Chapter 1

Section 1

धर्मस्थास् त्रयस् त्रयोअमात्या जन पद संधि संग्रहण द्रोण मुख स्थानीयेषु व्यावहारिकान् अर्थान् कुर्युः

dharmasthās trayas trayoamātyā jana pada saṃdhi saṃgrahaṇa droṇa mukha sthānīyeṣu vyāvahārikān arthān kuryuḥ

Section 2

तिरोहित अन्तर् अगार नक्त अरण्य उपध्य् उपह्वर कृतांश् च व्यवहारान् प्रतिषेधयेयुः

tirohita antar agāra nakta araṇya upadhy upahvara kṛtāṃś ca vyavahārān pratiṣedhayeyuḥ

Section 3

कर्तुः कारयितुः पूर्वः साहस दण्डः

kartuḥ kārayituḥ pūrvaḥ sāhasa daṇḍaḥ

Section 4

श्रोतॄणाम् एक एकं प्रत्यर्ध दण्डाः

śrotṝṇām eka ekaṃ pratyardha daṇḍāḥ

Section 5

श्रद्धेयानां तु द्रव्य व्यपनयः

śraddheyānāṃ tu dravya vyapanayaḥ

Section 6

परोक्षेणाधिक ऋण ग्रहणम् अवक्तव्य करा वा तिरोहिताः सिध्येयुः

parokṣeṇādhika ṛṇa grahaṇam avaktavya karā vā tirohitāḥ sidhyeyuḥ

Section 7

दाय निक्षेप उपनिधि विवाह युक्ताः स्त्रीणाम् अनिष्कासिनीनां व्याधितानां चामूढ संज्ँनानाम् अन्तर् अगार कृताः सिध्येयुः

dāya nikṣepa upanidhi vivāha yuktāḥ strīṇām aniṣkāsinīnāṃ vyādhitānāṃ cāmūḍha saṃj~nānām antar agāra kṛtāḥ sidhyeyuḥ

Section 8

साहस अनुप्रवेश कलह विवाह राज नियोग युक्ताः पूर्व रात्र व्यवहारिणां च रात्रि कृताः सिध्येयुः

sāhasa anupraveśa kalaha vivāha rāja niyoga yuktāḥ pūrva rātra vyavahāriṇāṃ ca rātri kṛtāḥ sidhyeyuḥ

Section 9

सार्थ व्रज आश्रम व्याध चारण मध्येष्व् अरण्य चराणाम् अरण्य कृताः सिध्येयुः

sārtha vraja āśrama vyādha cāraṇa madhyeṣv araṇya carāṇām araṇya kṛtāḥ sidhyeyuḥ

Section 10

गूढ आजीविषु चौपधि कृताः सिध्येयुः

gūḍha ājīviṣu caupadhi kṛtāḥ sidhyeyuḥ

Section 11

मिथः समवाये चौपह्वर कृताः सिध्येयुः

mithaḥ samavāye caupahvara kṛtāḥ sidhyeyuḥ

Section 12

अतोअन्यथा न सिध्येयुः अपाश्रयवद्भिश् च कृताः पितृमता पुत्रेण पित्रा पुत्रवता निष्कुलेन भ्रात्रा कनिष्ठेनाविभक्त अंशेन पतिमत्या पुत्रवत्या च स्त्रिया दास आहितकाभ्याम् अप्राप्त अतीत व्यवहाराभ्याम् अभिशस्त प्रव्रजित न्यङ्ग व्यसनिभिश् च अन्यत्र निषृष्ट व्यवहारेभ्यः

atoanyathā na sidhyeyuḥ apāśrayavadbhiś ca kṛtāḥ pitṛmatā putreṇa pitrā putravatā niṣkulena bhrātrā kaniṣṭhenāvibhakta aṃśena patimatyā putravatyā ca striyā dāsa āhitakābhyām aprāpta atīta vyavahārābhyām abhiśasta pravrajita nyaṅga vyasanibhiś ca anyatra niṣṛṣṭa vyavahārebhyaḥ

