Chapter 1

Section 1

दुर्ग राष्ट्रयोः कण्टक शोधनम् उक्तम्

durga rāṣṭrayoḥ kaṇṭaka śodhanam uktam

Section 2

राज राज्ययोर् वक्ष्यामः

rāja rājyayor vakṣyāmaḥ

Section 3

राजानम् अवगृह्यौपजीविनः शत्रु साधारणा वा ये मुख्यास् तेषु गूढ पुरुष प्रणिधिः कृत्य पक्ष उपग्रहो वा सिद्धिः यथा उक्तं पुरस्ताद् उपजापोअपसर्पो वा यथा पारग्रामिके वक्ष्यामः

rājānam avagṛhyaupajīvinaḥ śatru sādhāraṇā vā ye mukhyās teṣu gūḍha puruṣa praṇidhiḥ kṛtya pakṣa upagraho vā siddhiḥ yathā uktaṃ purastād upajāpoapasarpo vā yathā pāragrāmike vakṣyāmaḥ

Section 4

राज्य उपघातिनस् तु वल्लभाः संहता वा ये मुख्याः प्रकाशम् अशक्याः प्रतिषेद्धुं दूष्याः तेषु धर्म रुचिर् उपांशु दण्डं प्रयुञ्जीत

rājya upaghātinas tu vallabhāḥ saṃhatā vā ye mukhyāḥ prakāśam aśakyāḥ pratiṣeddhuṃ dūṣyāḥ teṣu dharma rucir upāṃśu daṇḍaṃ prayuñjīta

Section 5

दूष्य महा मात्र भ्रातरम् असत् कृतं सत्त्री प्रोत्साह्य राजानं दर्शयेत्

dūṣya mahā mātra bhrātaram asat kṛtaṃ sattrī protsāhya rājānaṃ darśayet

Section 6

तं राजा दूष्य द्रव्य उपभोग अतिसर्गेण दूष्ये विक्रमयेत्

taṃ rājā dūṣya dravya upabhoga atisargeṇa dūṣye vikramayet

Section 7

शस्त्रेण रसेन वा विक्रान्तं तत्रएव घातयेद् भ्रातृ घातकोअयम् इति

śastreṇa rasena vā vikrāntaṃ tatraeva ghātayed bhrātṛ ghātakoayam iti

Section 8

तेन पारशवः परिचारिका पुत्रश् च व्याख्यातौ

tena pāraśavaḥ paricārikā putraś ca vyākhyātau

Section 9

दूष्यं महामात्रं वा सत्त्रि प्रोत्साहितो भ्राता दायं याचेत

dūṣyaṃ mahāmātraṃ vā sattri protsāhito bhrātā dāyaṃ yāceta

Section 10

तं दूष्य गृह प्रतिद्वारि रात्राव् उपशयानम् अन्यत्र वा वसन्तं तीक्ष्णो हन्ता ब्रूयाद् हतोअयं दाय कामुकः इति

taṃ dūṣya gṛha pratidvāri rātrāv upaśayānam anyatra vā vasantaṃ tīkṣṇo hantā brūyād hatoayaṃ dāya kāmukaḥ iti

Section 11

ततो हत पक्षम् उपगृह्यैतरं निगृह्णीयात्

tato hata pakṣam upagṛhyaitaraṃ nigṛhṇīyāt

Section 12

दूष्य समीपस्था वा सत्त्रिणो भ्रातरं दायं याचमानं घातेन परिभर्त्सयेयुः

dūṣya samīpasthā vā sattriṇo bhrātaraṃ dāyaṃ yācamānaṃ ghātena paribhartsayeyuḥ

Section 13

तं रात्रौ इति समानम्

taṃ rātrau iti samānam

Section 14

दूष्य महा मात्रयोर् वा यः पुत्रः पितुः पिता वा पुत्रस्य दारान् अधिचरति भ्राता वा भ्रातुः तयोः कापटिक मुखः कलहः पूर्वेण व्याख्यातः

dūṣya mahā mātrayor vā yaḥ putraḥ pituḥ pitā vā putrasya dārān adhicarati bhrātā vā bhrātuḥ tayoḥ kāpaṭika mukhaḥ kalahaḥ pūrveṇa vyākhyātaḥ

Section 15

दूष्य महा मात्र पुत्रम् आत्म संभावितं वा सत्त्री राज पुत्रस् त्वम् शत्रु भयाद् इह न्यस्तोअसि इत्य् उपजपेत्

dūṣya mahā mātra putram ātma saṃbhāvitaṃ vā sattrī rāja putras tvam śatru bhayād iha nyastoasi ity upajapet

