरो युवा संहननोपपन्न एषो हि वीरो बहुभुक् सदैव।।

ardhaṃ tu bhīmāya ca dehi bhadre ya eṣa nāgarṣabhatulyarūpaḥ| gauro yuvā saṃhananopapanna eṣo hi vīro bahubhuk sadaiva||

Verse 7

सा हृष्टरूपैव तु राजपुत्री तस्या वचः साध्वविशङ्कमाना। यथावदुक्तं प्रचकार साध्वी ते चापि सर्वे बुभुजुस्तदन्नम्।।

sā hṛṣṭarūpaiva tu rājaputrī tasyā vacaḥ sādhvaviśaṅkamānā| yathāvaduktaṃ pracakāra sādhvī te cāpi sarve bubhujustadannam||

Verse 8

कुशैस्तु भूमौ शयनं चकार माद्रीपुत्रः सहदेवस्तपस्वी। अथात्मकीयान्यजिनानि सर्वे संस्तीर्य वीराः सुषुपुर्धरण्याम्।।

kuśaistu bhūmau śayanaṃ cakāra mādrīputraḥ sahadevastapasvī| athātmakīyānyajināni sarve saṃstīrya vīrāḥ suṣupurdharaṇyām||

Verse 9

अगस्त्यकान्तामभितो दिशं तु शिरांसि तेषां कुरुसत्तमानाम्। कुन्ती पुरस्तात्तु बभूव तेषां पादान्तरे चाथ बभूव कृष्णा।।

agastyakāntāmabhito diśaṃ tu śirāṃsi teṣāṃ kurusattamānām| kuntī purastāttu babhūva teṣāṃ pādāntare cātha babhūva kṛṣṇā||

Verse 10

अशेत भूमौ सह पाण्डुपुत्रैः पादोपधानीव कृता कुशेषु। न तत्र दुःखं मनसापि तस्या न चावमेने कुरुपुङ्गवांस्तान्।।

aśeta bhūmau saha pāṇḍuputraiḥ pādopadhānīva kṛtā kuśeṣu| na tatra duḥkhaṃ manasāpi tasyā na cāvamene kurupuṅgavāṃstān||

Verse 11

ते तत्र शूराः कथयांबभूवुः कथा विचित्राः पृतनाधिकाराः। अस्त्राणि दिव्यानि रथांश्च नागान् खड्गान्गदाश्चापि परश्वधांश्च।।

te tatra śūrāḥ kathayāṃbabhūvuḥ kathā vicitrāḥ pṛtanādhikārāḥ| astrāṇi divyāni rathāṃśca nāgān khaḍgāngadāścāpi paraśvadhāṃśca||

Verse 12

तेषां कथास्ताः परिकीर्त्यमानाः पाञ्चालराजस्य सुतस्तदानीम्। सुश्राव कृष्णां च तदा निषण्णां ते चापि सर्वे ददृशुर्मनुष्याः।।

teṣāṃ kathāstāḥ parikīrtyamānāḥ pāñcālarājasya sutastadānīm| suśrāva kṛṣṇāṃ ca tadā niṣaṇṇāṃ te cāpi sarve dadṛśurmanuṣyāḥ||

Verse 13

धृष्टद्युम्नो राजपुत्रस्तु सर्वं वृत्तं तेषां कथितं चैव रात्रौ। सर्वं राज्ञे द्रुपदायाखिलेन निवेदयिष्यंस्त्वरितो जगाम।।

dhṛṣṭadyumno rājaputrastu sarvaṃ vṛttaṃ teṣāṃ kathitaṃ caiva rātrau| sarvaṃ rājñe drupadāyākhilena nivedayiṣyaṃstvarito jagāma||

Verse 14

पाञ्चालराजस्तु विषण्णरूप- स्तान्पाण्डवानप्रतिविन्दमानः। धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन्महात्मा क्व सा गता केन नीता च कृष्णा।।

pāñcālarājastu viṣaṇṇarūpa- stānpāṇḍavānaprativindamānaḥ| dhṛṣṭadyumnaṃ paryapṛcchanmahātmā kva sā gatā kena nītā ca kṛṣṇā||

Verse 15

कच्चिन्न शूद्रेण न हीनजेन वैश्येन वा करदेनोपपन्ना। कच्चित्पदं मूर्ध्नि न पङ्कदिग्धं कच्चिन्न माला पतिता श्मशाने।।

kaccinna śūdreṇa na hīnajena vaiśyena vā karadenopapannā| kaccitpadaṃ mūrdhni na paṅkadigdhaṃ kaccinna mālā patitā śmaśāne||

Verse 16

कच्चित्स वर्णप्रवरो मनुष्य उद्रिक्तवर्णोऽप्युत एव कच्चित्। कच्चिन्न वामो मम मूर्ध्नि पादः कृष्णाभिमर्शेन कृतोऽद्य पुत्र।।

kaccitsa varṇapravaro manuṣya udriktavarṇo'pyuta eva kaccit| kaccinna vāmo mama mūrdhni pādaḥ kṛṣṇābhimarśena kṛto'dya putra||

Verse 17

कच्चिन्न तप्स्ये परमप्रतीतः संयुज्य पार्थेन नरर्षभेण। वदस्व तत्त्वेन महानुभाव कोऽसौ विजेता दुहितुर्ममाद्य।।

kaccinna tapsye paramapratītaḥ saṃyujya pārthena nararṣabheṇa| vadasva tattvena mahānubhāva ko'sau vijetā duhiturmamādya||

Verse 18

विचित्रवीर्यस्य सुतस्य कच्चि- त्कुरुप्रवीरस्य ध्रियन्ति पुत्राः। कच्चित्तु पार्थेन यवीयसाऽध्य धनुर्गृहीतं निहतं च लक्ष्यम्।। अग्रं प्रथममादाय बलिं कुरुष्व भिक्षां च देहि।।

vicitravīryasya sutasya kacci- tkurupravīrasya dhriyanti putrāḥ| kaccittu pārthena yavīyasā'dhya dhanurgṛhītaṃ nihataṃ ca lakṣyam|| agraṃ prathamamādāya baliṃ kuruṣva bhikṣāṃ ca dehi||