Chapter 8

Section 1

यातव्योअभियास्यमानः संधि कारणम् आदातु कामो विहन्तु कामो वा सामवायिकानाम् अन्यतमं लाभ द्वैगुण्येन पणेत

yātavyoabhiyāsyamānaḥ saṃdhi kāraṇam ādātu kāmo vihantu kāmo vā sāmavāyikānām anyatamaṃ lābha dvaiguṇyena paṇeta

Section 2

पणमानः क्षय व्यय प्रवास प्रत्यवाय पर उपकार शरीर आबाधांश् चास्य वर्णयेत्

paṇamānaḥ kṣaya vyaya pravāsa pratyavāya para upakāra śarīra ābādhāṃś cāsya varṇayet

Section 3

प्रतिपन्नम् अर्थेन योजयेत्

pratipannam arthena yojayet

Section 4

वैरं वा परैर् ग्राहयित्वा विसंवादयेत्

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet

Section 5

दुरारब्ध कर्माणं भूयः क्षय व्ययाभ्यां योक्तु कामः स्व् आरब्धां वा यात्रा सिद्धिं विघातयितु कामो मूले यात्रायां वा प्रहर्तु कामो यातव्य संहितः पुनर् याचितु कामः प्रत्युत्पन्न अर्थ कृच्छ्रस् तस्मिन्न् अविश्वस्तो वा तदात्वे लाभम् अल्पम् इच्छेत् आयत्यां प्रभूतम्

durārabdha karmāṇaṃ bhūyaḥ kṣaya vyayābhyāṃ yoktu kāmaḥ sv ārabdhāṃ vā yātrā siddhiṃ vighātayitu kāmo mūle yātrāyāṃ vā prahartu kāmo yātavya saṃhitaḥ punar yācitu kāmaḥ pratyutpanna artha kṛcchras tasminn aviśvasto vā tadātve lābham alpam icchet āyatyāṃ prabhūtam

Section 6

मित्र उपकारम् अमित्र उपघातम् अर्थ अनुबन्धम् अवेक्षमाणः पूर्व उपकारकं कारयितु कामो भूयस् तदात्वे महान्तं लाभम् उत्सृज्याअयत्याम् अल्पम् इच्छेत्

mitra upakāram amitra upaghātam artha anubandham avekṣamāṇaḥ pūrva upakārakaṃ kārayitu kāmo bhūyas tadātve mahāntaṃ lābham utsṛjyāayatyām alpam icchet

Section 7

दूष्य अमित्राभ्यां मूल हरेण वा ज्यायसा विगृहीतं त्रातु कामस् तथा विधम् उपकारं कारयितु कामः सम्बन्ध अवेक्षी वा तदात्वे चाअयत्यां च लाभं न प्रतिगृह्णीयात्

dūṣya amitrābhyāṃ mūla hareṇa vā jyāyasā vigṛhītaṃ trātu kāmas tathā vidham upakāraṃ kārayitu kāmaḥ sambandha avekṣī vā tadātve cāayatyāṃ ca lābhaṃ na pratigṛhṇīyāt

Section 8

कृत संधिर् अतिक्रमितु कामः परस्य प्रकृति कर्शनं मित्र अमित्र संधि विश्लेषणं वा कर्तु कामः पर अभियोगात्शङ्कमानो लाभम् अप्राप्तम् अधिकं वा याचेत

kṛta saṃdhir atikramitu kāmaḥ parasya prakṛti karśanaṃ mitra amitra saṃdhi viśleṣaṇaṃ vā kartu kāmaḥ para abhiyogātśaṅkamāno lābham aprāptam adhikaṃ vā yāceta

Section 9

तम् इतरस् तदात्वे चाअयत्यां च क्रमम् अवेक्षेत

tam itaras tadātve cāayatyāṃ ca kramam avekṣeta

Section 10

तेन पूर्वे व्याख्याताः

tena pūrve vyākhyātāḥ

Section 11

अरि विजिगीष्वोस् तु स्वं स्वं मित्रम् अनुगृह्णतोः शक्य कल्य भव्य आरम्भि स्थिर कर्म अनुरक्त प्रकृतिभ्यो विशेषः

ari vijigīṣvos tu svaṃ svaṃ mitram anugṛhṇatoḥ śakya kalya bhavya ārambhi sthira karma anurakta prakṛtibhyo viśeṣaḥ

Section 12

शक्य आरम्भी विषह्यं कर्माअरभते कल्य आरम्भी निर्दोषम् भव्य आरम्भी कल्याण उदयम्

śakya ārambhī viṣahyaṃ karmāarabhate kalya ārambhī nirdoṣam bhavya ārambhī kalyāṇa udayam

