Chapter 8
Government Superintendents · 36 sections
36 sections · free forever
Uses your saved HI voice · Narration settings
Section 1
कोश पूर्वाः सर्व आरम्भाः
kośa pūrvāḥ sarva ārambhāḥ
Section 2
तस्मात् पूर्वं कोशम् अवेक्षेत
tasmāt pūrvaṃ kośam avekṣeta
Section 3
प्रचार समृद्धिश् चरित्र अनुग्रहश् चोर निग्रहो युक्त प्रतिषेधः सस्य सम्पत् पण्य बाहुल्यम् उपसर्ग प्रमोक्षः परिहार क्षयो हिरण्य उपायनम् इति कोश वृद्धिः
pracāra samṛddhiś caritra anugrahaś cora nigraho yukta pratiṣedhaḥ sasya sampat paṇya bāhulyam upasarga pramokṣaḥ parihāra kṣayo hiraṇya upāyanam iti kośa vṛddhiḥ
Section 4
प्रतिबन्धः प्रयोगो व्यवहारोअवस्तारः परिहापणम् उपभोगः परिवर्तनम् अपहारश् चैति कोश क्षयः
pratibandhaḥ prayogo vyavahāroavastāraḥ parihāpaṇam upabhogaḥ parivartanam apahāraś caiti kośa kṣayaḥ
Section 5
सिद्धीनाम् असाधनम् अनवतारणम् अप्रवेशनं वा प्रतिबन्धः
siddhīnām asādhanam anavatāraṇam apraveśanaṃ vā pratibandhaḥ
Section 6
तत्र दश बन्धो दण्डः
tatra daśa bandho daṇḍaḥ
Section 7
कोश द्रव्याणां वृद्धि प्रयोगाः प्रयोगः
kośa dravyāṇāṃ vṛddhi prayogāḥ prayogaḥ
Section 8
पण्य व्यवहारो व्यवहारः
paṇya vyavahāro vyavahāraḥ
Section 9
तत्र फल द्वि गुणो दण्डः
tatra phala dvi guṇo daṇḍaḥ
Section 10
सिद्धं कालम् अप्राप्तं करोति अप्राप्तं प्राप्तं वाइत्य् अवस्तारः
siddhaṃ kālam aprāptaṃ karoti aprāptaṃ prāptaṃ vāity avastāraḥ
Section 11
तत्र पञ्च बन्धो दण्डः
tatra pañca bandho daṇḍaḥ
Section 12
कॢप्तम् क्ळ्प्तम् आयं परिहापयति व्ययं वा विवर्धयतीति परिहापणम्
kḷptam kḻptam āyaṃ parihāpayati vyayaṃ vā vivardhayatīti parihāpaṇam
Section 13
तत्र हीन चतुर् गुणो दण्डः
tatra hīna catur guṇo daṇḍaḥ
Section 14
स्वयम् अन्यैर् वा राज द्रव्याणाम् उपभोजनम् उपभोगः
svayam anyair vā rāja dravyāṇām upabhojanam upabhogaḥ
Section 15
तत्र रत्न उपभोगे घातः सार उपभोगे मध्यमः साहस दण्डः फल्गु कुप्य उपभोगे तच् च तावत् च दण्डः
tatra ratna upabhoge ghātaḥ sāra upabhoge madhyamaḥ sāhasa daṇḍaḥ phalgu kupya upabhoge tac ca tāvat ca daṇḍaḥ
Section 16
राज द्रव्याणाम् अन्य द्रव्येनाअदानं परिवर्तनम्
rāja dravyāṇām anya dravyenāadānaṃ parivartanam
Section 17
तद् उपभोगेन व्याख्यातम्
tad upabhogena vyākhyātam
Section 18
सिद्धम् आयं न प्रवेशयति निबद्धं व्ययं न प्रयच्छति प्राप्तां नीवीं विप्रतिजानीत इत्य् अपहारः
siddham āyaṃ na praveśayati nibaddhaṃ vyayaṃ na prayacchati prāptāṃ nīvīṃ vipratijānīta ity apahāraḥ
Section 19
तत्र द्वादश गुणो दण्डः
tatra dvādaśa guṇo daṇḍaḥ
Section 20
तेषां हरण उपायाश् चत्वारिंशत्
teṣāṃ haraṇa upāyāś catvāriṃśat
Section 21 a
पूर्वं सिद्धं पश्चाद् अवतारितम् पश्चात् सिद्धं पूर्वम् अवतारितम् साध्यं न सिद्धम् असाध्यं सिद्धम् सिद्धम् असिद्धं कृतम् असिद्धं सिद्धं कृतम् अल्प सिद्धं बहु कृतम् बहु सिद्धम् अल्पं कृतम् अन्यत् सिद्धम् अन्यत् कृतम् अन्यतः सिद्धम् अन्यतः कृतम्
pūrvaṃ siddhaṃ paścād avatāritam paścāt siddhaṃ pūrvam avatāritam sādhyaṃ na siddham asādhyaṃ siddham siddham asiddhaṃ kṛtam asiddhaṃ siddhaṃ kṛtam alpa siddhaṃ bahu kṛtam bahu siddham alpaṃ kṛtam anyat siddham anyat kṛtam anyataḥ siddham anyataḥ kṛtam