Section 16

प्रतिपन्नं राजा रहसि पूजयेत् प्राप्त यौवराज्य कालं त्वां महा मात्र भयान् नाभिषिञ्चामि इति

pratipannaṃ rājā rahasi pūjayet prāpta yauvarājya kālaṃ tvāṃ mahā mātra bhayān nābhiṣiñcāmi iti

Section 17

तं सत्त्री महा मात्र वधे योजयेत्

taṃ sattrī mahā mātra vadhe yojayet

Section 18

विक्रान्तं तत्रएव घातयेत् पितृ घातकोअयम् इति

vikrāntaṃ tatraeva ghātayet pitṛ ghātakoayam iti

Section 19

भिक्षुकी वा दूष्य भार्यां सांवदनिकीभिर् औषधीभिः संवास्य रसेनातिसंदध्यात्

bhikṣukī vā dūṣya bhāryāṃ sāṃvadanikībhir auṣadhībhiḥ saṃvāsya rasenātisaṃdadhyāt

Section 20

इत्य् आप्य प्रयोगः

ity āpya prayogaḥ

Section 21

दूष्य महा मात्रम् अटवीं पर ग्रामं वा हन्तुं कान्तार व्यवहिते वा देशे राष्ट्र पालम् अन्त पालं वा स्थापयितुं नागर स्थानं वा कुपितम् अवग्राहितुं सार्थ अतिवाह्यं प्रत्यन्ते वा स प्रत्यादेयम् आदातुं फल्गु बलं तीक्ष्ण युक्तं प्रेषयेत्

dūṣya mahā mātram aṭavīṃ para grāmaṃ vā hantuṃ kāntāra vyavahite vā deśe rāṣṭra pālam anta pālaṃ vā sthāpayituṃ nāgara sthānaṃ vā kupitam avagrāhituṃ sārtha ativāhyaṃ pratyante vā sa pratyādeyam ādātuṃ phalgu balaṃ tīkṣṇa yuktaṃ preṣayet

Section 22

रात्रौ दिवा वा युद्धे प्रवृत्ते तीक्ष्णाः प्रतिरोधक व्यञ्जना वा हन्युः अभियोगे हतः इति

rātrau divā vā yuddhe pravṛtte tīkṣṇāḥ pratirodhaka vyañjanā vā hanyuḥ abhiyoge hataḥ iti

Section 23

यात्रा विहार गतो वा दूष्य महा मात्रान् दर्शनायाअह्वयेत्

yātrā vihāra gato vā dūṣya mahā mātrān darśanāyāahvayet

Section 24

ते गूढ शस्त्रैस् तीक्ष्णैः सह प्रविष्टा मध्यम कक्ष्यायाम् आत्म विचयम् अन्तः प्रवेशन अर्थं दद्युः

te gūḍha śastrais tīkṣṇaiḥ saha praviṣṭā madhyama kakṣyāyām ātma vicayam antaḥ praveśana arthaṃ dadyuḥ

Section 25

ततो दौवारिक अभिगृहीतास् तीक्ष्णाः दूष्य प्रयुक्ताः स्म इति ब्रूयुः

tato dauvārika abhigṛhītās tīkṣṇāḥ dūṣya prayuktāḥ sma iti brūyuḥ

Section 26

ते तद् अभिविख्याप्य दूष्यान् हन्युः

te tad abhivikhyāpya dūṣyān hanyuḥ

Section 27

तीक्ष्ण स्थाने चान्ये वध्याः

tīkṣṇa sthāne cānye vadhyāḥ

Section 28

बहिर् विहार गतो वा दूष्यान् आसन्न आवासान् पूजयेत्

bahir vihāra gato vā dūṣyān āsanna āvāsān pūjayet

Section 29

तेषां देवी व्यञ्जना वा दुःस्त्री रात्राव् आवासेषु गृह्येतैति समानं पूर्वेण

teṣāṃ devī vyañjanā vā duḥstrī rātrāv āvāseṣu gṛhyetaiti samānaṃ pūrveṇa

Section 30

दूष्य महा मात्रं वा सूदो भक्ष कारो वा ते शोभनः इति स्तवेन भक्ष्य भोज्यं याचेत बहिर् वा क्वचिद् अध्व गतः पानीयम्

dūṣya mahā mātraṃ vā sūdo bhakṣa kāro vā te śobhanaḥ iti stavena bhakṣya bhojyaṃ yāceta bahir vā kvacid adhva gataḥ pānīyam