Section 13

तत्रापि क्रुद्धेनाअर्तेन मत्तेन उन्मत्तेनावगृहीतेन वा कृता व्यवहारा न सिध्येयुः

tatrāpi kruddhenāartena mattena unmattenāvagṛhītena vā kṛtā vyavahārā na sidhyeyuḥ

Section 14

कर्तृ कारयितृ श्रोतॄणां पृथग् यथा उक्ता दण्डाः

kartṛ kārayitṛ śrotṝṇāṃ pṛthag yathā uktā daṇḍāḥ

Section 15

स्वे स्वे तु वर्गे देशे काले च स्व करण कृताः सम्पूर्ण आचाराः शुद्ध देशा दृष्ट रूप लक्षण प्रमाण गुणाः सर्व व्यवहाराः सिध्येयुः

sve sve tu varge deśe kāle ca sva karaṇa kṛtāḥ sampūrṇa ācārāḥ śuddha deśā dṛṣṭa rūpa lakṣaṇa pramāṇa guṇāḥ sarva vyavahārāḥ sidhyeyuḥ

Section 16

पश्चिमं चएषां करणम् आदेश आधिवर्जं श्रद्धेयम् इति व्यवहार स्थापना

paścimaṃ caeṣāṃ karaṇam ādeśa ādhivarjaṃ śraddheyam iti vyavahāra sthāpanā

Section 17

संवत्सरम् ऋतुं मासं पक्षं दिवसं करणम् अधिकरणम् ऋणं वेदक आवेदकयोः कृत समर्थ अवस्थयोर् देश ग्राम जाति गोत्र नाम कर्माणि चाभिलिख्य वादि प्रतिवादि प्रश्नान् अर्थ आनुपूर्व्या निवेशयेत्

saṃvatsaram ṛtuṃ māsaṃ pakṣaṃ divasaṃ karaṇam adhikaraṇam ṛṇaṃ vedaka āvedakayoḥ kṛta samartha avasthayor deśa grāma jāti gotra nāma karmāṇi cābhilikhya vādi prativādi praśnān artha ānupūrvyā niveśayet

Section 18

निविष्टांश् चावेक्षेत

niviṣṭāṃś cāvekṣeta

Section 19

निबद्धं वादम् उत्सृज्यान्यं वादं संक्रामति पूर्व उक्तं पश्चिमेनार्थेन नाभिसंधत्ते पर वाक्यम् अनभिग्राह्यम् अभिग्राह्यावतिष्ठते प्रतिज्ँनाय देशं निर्दिशैत्य् उक्ते न निर्दिशति हीन देशम् अदेशं वा निर्दिशति निर्दिष्टाद् देशाद् अन्यं देशम् उपस्थापयति उपस्थिते देशेअर्थ वचनं नएवम् इत्य् अपव्ययते साक्षिभिर् अवधृतं नैच्छति असम्भाष्ये देशे साक्षिभिर् मिथः सम्भाषते इति परा उक्त हेतवः

nibaddhaṃ vādam utsṛjyānyaṃ vādaṃ saṃkrāmati pūrva uktaṃ paścimenārthena nābhisaṃdhatte para vākyam anabhigrāhyam abhigrāhyāvatiṣṭhate pratij~nāya deśaṃ nirdiśaity ukte na nirdiśati hīna deśam adeśaṃ vā nirdiśati nirdiṣṭād deśād anyaṃ deśam upasthāpayati upasthite deśeartha vacanaṃ naevam ity apavyayate sākṣibhir avadhṛtaṃ naicchati asambhāṣye deśe sākṣibhir mithaḥ sambhāṣate iti parā ukta hetavaḥ

