Chapter 2

Section 1

ग्राम अरण्यानाम् अध्वनि निवेशान् यवस इन्धन उदक वशेन परिसंख्याय स्थान आसन गमन कालं च यात्रां यायात्

grāma araṇyānām adhvani niveśān yavasa indhana udaka vaśena parisaṃkhyāya sthāna āsana gamana kālaṃ ca yātrāṃ yāyāt

Section 2

तत् प्रतीकार द्वि गुणं भक्त उपकरणं वाहयेत्

tat pratīkāra dvi guṇaṃ bhakta upakaraṇaṃ vāhayet

Section 3

अशक्तो वा सैन्येष्व् आयोजयेत् अन्तरेषु वा निचिनुयात्

aśakto vā sainyeṣv āyojayet antareṣu vā nicinuyāt

Section 4

पुरस्तान् नायकः मध्ये कलत्रं स्वामी च पार्श्वयोर् अश्वा बाहु उत्सारः चक्र अन्तेषु हस्तिनः प्रसार वृद्धिर् वा पश्चात् सेना पतिर् यायात् निविशेत

purastān nāyakaḥ madhye kalatraṃ svāmī ca pārśvayor aśvā bāhu utsāraḥ cakra anteṣu hastinaḥ prasāra vṛddhir vā paścāt senā patir yāyāt niviśeta

Section 5

सर्वतो वन आजीवः प्रसारः

sarvato vana ājīvaḥ prasāraḥ

Section 6

स्व देशाद् अन्वायतिर् वीवधः

sva deśād anvāyatir vīvadhaḥ

Section 7

मित्र बलम् आसारः

mitra balam āsāraḥ

Section 8

कलत्र स्थानम् अपसारः

kalatra sthānam apasāraḥ

Section 9

पुरस्ताद् अध्याघाते मकरेण यायात् पश्चात्शकटेन पार्श्वयोर् वज्रेण समन्ततः सर्वतो भद्रेण एक अयने सूच्या

purastād adhyāghāte makareṇa yāyāt paścātśakaṭena pārśvayor vajreṇa samantataḥ sarvato bhadreṇa eka ayane sūcyā

Section 10

पथि द्वैधी भावे स्वभूमितो यायात्

pathi dvaidhī bhāve svabhūmito yāyāt

Section 11

अभूमिष्ठानां हि स्व भूमिष्ठा युद्धे प्रतिलोमा भवन्ति

abhūmiṣṭhānāṃ hi sva bhūmiṣṭhā yuddhe pratilomā bhavanti

Section 12

योजनम् अधमा अध्यर्धं मध्यमा द्वि योजनम् उत्तमा सम्भाव्या वा गतिः

yojanam adhamā adhyardhaṃ madhyamā dvi yojanam uttamā sambhāvyā vā gatiḥ

Section 13

आश्रय कारी सम्पन्न घाती पार्ष्णिर् आसारो मध्यम उदासीनो वा प्रतिकर्तव्यः संकटो मार्गः शोधयितव्यः कोशो दण्डो मित्र अमित्र अटवी बलं विष्टि ऋतुर् वा प्रतीक्ष्याः कृत दुर्ग कर्म निचय रक्षा क्षयः क्रीत बल निर्वेदो मित्र बल निर्वेदश् चाअगमिष्यति उपजपितारो वा नातित्वरयन्ति शत्रुर् अभिप्रायं वा पूरयिष्यति इति शनैर् यायात् विपर्यये शीघ्रम्

āśraya kārī sampanna ghātī pārṣṇir āsāro madhyama udāsīno vā pratikartavyaḥ saṃkaṭo mārgaḥ śodhayitavyaḥ kośo daṇḍo mitra amitra aṭavī balaṃ viṣṭi ṛtur vā pratīkṣyāḥ kṛta durga karma nicaya rakṣā kṣayaḥ krīta bala nirvedo mitra bala nirvedaś cāagamiṣyati upajapitāro vā nātitvarayanti śatrur abhiprāyaṃ vā pūrayiṣyati iti śanair yāyāt viparyaye śīghram