Section 31

तद् उभयं रसेन योजयित्वा प्रतिस्वादने ताव् एवौपयोजयेत्

tad ubhayaṃ rasena yojayitvā pratisvādane tāv evaupayojayet

Section 32

तद् अभिविख्याप्य रसदौ इति घातयेत्

tad abhivikhyāpya rasadau iti ghātayet

Section 33

अभिचार शीलं वा सिद्ध व्यञ्जनो गोधा कूर्म कर्कटक कूटानां लक्षण्यानाम् अन्यतम प्राशनेन मनोरथान् अवाप्स्यसि इति ग्राहयेत्

abhicāra śīlaṃ vā siddha vyañjano godhā kūrma karkaṭaka kūṭānāṃ lakṣaṇyānām anyatama prāśanena manorathān avāpsyasi iti grāhayet

Section 34

प्रतिपन्नं कर्मणि रसेन लोह मुसलैर् वा घातयेत् कर्म व्यापदा हतः इति

pratipannaṃ karmaṇi rasena loha musalair vā ghātayet karma vyāpadā hataḥ iti

Section 35

चिकित्सक व्यञ्जनो वा दौरात्मिकम् असाध्यं वा व्याधिं दूष्यस्य स्थापयित्वा भैषज्य आहार योगेषु रसेनातिसंदध्यात्

cikitsaka vyañjano vā daurātmikam asādhyaṃ vā vyādhiṃ dūṣyasya sthāpayitvā bhaiṣajya āhāra yogeṣu rasenātisaṃdadhyāt

Section 36

सूद आरालिक व्यञ्जना वा प्रणिहिता दूष्यं रसेनातिसंदध्युः

sūda ārālika vyañjanā vā praṇihitā dūṣyaṃ rasenātisaṃdadhyuḥ

Section 37

इत्य् उपनिषत् प्रतिषेधः

ity upaniṣat pratiṣedhaḥ

Section 38

उभय दूष्य प्रतिषेधस् तु

ubhaya dūṣya pratiṣedhas tu

Section 39

यत्र दूष्यः प्रतिषेद्धव्यस् तत्र दूष्यम् एव फल्गु बल तीक्ष्ण युक्तं प्रेषयेत् गच्छ अमुष्मिन् दुर्गे राष्ट्रे वा सैन्यम् उत्थापय हिरण्यं वा वल्लभाद् वा हिरण्यम् आहारय वल्लभ कन्यां वा प्रसह्याअनय दुर्ग सेतु वणिक् पथ शून्य निवेश खनि द्रव्य हस्ति वन कर्मणाम् अन्यतमद् वा कारय राष्ट्र पाल्यम् अन्त पाल्यं वा यश् च त्वा प्रतिषेधयेन् न वा ते साहाय्यं दद्यात् स बन्धव्यः स्यात् इति

yatra dūṣyaḥ pratiṣeddhavyas tatra dūṣyam eva phalgu bala tīkṣṇa yuktaṃ preṣayet gaccha amuṣmin durge rāṣṭre vā sainyam utthāpaya hiraṇyaṃ vā vallabhād vā hiraṇyam āhāraya vallabha kanyāṃ vā prasahyāanaya durga setu vaṇik patha śūnya niveśa khani dravya hasti vana karmaṇām anyatamad vā kāraya rāṣṭra pālyam anta pālyaṃ vā yaś ca tvā pratiṣedhayen na vā te sāhāyyaṃ dadyāt sa bandhavyaḥ syāt iti

Section 40

तथैवैतरेषां प्रेषयेद् अमुष्याविनयः प्रतिषेद्धव्यः इति

tathaivaitareṣāṃ preṣayed amuṣyāvinayaḥ pratiṣeddhavyaḥ iti

Section 41

तम् एतेषु कलह स्थानेषु कर्म प्रतिघातेषु वा विवदमानं तीक्ष्णाः शस्त्रं पातयित्वा प्रच्छन्नं हन्युः

tam eteṣu kalaha sthāneṣu karma pratighāteṣu vā vivadamānaṃ tīkṣṇāḥ śastraṃ pātayitvā pracchannaṃ hanyuḥ

