Chapter 4

Section 1

लोक यात्राविद् राजानम् आत्म द्रव्य प्रकृति संपन्नं प्रिय हित द्वारेणाअश्रयेत

loka yātrāvid rājānam ātma dravya prakṛti saṃpannaṃ priya hita dvāreṇāaśrayeta

Section 2

यं वा मन्येत यथाअहम् आश्रय ईप्सुर् एवम् असौ विनय ईप्सुर् आभिगामिक गुण युक्तः इति द्रव्य प्रकृति हीनम् अप्य् एनम् आश्रयेत न त्व् एवानात्म संपन्नम्

yaṃ vā manyeta yathāaham āśraya īpsur evam asau vinaya īpsur ābhigāmika guṇa yuktaḥ iti dravya prakṛti hīnam apy enam āśrayeta na tv evānātma saṃpannam

Section 3

अनात्मवा हि नीति शास्त्र द्वेषाद् अनर्थ्य संयोगाद् वा प्राप्यापि महद् ऐश्वर्यं न भवति

anātmavā hi nīti śāstra dveṣād anarthya saṃyogād vā prāpyāpi mahad aiśvaryaṃ na bhavati

Section 4

आत्मवति लब्ध अवकाशः शास्त्र अनुयोगं दद्यात्

ātmavati labdha avakāśaḥ śāstra anuyogaṃ dadyāt

Section 5

अविसंवादाद्द् हि स्थान स्थैर्यम् अवाप्नोति

avisaṃvādādd hi sthāna sthairyam avāpnoti

Section 6

मति कर्मसु पृष्ठस् तदात्वे चाअयत्यां च धर्म अर्थ संयुक्तं समर्थं प्रवीणवद् अपरिषद् भीरुः कथयेत्

mati karmasu pṛṣṭhas tadātve cāayatyāṃ ca dharma artha saṃyuktaṃ samarthaṃ pravīṇavad apariṣad bhīruḥ kathayet

Section 7

ईप्सितः पणेत धर्म अर्थ अनुयोगम् अविशिष्टेषु बलवत् संयुक्तेषु दण्ड धारणं मत् संयोगे तदात्वे च दण्ड धारणम् इति न कुर्याः पक्षं वृत्तिं गुह्यं च मे नौपहन्याः संज्ँनया च त्वां काम क्रोध दण्डनेषु वारयेयम् इति

īpsitaḥ paṇeta dharma artha anuyogam aviśiṣṭeṣu balavat saṃyukteṣu daṇḍa dhāraṇaṃ mat saṃyoge tadātve ca daṇḍa dhāraṇam iti na kuryāḥ pakṣaṃ vṛttiṃ guhyaṃ ca me naupahanyāḥ saṃj~nayā ca tvāṃ kāma krodha daṇḍaneṣu vārayeyam iti

Section 8

आदिष्टः प्रदिष्टायां भूमाव् अनुज्ँनातः प्रविशेत् उपविशेच् च पार्श्वतः संनिकृष्ट विप्रकृष्टः पर आसनम्

ādiṣṭaḥ pradiṣṭāyāṃ bhūmāv anuj~nātaḥ praviśet upaviśec ca pārśvataḥ saṃnikṛṣṭa viprakṛṣṭaḥ para āsanam

Section 9

विगृह्य कथनम् असभ्यम् अप्रत्यक्षम् अश्रद्धेयम् अनृतं च वाक्यम् उच्चैर् अनर्मणि हासं वात ष्ठीवने च शब्दवती न कुर्यात्

vigṛhya kathanam asabhyam apratyakṣam aśraddheyam anṛtaṃ ca vākyam uccair anarmaṇi hāsaṃ vāta ṣṭhīvane ca śabdavatī na kuryāt