Section 13

स्थिर कर्मा नासमाप्य कर्मौपरमते

sthira karmā nāsamāpya karmauparamate

Section 14

अनुरक्त प्रकृतिः सुसहायत्वाद् अल्पेनाप्य् अनुग्रहेण कार्यं साधयति

anurakta prakṛtiḥ susahāyatvād alpenāpy anugraheṇa kāryaṃ sādhayati

Section 15

त एते कृत अर्थाः सुखेन प्रभूतं चौपकुर्वन्ति

ta ete kṛta arthāḥ sukhena prabhūtaṃ caupakurvanti

Section 16

अतः प्रतिलोमा नानुग्राह्याः

ataḥ pratilomā nānugrāhyāḥ

Section 17

तयोर् एक पुरुष अनुग्रहे यो मित्रं मित्र तरं वाअनुगृह्णाति सोअतिसंधत्ते

tayor eka puruṣa anugrahe yo mitraṃ mitra taraṃ vāanugṛhṇāti soatisaṃdhatte

Section 18

मित्राद् आत्म वृद्धिं हि प्राप्नोति क्षय व्यय प्रवास पर उपकारान् इतरः

mitrād ātma vṛddhiṃ hi prāpnoti kṣaya vyaya pravāsa para upakārān itaraḥ

Section 19

कृत अर्थश् च शत्रुर् वैगुण्यम् एति

kṛta arthaś ca śatrur vaiguṇyam eti

Section 20

मध्यमं त्व् अनुगृह्णतोर् यो मध्यमं मित्रं मित्रतरं वाअनुगृह्णाति सोअतिसंधत्ते

madhyamaṃ tv anugṛhṇator yo madhyamaṃ mitraṃ mitrataraṃ vāanugṛhṇāti soatisaṃdhatte

Section 21

मित्राद् आत्म वृद्धिं हि प्राप्नोति क्षय व्यय प्रवास पर उपकारान् इतरः

mitrād ātma vṛddhiṃ hi prāpnoti kṣaya vyaya pravāsa para upakārān itaraḥ

Section 22

मध्यमश् चेद् अनुगृहीतो विगुणः स्याद् अमित्रोअतिसंधत्ते

madhyamaś ced anugṛhīto viguṇaḥ syād amitroatisaṃdhatte

Section 23

कृत प्रयासं हि मध्यम अमित्रम् अपसृतम् एक अर्थ उपगतं प्राप्नोति

kṛta prayāsaṃ hi madhyama amitram apasṛtam eka artha upagataṃ prāpnoti

Section 24

तेनौदासीन अनुग्रहो व्याख्यातः

tenaudāsīna anugraho vyākhyātaḥ

Section 25

मध्यम उदासीनयोर् बल अंश दाने यः शूरं कृत अस्त्रं दुःख सहम् अनुरक्तं वा दण्डं ददाति सोअतिसंधीयते

madhyama udāsīnayor bala aṃśa dāne yaḥ śūraṃ kṛta astraṃ duḥkha saham anuraktaṃ vā daṇḍaṃ dadāti soatisaṃdhīyate

Section 26

विपरीतोअतिसंधत्ते

viparītoatisaṃdhatte

Section 27

यत्र तु दण्डः प्रहितस् तं वा चार्थम् अन्यांश् च साधयति तत्र मौल भृत श्रेणी मित्र अटवी बलानाम् अन्यतमम् उपलब्ध देश कालं दण्डं दद्यात् अमित्र अटवी बलं वा व्यवहित देश कालम्

yatra tu daṇḍaḥ prahitas taṃ vā cārtham anyāṃś ca sādhayati tatra maula bhṛta śreṇī mitra aṭavī balānām anyatamam upalabdha deśa kālaṃ daṇḍaṃ dadyāt amitra aṭavī balaṃ vā vyavahita deśa kālam

Section 28

यं तु मन्येत कृत अर्थो मे दण्डं गृह्णीयाद् अमित्र अटव्य् अभूम्य् अनृतुषु वा वासयेद् अफलं वा कुर्याद् इति दण्ड व्यासङ्ग अपदेशेन नएनम् अनुगृह्णीयात्

yaṃ tu manyeta kṛta artho me daṇḍaṃ gṛhṇīyād amitra aṭavy abhūmy anṛtuṣu vā vāsayed aphalaṃ vā kuryād iti daṇḍa vyāsaṅga apadeśena naenam anugṛhṇīyāt

Section 29

एवम् अवश्यं त्व् अनुग्रहीतव्ये तत् काल सहम् अस्मै दण्डं दद्यात्

evam avaśyaṃ tv anugrahītavye tat kāla saham asmai daṇḍaṃ dadyāt

Section 30

आ समाप्तेश् चएनं वासयेद् योधयेच् च बल व्यसनेभ्यश् च रक्षेत्

ā samāpteś caenaṃ vāsayed yodhayec ca bala vyasanebhyaś ca rakṣet

Section 31

कृत अर्थाच् च स अपदेशम् अपस्रावयेत्

kṛta arthāc ca sa apadeśam apasrāvayet

Section 32

दूष्य अमित्र अटवी दण्डं वाअस्मै दद्यात्

dūṣya amitra aṭavī daṇḍaṃ vāasmai dadyāt

Section 33

यातव्येन वा संधायएनम् अतिसंदध्यात् KआZ०७ ८ ३४अब् समे हि लाभे संधिः स्याद् विषमे विक्रमो मतः KआZ०७ ८ ३४च्द् सम हीन विशिष्टानाम् इत्य् उक्ताः संधि विक्रमाः E मित्र हिरण्य भूमि कर्म संधयः तत्र मित्र संधिः हिरण्य संधिश् च

yātavyena vā saṃdhāyaenam atisaṃdadhyāt KāZ07 8 34ab same hi lābhe saṃdhiḥ syād viṣame vikramo mataḥ KāZ07 8 34cd sama hīna viśiṣṭānām ity uktāḥ saṃdhi vikramāḥ E mitra hiraṇya bhūmi karma saṃdhayaḥ tatra mitra saṃdhiḥ hiraṇya saṃdhiś ca