Chapter 2

Section 1

शिरीष उदुम्बर शमी चूर्णं सर्पिषा संहृत्यार्ध मासिकः क्षुद् योगः

śirīṣa udumbara śamī cūrṇaṃ sarpiṣā saṃhṛtyārdha māsikaḥ kṣud yogaḥ

Section 2

कशेरुक उत्पल कन्देक्षु मूल बिस दूर्वा क्षीर घृत मण्ड सिद्धो मासिकः

kaśeruka utpala kandekṣu mūla bisa dūrvā kṣīra ghṛta maṇḍa siddho māsikaḥ

Section 3

माष यव कुलत्थ दर्भ मूल चूर्णं वा क्षीर घृताभ्याम् वल्ली क्षीर घृतं वा सम सिद्धम् साल पृश्नि पर्णी मूल कल्कं पयसा पीत्वा पयो वा तत् सिद्धं मधु घृताभ्याम् अशित्वा मासम् उपवसति

māṣa yava kulattha darbha mūla cūrṇaṃ vā kṣīra ghṛtābhyām vallī kṣīra ghṛtaṃ vā sama siddham sāla pṛśni parṇī mūla kalkaṃ payasā pītvā payo vā tat siddhaṃ madhu ghṛtābhyām aśitvā māsam upavasati

Section 4

श्वेत बस्त मूत्रे सप्त रात्र उषितैः सिद्ध अर्थकैः सिद्धं तैलं कटुक आलाबौ मास अर्ध मास स्थितं चतुष् पद द्वि पदानां विरूप करणम्

śveta basta mūtre sapta rātra uṣitaiḥ siddha arthakaiḥ siddhaṃ tailaṃ kaṭuka ālābau māsa ardha māsa sthitaṃ catuṣ pada dvi padānāṃ virūpa karaṇam

Section 5

तक्र यव भक्षस्य सप्त रात्राद् ऊर्ध्वं श्वेत गर्दभस्य लेण्ड यवैः सिद्धं गौर सर्षप तैलं विरूप करणम्

takra yava bhakṣasya sapta rātrād ūrdhvaṃ śveta gardabhasya leṇḍa yavaiḥ siddhaṃ gaura sarṣapa tailaṃ virūpa karaṇam

Section 6

एतयोर् अन्यतरस्य मूत्र लेण्द रस सिद्धं सिद्ध अर्थक तैलम् अर्क तूल पतङ्ग चूर्ण प्रतीवापं श्वेती करणम्

etayor anyatarasya mūtra leṇda rasa siddhaṃ siddha arthaka tailam arka tūla pataṅga cūrṇa pratīvāpaṃ śvetī karaṇam

Section 7

श्वेत कुक्कुट अजगर लेण्ड योगः श्वेती करणम्

śveta kukkuṭa ajagara leṇḍa yogaḥ śvetī karaṇam

Section 8

श्वेत बस्त मूत्रे श्वेत सर्षपाः सप्त रात्र उषित अस्तक्र मर्क क्षीर लवणं धान्यं च पक्ष स्थितो योगः श्वेती करणम्

śveta basta mūtre śveta sarṣapāḥ sapta rātra uṣita astakra marka kṣīra lavaṇaṃ dhānyaṃ ca pakṣa sthito yogaḥ śvetī karaṇam

Section 9

कटुक अलाबौ वली गते गतं अर्ध मास स्थितं गौर सर्षप पिष्टं रोम्णां श्वेती करणम् KआZ१४ २ १०अब् अलोजुनेति यः कीटः श्वेता च गृह गोलिका KआZ१४ २ १०च्द् एतेन पिष्तेनाभ्यक्ताः केशाः स्युः शङ्ख पाण्डराः

kaṭuka alābau valī gate gataṃ ardha māsa sthitaṃ gaura sarṣapa piṣṭaṃ romṇāṃ śvetī karaṇam KāZ14 2 10ab alojuneti yaḥ kīṭaḥ śvetā ca gṛha golikā KāZ14 2 10cd etena piṣtenābhyaktāḥ keśāḥ syuḥ śaṅkha pāṇḍarāḥ

Section 11

गोमयेन तिन्दुक अरिष्ट कल्केन वा मर्दित अङ्गस्य भल्लातक रस अनुलिप्तस्य मासिकः कुष्ठ योगः

gomayena tinduka ariṣṭa kalkena vā mardita aṅgasya bhallātaka rasa anuliptasya māsikaḥ kuṣṭha yogaḥ