Section 14

हस्ति स्तम्भ संक्रम सेतु बन्ध नौ काष्ठ वेणु संघातैर् अलाबु चर्म करण्ड दृति प्लव गण्डिका वेणिकाभिश् चौदकानि तारयेत्

hasti stambha saṃkrama setu bandha nau kāṣṭha veṇu saṃghātair alābu carma karaṇḍa dṛti plava gaṇḍikā veṇikābhiś caudakāni tārayet

Section 15

तीर्थ अभिग्रहे हस्त्य् अश्वैर् अन्यतो रात्राव् उत्तार्य सत्त्रं गृह्णीयात्

tīrtha abhigrahe hasty aśvair anyato rātrāv uttārya sattraṃ gṛhṇīyāt

Section 16

अनुदके चक्रि चतुष्पदं चाध्व प्रमाणेन शक्त्याउदकं वाहयेत्

anudake cakri catuṣpadaṃ cādhva pramāṇena śaktyāudakaṃ vāhayet

Section 17

दीर्घ कान्तारम् अनुदकं यवस इन्धन उदक हीनं वा कृच्छ्र अध्वानम् अभियोग प्रस्कन्नं क्षुत् पिपासा अध्व क्लान्तं पङ्क तोय गम्भीराणां वा नदी दरी शैलानाम् उद्यान अपयाने व्यासक्तम् एक अयन मार्गे शैल विषमे संकटे वा बहुली भूतं निवेशे प्रस्थिते विसम्नाहं भोजन व्यासक्तम् आयत गत परिश्रान्तम् अवसुप्तं व्याधि मरक दुर्भिक्ष पीडितं व्याधित पत्त्य् अश्व द्विपम् अभूमिष्ठं वा बल व्यसनेषु वा स्व सैन्यं रक्षेत् पर सैन्यं चाभिहन्यात्

dīrgha kāntāram anudakaṃ yavasa indhana udaka hīnaṃ vā kṛcchra adhvānam abhiyoga praskannaṃ kṣut pipāsā adhva klāntaṃ paṅka toya gambhīrāṇāṃ vā nadī darī śailānām udyāna apayāne vyāsaktam eka ayana mārge śaila viṣame saṃkaṭe vā bahulī bhūtaṃ niveśe prasthite visamnāhaṃ bhojana vyāsaktam āyata gata pariśrāntam avasuptaṃ vyādhi maraka durbhikṣa pīḍitaṃ vyādhita patty aśva dvipam abhūmiṣṭhaṃ vā bala vyasaneṣu vā sva sainyaṃ rakṣet para sainyaṃ cābhihanyāt

Section 18

एक अयन मार्ग प्रयातस्य सेना निश्चार ग्रास आहार शय्या प्रस्तार अग्नि निधान ध्वज आयुध संख्यानेन पर बल ज्ँनानम्

eka ayana mārga prayātasya senā niścāra grāsa āhāra śayyā prastāra agni nidhāna dhvaja āyudha saṃkhyānena para bala j~nānam

Section 19

तदाआत्मानो गूहयेत् KआZ१० २ २०अब् पार्वतं वन दुर्गं वा सापसार प्रतिग्रहम् KआZ१० २ २०च्द् स्व भुमौ पृष्ठतः कृत्वा युध्येत निविशेत च E कूट युद्ध विकल्पाह् स्व सैन्य उत्साहनम् स्व बलान्य् अबल व्यायोगह्

tadāātmāno gūhayet KāZ10 2 20ab pārvataṃ vana durgaṃ vā sāpasāra pratigraham KāZ10 2 20cd sva bhumau pṛṣṭhataḥ kṛtvā yudhyeta niviśeta ca E kūṭa yuddha vikalpāh sva sainya utsāhanam sva balāny abala vyāyogah