Section 10

मिथः कथनम् अन्येन जन वादे द्वन्द्व कथनम् राज्ँनो वेषम् उद्धत कुहकानां च रत्न अतिशय प्रकाश अभ्यर्थनम् एक अक्ष्य् ओष्ठ निर्भोगं भ्रुकुटी कर्म वाक्य अवक्षेपणं च ब्रुवति बलवत् संयुक्त विरोधम् स्त्रीभिः स्त्री दर्शिभिः सामन्त दूतैर् द्वेष्य पक्ष अवक्षिप्तान् अर्थ्यैश् च प्रतिसंसर्गम् एक अर्थ चर्यां संघातं च वर्जयेत् KआZ०५ ४ ११अब् अहीन कालं राज अर्थं स्व अर्थं प्रिय हितैः सह KआZ०५ ४ ११च्द् पर अर्थं देश काले च ब्रूयाद् धर्म अर्थ संहितम् KआZ०५ ४ १२अब् पृष्टः प्रिय हितं ब्रूयान् न ब्रूयाद् अहितं प्रियम् KआZ०५ ४ १२च्द् अप्रियं वा हितं ब्रूयात्शृण्वतोअनुमतो मिथः KआZ०५ ४ १३अब् तूष्णीं वा प्रतिवाक्ये स्याद् वेष्य आदींश् च न वर्णयेत् KआZ०५ ४ १३च्द् अप्रिया अपि दक्षाः स्युस् तद् भावाद् ये बहिष् कृताः KआZ०५ ४ १४अब् अनर्थ्याश् च प्रिया दृष्टाश् चित्त ज्ँनान अनुवर्तिनः KआZ०५ ४ १४च्द् अभिहास्येष्व् अभिहसेद् घोर हासांश् च वर्जयेत् E KआZ०५ ४ १५अब् परात् संक्रामयेद् घोरं न च घोरं परे वदेत् KआZ०५ ४ १५च्द् तितिक्षेताअत्मनश् चैव क्षमावान् पृथिवी समः KआZ०५ ४ १६अब् आत्म रक्षा हि सततं पूर्वं कार्या विजानता KआZ०५ ४ १६च्द् अग्नाव् इव हि संप्रोक्ता वृत्ती राजाउपजीविनाम् KआZ०५ ४ १७अब् एक देशं दहेद् अग्निः शरीरं वा परं गतः KआZ०५ ४ १७च्द् स पुत्र दारं राजा तु घातयेद् अर्धयेत वा E Pरोपेर् बेहविओउर् फ़ोर् अ चोउर्तिएर्

mithaḥ kathanam anyena jana vāde dvandva kathanam rāj~no veṣam uddhata kuhakānāṃ ca ratna atiśaya prakāśa abhyarthanam eka akṣy oṣṭha nirbhogaṃ bhrukuṭī karma vākya avakṣepaṇaṃ ca bruvati balavat saṃyukta virodham strībhiḥ strī darśibhiḥ sāmanta dūtair dveṣya pakṣa avakṣiptān arthyaiś ca pratisaṃsargam eka artha caryāṃ saṃghātaṃ ca varjayet KāZ05 4 11ab ahīna kālaṃ rāja arthaṃ sva arthaṃ priya hitaiḥ saha KāZ05 4 11cd para arthaṃ deśa kāle ca brūyād dharma artha saṃhitam KāZ05 4 12ab pṛṣṭaḥ priya hitaṃ brūyān na brūyād ahitaṃ priyam KāZ05 4 12cd apriyaṃ vā hitaṃ brūyātśṛṇvatoanumato mithaḥ KāZ05 4 13ab tūṣṇīṃ vā prativākye syād veṣya ādīṃś ca na varṇayet KāZ05 4 13cd apriyā api dakṣāḥ syus tad bhāvād ye bahiṣ kṛtāḥ KāZ05 4 14ab anarthyāś ca priyā dṛṣṭāś citta j~nāna anuvartinaḥ KāZ05 4 14cd abhihāsyeṣv abhihased ghora hāsāṃś ca varjayet E KāZ05 4 15ab parāt saṃkrāmayed ghoraṃ na ca ghoraṃ pare vadet KāZ05 4 15cd titikṣetāatmanaś caiva kṣamāvān pṛthivī samaḥ KāZ05 4 16ab ātma rakṣā hi satataṃ pūrvaṃ kāryā vijānatā KāZ05 4 16cd agnāv iva hi saṃproktā vṛttī rājāupajīvinām KāZ05 4 17ab eka deśaṃ dahed agniḥ śarīraṃ vā paraṃ gataḥ KāZ05 4 17cd sa putra dāraṃ rājā tu ghātayed ardhayeta vā E Proper behaviour for a courtier