Section 42

तेन दोषेणैतरे नियन्तव्याः

tena doṣeṇaitare niyantavyāḥ

Section 43

पुराणां ग्रामाणां कुलानां वा दूष्याणां सीमा क्षेत्र खल वेश्म मर्यादासु द्रव्य उपकरण सस्य वाहन हिंसासु प्रेक्षा कृत्यौत्सवेषु वा समुत्पन्ने कलहे तीक्ष्णैर् उत्पादिते वा तीक्ष्णाः शस्त्रं पातयित्वा ब्रूयुः एवं क्रियन्ते येअमुना कलहायन्ते इति

purāṇāṃ grāmāṇāṃ kulānāṃ vā dūṣyāṇāṃ sīmā kṣetra khala veśma maryādāsu dravya upakaraṇa sasya vāhana hiṃsāsu prekṣā kṛtyautsaveṣu vā samutpanne kalahe tīkṣṇair utpādite vā tīkṣṇāḥ śastraṃ pātayitvā brūyuḥ evaṃ kriyante yeamunā kalahāyante iti

Section 44

तेन दोषेणैतरे नियन्तव्याः

tena doṣeṇaitare niyantavyāḥ

Section 45

येषां वा दूष्याणां जात मूलाः कलहास् तेषां क्षेत्र खल वेश्मान्य् आदीपयित्वा बन्धु संबन्धिषु वाहनेषु वा तीक्ष्णाः शस्त्रं पातयित्वा तथैव ब्रूयुः अमुना प्रयुक्ताः स्मः इति

yeṣāṃ vā dūṣyāṇāṃ jāta mūlāḥ kalahās teṣāṃ kṣetra khala veśmāny ādīpayitvā bandhu saṃbandhiṣu vāhaneṣu vā tīkṣṇāḥ śastraṃ pātayitvā tathaiva brūyuḥ amunā prayuktāḥ smaḥ iti

Section 47

दुर्ग राष्ट्र दूष्यान् वा सत्त्रिणः परस्परस्याअवेशनिकान् कारयेयुः

durga rāṣṭra dūṣyān vā sattriṇaḥ parasparasyāaveśanikān kārayeyuḥ

Section 48

तत्र रसदा रसं दद्युः

tatra rasadā rasaṃ dadyuḥ

Section 49

तेन दोषेणैतरे नियन्तव्याः

tena doṣeṇaitare niyantavyāḥ

Section 50

भिक्षुकी वा दूष्य राष्ट्र मुख्यं दूष्य राष्ट्र मुख्यस्य भार्या स्नुषा दुहिता वा कामयते इत्य् उपजपेत्

bhikṣukī vā dūṣya rāṣṭra mukhyaṃ dūṣya rāṣṭra mukhyasya bhāryā snuṣā duhitā vā kāmayate ity upajapet

Section 51

प्रतिपन्नस्याअभरणम् आदाय स्वामिने दर्शयेत् असौ ते मुख्यो यौवन उत्सिक्तो भार्यां स्नुषां दुहितरं वाअभिमन्यते इति

pratipannasyāabharaṇam ādāya svāmine darśayet asau te mukhyo yauvana utsikto bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ vāabhimanyate iti

Section 52

तयोः कलहो रात्रौ इति समानम्

tayoḥ kalaho rātrau iti samānam

Section 53

दूष्य दण्ड उपनतेषु तु युव राजः सेना पतिर् वा किंचिद् अपकृत्यापक्रान्तो विक्रमेत

dūṣya daṇḍa upanateṣu tu yuva rājaḥ senā patir vā kiṃcid apakṛtyāpakrānto vikrameta

Section 54

ततो राजा दूष्य दण्ड उपनतान् एव प्रेषयेत् फल्गु बल तीक्ष्ण युक्तान् इति समानाः सर्व एव योगाः

tato rājā dūṣya daṇḍa upanatān eva preṣayet phalgu bala tīkṣṇa yuktān iti samānāḥ sarva eva yogāḥ

Section 55

तेषां च पुत्रेष्व् अनुक्षियत्सु यो निर्विकारः स पितृ दायं लभेत

teṣāṃ ca putreṣv anukṣiyatsu yo nirvikāraḥ sa pitṛ dāyaṃ labheta

Section 56

एवम् अस्य पुत्र पौत्रान् अनुवर्तते राज्यम् अपास्त पुरुष दोषम् KआZ०५ १ ५७अब् स्व पक्षे पर पक्षे वा तूष्णीं दण्डं प्रयोजयेत् KआZ०५ १ ५७च्द् आयत्यां च तदात्वे च क्षमावान् अविशङ्कितः E ऋएप्लेनिस्ह्मेन्त् ओफ़् थे त्रेअसुर्य्

evam asya putra pautrān anuvartate rājyam apāsta puruṣa doṣam KāZ05 1 57ab sva pakṣe para pakṣe vā tūṣṇīṃ daṇḍaṃ prayojayet KāZ05 1 57cd āyatyāṃ ca tadātve ca kṣamāvān aviśaṅkitaḥ E ṛeplenishment of the treasury