Section 12

कृष्ण सर्प मुखे गृह गोलिका मुखे वा सप्त रात्र उषिता गुज्जाः कुष्ठ योगः

kṛṣṇa sarpa mukhe gṛha golikā mukhe vā sapta rātra uṣitā gujjāḥ kuṣṭha yogaḥ

Section 13

शुक पित्त अण्ड रस अभ्यङ्गः कुष्ठ योगः

śuka pitta aṇḍa rasa abhyaṅgaḥ kuṣṭha yogaḥ

Section 14

कुष्ठस्य प्रियाल कल्क कषायः प्रतीकारः

kuṣṭhasya priyāla kalka kaṣāyaḥ pratīkāraḥ

Section 15

कुक्कुट कोश अतकी शतावरी मूल युक्तम् आहारयमाणो मासेन गौरो भवति

kukkuṭa kośa atakī śatāvarī mūla yuktam āhārayamāṇo māsena gauro bhavati

Section 16

वट कषाय स्नातः सह चर कल्क दिग्धः कृष्णो भवति

vaṭa kaṣāya snātaḥ saha cara kalka digdhaḥ kṛṣṇo bhavati

Section 17

शकुन कण्गु तैल युक्ता हरि ताल मनः शिलाः श्यामी करणम्

śakuna kaṇgu taila yuktā hari tāla manaḥ śilāḥ śyāmī karaṇam

Section 18

ख द्योत चूर्णं सर्षप तैल युक्तं रात्रौ ज्वलति

kha dyota cūrṇaṃ sarṣapa taila yuktaṃ rātrau jvalati

Section 19

ख द्योत गण्डू पद चूर्णं समुद्र जन्तूनां भृङ्ग कपालानां खदिर कर्णिकाराणां पुष्प चूर्णं वा शकुन कङ्गु तैल युक्तं तेजन चूर्णम्

kha dyota gaṇḍū pada cūrṇaṃ samudra jantūnāṃ bhṛṅga kapālānāṃ khadira karṇikārāṇāṃ puṣpa cūrṇaṃ vā śakuna kaṅgu taila yuktaṃ tejana cūrṇam

Section 20

पारिभद्रक त्वन् मषी मण्डूक वसया युक्ता गात्र प्रज्वालनम् अग्निना

pāribhadraka tvan maṣī maṇḍūka vasayā yuktā gātra prajvālanam agninā

Section 21

परिभद्रक त्वक् तिल कल्क प्रदिग्धं शरीरम् अग्निना ज्वलति

paribhadraka tvak tila kalka pradigdhaṃ śarīram agninā jvalati

Section 22

पीलु त्वन् मषीमयः पिण्डो हस्ते ज्वलति

pīlu tvan maṣīmayaḥ piṇḍo haste jvalati

Section 23

मण्डूक वसा दिग्धोअग्निना ज्वलति

maṇḍūka vasā digdhoagninā jvalati

Section 24

तेन प्रदिग्धम् अङ्गं कुश आम्र फल तैल सिक्तं समुद्र मण्डूकी फेनक सर्ज रस चूर्ण युक्तं वा ज्वलति

tena pradigdham aṅgaṃ kuśa āmra phala taila siktaṃ samudra maṇḍūkī phenaka sarja rasa cūrṇa yuktaṃ vā jvalati

Section 25

मण्डूक कुलीर आदीनां वसया सम भागं तैलं सिद्धम् अभ्यङ्गं गात्राणाम् अग्नि प्रज्वालनम्

maṇḍūka kulīra ādīnāṃ vasayā sama bhāgaṃ tailaṃ siddham abhyaṅgaṃ gātrāṇām agni prajvālanam

Section 26

वेणु मूल शैवल लिप्तम् अङ्गं मण्डूक वसा दिग्धम् अग्निना ज्वलति

veṇu mūla śaivala liptam aṅgaṃ maṇḍūka vasā digdham agninā jvalati

Section 27

पारिभद्रक प्पतिबला वञ्जुल वज्र कदली मूल कल्केन मण्डूक वसा सिद्धेन तैलेनाभ्यक्त पादोअङ्गारेषु गच्छति KआZ१४ २ २८अब् उप उदका प्रतिबला वञ्जुलः पारिभद्रकः KआZ१४ २ २८च्द् एतेषां मूल कल्केन मण्डूक वसया सह KआZ१४ २ २९अब् साधयेत् तैलम् एतेन पादाव् अभ्यज्य निर्मलौ KआZ१४ २ २९च्द् अङ्गार राशौ विचरेद् यथा कुसुम संचये

pāribhadraka ppatibalā vañjula vajra kadalī mūla kalkena maṇḍūka vasā siddhena tailenābhyakta pādoaṅgāreṣu gacchati KāZ14 2 28ab upa udakā pratibalā vañjulaḥ pāribhadrakaḥ KāZ14 2 28cd eteṣāṃ mūla kalkena maṇḍūka vasayā saha KāZ14 2 29ab sādhayet tailam etena pādāv abhyajya nirmalau KāZ14 2 29cd aṅgāra rāśau vicared yathā kusuma saṃcaye

Section 30

हंस क्रौञ्च मयूराणाम् अन्येषां वा महा शकुनीनाम् उदक प्लवानां पुच्छेषु बद्धा नल दीपिका रात्राव् उल्का दर्शनम्

haṃsa krauñca mayūrāṇām anyeṣāṃ vā mahā śakunīnām udaka plavānāṃ puccheṣu baddhā nala dīpikā rātrāv ulkā darśanam

Section 31

वैद्युतं भस्म अङ्गि शमनम्

vaidyutaṃ bhasma aṅgi śamanam

Section 32

स्त्री पुष्प पायिता माषा व्रजकुली मूलं मण्डूक वसा मिश्रं चुल्लुयां दीप्तायाम् अपाचनम्

strī puṣpa pāyitā māṣā vrajakulī mūlaṃ maṇḍūka vasā miśraṃ culluyāṃ dīptāyām apācanam