Section 20

परा उक्त दण्डः पञ्च बन्धः

parā ukta daṇḍaḥ pañca bandhaḥ

Section 21

स्वयं वादि दण्डो दश बन्धः

svayaṃ vādi daṇḍo daśa bandhaḥ

Section 22

पुरुष भृतिर् अष्ट अंशः

puruṣa bhṛtir aṣṭa aṃśaḥ

Section 23

पथि भक्तम् अर्घ विशेषतः

pathi bhaktam argha viśeṣataḥ

Section 24

तद् उभयं नियम्यो दद्यात्

tad ubhayaṃ niyamyo dadyāt

Section 25

अभियुक्तो न प्रत्यभियुञ्जीत अन्यत्र कलह साहस सार्थ समवायेभ्यः

abhiyukto na pratyabhiyuñjīta anyatra kalaha sāhasa sārtha samavāyebhyaḥ

Section 26

न चाभियुक्तेअभियोगेअस्ति

na cābhiyukteabhiyogeasti

Section 27

अभियोक्ता चेत् प्रत्युक्तस् तद् अहर् एव न प्रतिब्रूयात् परा उक्तः स्यात्

abhiyoktā cet pratyuktas tad ahar eva na pratibrūyāt parā uktaḥ syāt

Section 28

कृत कार्य विनिश्चयो ह्य् अभियोक्ता नाभियुक्तः

kṛta kārya viniścayo hy abhiyoktā nābhiyuktaḥ

Section 29

तस्याप्रतिब्रुवतस् त्रि रात्रं सप्त रात्रम् इति

tasyāpratibruvatas tri rātraṃ sapta rātram iti

Section 30

अत ऊर्ध्वं त्रि पण अवर अर्ध्यं द्वादश पण परं दण्डं कुर्यात्

ata ūrdhvaṃ tri paṇa avara ardhyaṃ dvādaśa paṇa paraṃ daṇḍaṃ kuryāt

Section 31

त्रि पक्षाद् ऊर्ध्वम् अप्रतिब्रुवतः परा उक्त दण्डं कृत्वा यान्य् अस्य द्रव्याणि स्युस् ततोअभियोक्तारं प्रतिपादयेद् अन्यत्र वृत्त्य् उपकरणेभ्यः

tri pakṣād ūrdhvam apratibruvataḥ parā ukta daṇḍaṃ kṛtvā yāny asya dravyāṇi syus tatoabhiyoktāraṃ pratipādayed anyatra vṛtty upakaraṇebhyaḥ