Section 21 b
देयं न दत्तम् अदेयं दत्तम् काले न दत्तम् अकाले दत्तम् अल्पं दत्तं बहु कृतम् बहु दत्तम् अल्पं कृतम् अन्यद् दत्तम् अन्यत् कृतम् अन्यतो दत्तम् अन्यतः कृतम्
deyaṃ na dattam adeyaṃ dattam kāle na dattam akāle dattam alpaṃ dattaṃ bahu kṛtam bahu dattam alpaṃ kṛtam anyad dattam anyat kṛtam anyato dattam anyataḥ kṛtam
Section 21 c
प्रविष्टम् अप्रविष्टं कृतम् अप्रविष्टं प्रविष्टं कृतम् कुप्यम् अदत्त मूल्यं प्रविष्टम् दत्त मूल्यं न प्रविष्टं
praviṣṭam apraviṣṭaṃ kṛtam apraviṣṭaṃ praviṣṭaṃ kṛtam kupyam adatta mūlyaṃ praviṣṭam datta mūlyaṃ na praviṣṭaṃ
Section 21 d
संक्षेपो विक्षेपः कृतः विक्षेपः संक्षेपो वा महा अर्घम् अल्प अर्घेण परिवर्तितम् अल्प अर्घं महा अर्घेण वा
saṃkṣepo vikṣepaḥ kṛtaḥ vikṣepaḥ saṃkṣepo vā mahā argham alpa argheṇa parivartitam alpa arghaṃ mahā argheṇa vā
Section 21 e
समारोपितोअर्घः प्रत्यवरोपितो वा संवत्सरो मास विषमः कृतः मासो दिवस विषमो वा समागम विषमः मुख विषमः कार्मिक विषमः
samāropitoarghaḥ pratyavaropito vā saṃvatsaro māsa viṣamaḥ kṛtaḥ māso divasa viṣamo vā samāgama viṣamaḥ mukha viṣamaḥ kārmika viṣamaḥ
Section 21 f
निर्वर्तन विषमः पिण्ड विषमः वर्ण विषमः अर्घ विषमः मान विषमः मापन विषमः भाजन विषमः इति हरण उपायाः
nirvartana viṣamaḥ piṇḍa viṣamaḥ varṇa viṣamaḥ argha viṣamaḥ māna viṣamaḥ māpana viṣamaḥ bhājana viṣamaḥ iti haraṇa upāyāḥ
Section 22
तत्रौपयुक्त निधायक निबन्धक प्रतिग्राहक दायक दापक मन्त्रि वैयावृत्य करान् एक एकशोअनुयुञ्जीत
tatraupayukta nidhāyaka nibandhaka pratigrāhaka dāyaka dāpaka mantri vaiyāvṛtya karān eka ekaśoanuyuñjīta
Section 23
मिथ्या वादे चएषां युक्त समो दण्डः
mithyā vāde caeṣāṃ yukta samo daṇḍaḥ
Section 24
प्रचारे चावघोषयेत् अमुना प्रकृतेनौपहताः प्रज्ँनापयन्तु इति
pracāre cāvaghoṣayet amunā prakṛtenaupahatāḥ praj~nāpayantu iti
Section 25
प्रज्ँनापयतो यथा उपघातं दापयेत्
praj~nāpayato yathā upaghātaṃ dāpayet
Section 26
अनेकेषु चाभियोगेष्व् अपव्ययमानः सकृद् एव पर उक्तः सर्वं भजेत
anekeṣu cābhiyogeṣv apavyayamānaḥ sakṛd eva para uktaḥ sarvaṃ bhajeta
Section 27
वैषम्ये सर्वत्रानुयोगं दद्यात्
vaiṣamye sarvatrānuyogaṃ dadyāt
Section 28
महत्य् अर्थ अपहारे चाल्पेनापि सिद्धः सर्वं भजेत
mahaty artha apahāre cālpenāpi siddhaḥ sarvaṃ bhajeta
Section 29
कृत प्रतिघात अवस्थः सूचको निष्पन्न अर्थः षष्ठम् अंशं लभेत द्वादशम् अंशं भृतकः
kṛta pratighāta avasthaḥ sūcako niṣpanna arthaḥ ṣaṣṭham aṃśaṃ labheta dvādaśam aṃśaṃ bhṛtakaḥ
Section 30
प्रभूत अभियोगाद् अल्प निष्पत्तौ निष्पन्नस्यांशं लभेत
prabhūta abhiyogād alpa niṣpattau niṣpannasyāṃśaṃ labheta
Section 31
अनिष्पन्ने शारीरं हैरण्यं वा दण्डं लभेत न चानुग्राह्यः KआZ०२ ८ ३२अब् निष्पत्तौ निक्षिपेद् वादम् आत्मानं वाअपवाहयेत् श् KआZ०२ ८ ३२च्द् अभियुक्त उपजापात् तु सूचको वधम् आप्नुयात् श् E ईन्स्पेच्तिओन् ओफ़् थे ऋओर्क् ओफ़् ओफ़्फ़िचेर्स्
aniṣpanne śārīraṃ hairaṇyaṃ vā daṇḍaṃ labheta na cānugrāhyaḥ KāZ02 8 32ab niṣpattau nikṣiped vādam ātmānaṃ vāapavāhayet ś KāZ02 8 32cd abhiyukta upajāpāt tu sūcako vadham āpnuyāt ś E īnspection of the ṛork of officers