Section 33

चुल्ली शोधनं प्रतीकारः

cullī śodhanaṃ pratīkāraḥ

Section 34

पीलुमयो मणिर् अग्नि गर्भः सुवर्चला मूल ग्रन्थिः सूत्र ग्रन्थिर् वा पिचु परिवेष्टितो मुख्याद् अग्नि धूम उत्सर्गः E

pīlumayo maṇir agni garbhaḥ suvarcalā mūla granthiḥ sūtra granthir vā picu pariveṣṭito mukhyād agni dhūma utsargaḥ E

Section 35

कुश आम्र फल तैल सिक्तोअग्निर् वर्ष प्रवातेषु ज्वलति

kuśa āmra phala taila siktoagnir varṣa pravāteṣu jvalati

Section 36

समुद्र फेनकस् तैल युक्तोअम्भसि प्लवमानो ज्वलति

samudra phenakas taila yuktoambhasi plavamāno jvalati

Section 37

प्लवमानानाम् अस्थिषु कल्माष वेणुना निर्मथितोअग्निर् नौदकेन शाम्यति उदकेन ज्वलति

plavamānānām asthiṣu kalmāṣa veṇunā nirmathitoagnir naudakena śāmyati udakena jvalati

Section 38

शस्त्र हतस्य शूल प्रोतस्य वा पुरुषस्य वाम पार्श्व पर्शुक अस्थिषु कल्माष वेणुना निर्मथितोअग्निः स्त्रियाः पुरुषस्य वाअस्थिषु मनुष्य पर्शुकया निर्मथितोअग्निर् यत्र त्रिर् अपसव्यं गच्छति न चात्रान्योअग्निर् ज्वलति KआZ१४ २ ३९अब् चुच्चुन्दरी खञ्जरीटः खार कीटश् च पिष्यते KआZ१४ २ ३९च्द् अश्व मूत्रेण संसृष्टा निगलानां तु भञ्जनम्

śastra hatasya śūla protasya vā puruṣasya vāma pārśva parśuka asthiṣu kalmāṣa veṇunā nirmathitoagniḥ striyāḥ puruṣasya vāasthiṣu manuṣya parśukayā nirmathitoagnir yatra trir apasavyaṃ gacchati na cātrānyoagnir jvalati KāZ14 2 39ab cuccundarī khañjarīṭaḥ khāra kīṭaś ca piṣyate KāZ14 2 39cd aśva mūtreṇa saṃsṛṣṭā nigalānāṃ tu bhañjanam

Section 40

अयस् कान्तो वा पाषाणः कुलीर दर्दुर खार कीट वसा प्रदेहेन द्वि गुणः

ayas kānto vā pāṣāṇaḥ kulīra dardura khāra kīṭa vasā pradehena dvi guṇaḥ

Section 41

नारक गर्भः कङ्क भास पार्श्व उत्पल उदक पिष्टश् चतुष् पद द्वि पदानां पाद लेपः

nāraka garbhaḥ kaṅka bhāsa pārśva utpala udaka piṣṭaś catuṣ pada dvi padānāṃ pāda lepaḥ

Section 42

उलूक गृध्र वसाभ्याम् उष्ट्र चर्म उपानहाव् अभ्यज्य वटपत्त्रैः प्रतिच्छाद्य पञ्चाशद् योजनान्य् अश्रान्तो गच्छति

ulūka gṛdhra vasābhyām uṣṭra carma upānahāv abhyajya vaṭapattraiḥ praticchādya pañcāśad yojanāny aśrānto gacchati

Section 43

श्येन कङ्क काक गृध्र हंस क्रौञ्च वीची रल्लानां मज्जानो रेतांसि वा योजन शताय सिंह व्याघ्र द्वीप काक उलूकानां मज्जानो रेतांसि वा

śyena kaṅka kāka gṛdhra haṃsa krauñca vīcī rallānāṃ majjāno retāṃsi vā yojana śatāya siṃha vyāghra dvīpa kāka ulūkānāṃ majjāno retāṃsi vā

Section 44

सार्ववर्णिकानि गर्भ पतनान्य् उष्ट्रिकायाम् अभिषूय श्मशाने प्रेत शिशून् वा तत् समुत्थितं मेदो योजन शताय

sārvavarṇikāni garbha patanāny uṣṭrikāyām abhiṣūya śmaśāne preta śiśūn vā tat samutthitaṃ medo yojana śatāya

Section 45 a

अनिष्टैर् अद्भुत उत्पातैः परस्यौद्वेगम् आचरेत्

aniṣṭair adbhuta utpātaiḥ parasyaudvegam ācaret

Section 45 b

आराज्यायैति निर्वादः समानः कोप उच्यते E प्रलम्भनम् तत्र भैषज्य मन्त्र योगह्

ārājyāyaiti nirvādaḥ samānaḥ kopa ucyate E pralambhanam tatra bhaiṣajya mantra yogah