ఎవరి భాష వాళ్ళకు వినసొంపు Evari Bhasha Vallaku Vinasompu

రచయిత నాలుగేళ్ల మనుమరాలు లావణ్య 'తాతా! ఇగపటు నీ పాను, జర్దా డబ్బీ' అని ఇస్తుంది. ఈ ప్రాంతపు తీయని తెలుగు ఆ చిన్నారికి పట్టువడ్డందుకు ఆయన ఆనందిస్తాడు. 'ఇదిగోనండీ' అన్నా మంచి తెలుగే అయినా, ఏ ప్రాంతపు తెలుగు ఆ ప్రాంతం వాళ్ళకు ఇంకా మంచిగా ఉంటుందని భావిస్తాడు.

His four-year-old granddaughter Lavanya hands him his betel box saying 'igapatu' (here, take it) in the local Telangana way. He is delighted that this region's sweet Telugu has reached her, and reflects that each region's own Telugu sounds best to its own people.

ఈ మాట వినగానే రచయితకు ఒక పాత ముచ్చట గుర్తొస్తుంది. తిరుమల రామచంద్ర గారు తన బాల్యమిత్రుడు కప్పగంతుల లక్ష్మణశాస్త్రి గారు తిరుపతి లడ్డూ ఇస్తూ అన్న మాటను వాళ్ళ భాషలోనే 'వారీ రామచంద్రా! ఇగపటు తిరుపతి లడ్డూ' అని రాశారు. లక్ష్మణశాస్త్రి గారు గొప్ప సంస్కృతాంధ్ర పండితుడైనా తనకు పసందైన ప్రాంతీయ భాషలోనే మాట్లాడారు.

The word reminds the writer of a sentence Tirumala Ramachandra wrote in his 'Hyderabad Notebook', quoting his childhood friend Kappagantula Lakshmana Shastri handing over a Tirupati laddu: 'Vari Ramachandra! igapatu Tirupati laddu.' Though Shastri was a towering Sanskrit and Telugu scholar, he too spoke in the regional dialect dear to him.

రచయిత తనకు ఎంతో నేర్పిన పండితులను గురుస్థానీయులుగా భావిస్తాడు. కప్పగంతుల వారి కుమార్తె కె. కమల గారిని బాసర సభలో కలిసిన ముచ్చటను, మహబూబ్‌నగర్ తెలుగు తెలుగుతనం నిండినదని, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, గడియారం రామకృష్ణ శర్మ వంటి పండితుల రాతలో మాటలో ఆ ప్రాంతీయత కనిపించేదని చెబుతాడు.

The writer reveres the scholars who taught him as guru-like figures. He recalls meeting Lakshmana Shastri's daughter K. Kamala at Basara, and describes the deep Teluguness of Mahabubnagar speech, and how the regional flavour showed in the writing and speech of scholars like Suravaram Pratapa Reddy and Gadiyaram Ramakrishna Sharma.

మరాఠీ పురోహితుడు తెలుగు సరిగా రాక 'మొదలు మీ కండ్లకు నీళ్లు పెట్టుకోండి' అంటాడు; అది టంకసాల బయట తయారయిన నకిలీ నాణెం వంటిది. ఏ ప్రాంతంలోనైనా అసలైన, స్వచ్ఛమైన భాష ఇల్లు దాటని ఆడవాళ్ల నోటనే వినిపిస్తుందని, ఉర్దూ రాజమహల్ బేగముల భాష శుద్ధమైందని పేరు పొందిందని చెబుతాడు.

A Marathi priest who has not mastered Telugu says 'first put water in your eyes', like a counterfeit coin made outside the mint. The writer observes that the truest, unpolluted speech of any region is heard from the women who rarely leave home, just as the Urdu of the palace begums was famed as the purest 'begamati zubaan'.

ఒకప్పుడు పిల్లలు ఇంట్లో మాట్లాడే భాష వేరు, బడిలో చదివే గ్రాంథిక భాష వేరు ఉండేది. వ్యావహారిక భాష వచ్చాక తెలుగు పిల్లలు ఇంట్లో మాట్లాడే భాషనే బడిలోనూ చదువుతున్నారు. ప్రాంతీయ భేదాలను తొలగించకుండా, దిద్దకుండా, అన్ని ప్రాంతాల పలుకుబళ్లను తెలుగులో కలుపుకోవాలని రచయిత అంటాడు.

Earlier the bookish (granthika) language read in school differed from the speech used at home, which the writer found troubling. After colloquial (vyavaharika) Telugu spread, children now read in school the same speech they use at home. He urges that regional differences should not be erased or corrected, but that the idioms of all regions should be embraced within Telugu.

గొప్ప ఉర్దూ కవి మీర్ తఖీమీర్ ఢిల్లీ ప్రజల పలుకుబడిని ఎలా పట్టుకున్నారని అడిగితే, శుక్రవారం జామె మసీదు మెట్లపై కూర్చొని ఫకీర్లు, బిచ్చగాళ్ల మాటలు శ్రద్ధగా విని జాతీయాలు నేర్చుకున్నానని చెప్పారు. 'నా షేర్లను ప్రత్యేక వ్యక్తులు మెచ్చుతారు, కాని నేను మాట్లాడేది సామాన్య ప్రజలతోనే' అని ఆయన ఒక షేర్ రాశారు.

Asked how he grasped the speech of Delhi's people, the great Urdu poet Mir Taqi Mir said he sat on the steps of the Jama Masjid on Fridays, listening attentively to fakirs and beggars, learning the people's idioms. His couplet says his verse is praised by the elite (khawas) but his speech belongs to the common people (awam), affirming the worth of the people's tongue.