Section 32

तद् एव निष्पततोअभियुक्तस्य कुर्यात्

tad eva niṣpatatoabhiyuktasya kuryāt

Section 33

अभियोक्तुर् निष्पात सम कालः परा उक्त भावः

abhiyoktur niṣpāta sama kālaḥ parā ukta bhāvaḥ

Section 34

प्रेतस्य व्यसनिनो वा साक्षि वचनम् असारम्

pretasya vyasanino vā sākṣi vacanam asāram

Section 35

अभियोक्ता दण्डं दत्त्वा कर्म कारयेत्

abhiyoktā daṇḍaṃ dattvā karma kārayet

Section 36

आधिं वा स कामं प्रवेशयेत्

ādhiṃ vā sa kāmaṃ praveśayet

Section 37

रक्षोघ्न रक्षितं वा कर्मणा प्रतिपादयेद् अन्यत्र ब्राह्मणात् KआZ०३ १ ३८अब् चतुर् वर्ण आश्रमस्यायं लोकस्याअचार रक्षणात् KआZ०३ १ ३८च्द् नश्यतां सर्व धर्माणां राजा धर्म प्रवर्तकः KआZ०३ १ ३९अब् धर्मश् च व्यवहारश् च चरित्रं राज शासनम् KआZ०३ १ ३९च्द् विवाद अर्थश् चतुष्पादः पश्चिमः पूर्व बाधकः KआZ०३ १ ४०अब् तत्र सत्ये स्थितो धर्मो व्यवहारस् तु साक्षिषु KआZ०३ १ ४०च्द् चरित्रं संग्रहे पुंसां राज्ँनाम् आज्ँना तु शासनम् KआZ०३ १ ४१अब् राज्ँनः स्व धर्मः स्वर्गाय प्रजा धर्मेण रक्षितुः KआZ०३ १ ४१च्द् अरक्षितुर् वा क्षेप्तुर् वा मिथ्या दण्डम् अतोअन्यथा KआZ०३ १ ४२अब् दण्डो हि केवलो लोकं परं चैमं च रक्षति KआZ०३ १ ४२च्द् राज्ँना पुत्रे च शत्रौ च यथा दोषं समं धृतः KआZ०३ १ ४३अब् अनुशासद्द् हि धर्मेण व्यवहारेण संस्थया KआZ०३ १ ४३च्द् न्यायेन च चतुर्थेन चतुर् अन्तां वा महीं जयेत् KआZ०३ १ ४४अब् संस्था या धर्म शास्त्रेण शास्त्रं वा व्यावहारिकम् KआZ०३ १ ४४च्द् यस्मिन्न् अर्थे विरुध्येत धर्मेणार्थं विनिर्णयेत् KआZ०३ १ ४५अब् शास्त्रं विप्रतिपद्येत धर्मे न्यायेन केनचित् KआZ०३ १ ४५च्द् न्यायस् तत्र प्रमाणं स्यात् तत्र पाठो हि नश्यति KआZ०३ १ ४६अब् दृष्ट दोषः स्वयं वादः स्व पक्ष पर पक्षयोः KआZ०३ १ ४६च्द् अनुयोग आर्जवं हेतुः शपथश् चार्थ साधकः KआZ०३ १ ४७अब् पूर्व उत्तर अर्थ व्याघाते साक्षि वक्तव्य कारणे KआZ०३ १ ४७च्द् चार हस्ताच् च निष्पाते प्रदेष्टव्यः पराजयः E Cओन्चेर्निन्ग् मर्रिअगे इ ळw ओफ़् मर्रिअगे ई ऋउलेस् चोन्चेर्निन्ग् wओमन् स् प्रोपेर्त्य् ईइ Cओन्चेर्निन्ग् सुपेर्सेस्सिओन् ओफ़् अ wइफ़े ब्य् अ सेचोन्द् मर्रिअगे

rakṣoghna rakṣitaṃ vā karmaṇā pratipādayed anyatra brāhmaṇāt KāZ03 1 38ab catur varṇa āśramasyāyaṃ lokasyāacāra rakṣaṇāt KāZ03 1 38cd naśyatāṃ sarva dharmāṇāṃ rājā dharma pravartakaḥ KāZ03 1 39ab dharmaś ca vyavahāraś ca caritraṃ rāja śāsanam KāZ03 1 39cd vivāda arthaś catuṣpādaḥ paścimaḥ pūrva bādhakaḥ KāZ03 1 40ab tatra satye sthito dharmo vyavahāras tu sākṣiṣu KāZ03 1 40cd caritraṃ saṃgrahe puṃsāṃ rāj~nām āj~nā tu śāsanam KāZ03 1 41ab rāj~naḥ sva dharmaḥ svargāya prajā dharmeṇa rakṣituḥ KāZ03 1 41cd arakṣitur vā kṣeptur vā mithyā daṇḍam atoanyathā KāZ03 1 42ab daṇḍo hi kevalo lokaṃ paraṃ caimaṃ ca rakṣati KāZ03 1 42cd rāj~nā putre ca śatrau ca yathā doṣaṃ samaṃ dhṛtaḥ KāZ03 1 43ab anuśāsadd hi dharmeṇa vyavahāreṇa saṃsthayā KāZ03 1 43cd nyāyena ca caturthena catur antāṃ vā mahīṃ jayet KāZ03 1 44ab saṃsthā yā dharma śāstreṇa śāstraṃ vā vyāvahārikam KāZ03 1 44cd yasminn arthe virudhyeta dharmeṇārthaṃ vinirṇayet KāZ03 1 45ab śāstraṃ vipratipadyeta dharme nyāyena kenacit KāZ03 1 45cd nyāyas tatra pramāṇaṃ syāt tatra pāṭho hi naśyati KāZ03 1 46ab dṛṣṭa doṣaḥ svayaṃ vādaḥ sva pakṣa para pakṣayoḥ KāZ03 1 46cd anuyoga ārjavaṃ hetuḥ śapathaś cārtha sādhakaḥ KāZ03 1 47ab pūrva uttara artha vyāghāte sākṣi vaktavya kāraṇe KāZ03 1 47cd cāra hastāc ca niṣpāte pradeṣṭavyaḥ parājayaḥ E Concerning marriage i ḻaw of marriage ī ṛules concerning woman s property īi Concerning supersession of a wife by a second marriage